Kobieta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kobietażeński dojrzały płciowo osobnik z rodzaju Homo. W biologii przyjmuje się, że różnice w genotypie kobiety i mężczyzny determinują dymorfizm płciowy człowieka.

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Słowo kobieta pojawiło się w XVI wieku. Etymolodzy proponują co najmniej 20 różnych wyjaśnień jego pochodzenia. Polski etymolog Aleksander Brückner wywodzi je od słowa kob, czyli chlew, koryto[1]. Kobieta w pierwotnym znaczeniu, to ta, która służy przy korycie, zajmuje się chlewem. Wyraz miał pejoratywne znaczenie i uchodził za obelgę. W neutralnym znaczeniu słowa zaczęto używać dopiero pod koniec XVIII wieku[2].

Anatomia kobiety[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: dymorfizm płciowy.
Kobieta w ciąży

Kobieta różni się od mężczyzny rodzajem chromosomalnym, gdyż 99,995% zdrowych kobiet ma dwa chromosomy X[3], co jest jedną z manifestacji dymorfizmu płciowego.

Różnice w budowie anatomicznej między kobietą a mężczyzną dotyczą narządów rozrodczych oraz sylwetki ciała, zwykle są wszystkie lub większość z następujących charakterystyk:

  • Dojrzała kobieta ma w pełni wykształcone gruczoły sutkowe, służące do karmienia.
  • Średnia wzrostu i ciężaru kobiet jest mniejsza niż u mężczyzn.
  • Wielkość mózgów kobiet oraz ich współczynnik encefalizacji są relatywnie mniejsze niż u mężczyzn, co było podstawą hipotez, że średni iloraz inteligencji kobiet jest mniejszy niż mężczyzn[4][5]. Badania wskazują jednak za niezasadne odnoszenie się do różnic we współczynniku encefalizacji, gdyż różnice w średniej masie ciała kobiet i mężczyzn oraz znaczne różnice w średniej zawartości tkanki tłuszczowej (25-31% dla kobiet i 18-25% u mężczyzn) uniemożliwiają jego prawidłowe oszacowanie a iloraz inteligencji zależy od wielu innych czynników (np. środowiskowych) niż tylko samej wielkości mózgu[6].
  • Kobiety mają delikatniejsze, mniej intensywne owłosienie skóry.
  • Miednica kobiety jest proporcjonalnie szersza niż miednica mężczyzny, co umożliwia ciążę i poród.
  • U kobiet wskaźnik 2D:4D jest zazwyczaj wyższy niż u mężczyzn[7][8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz też kategorię: Kobieta.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. kobieta - Ciekawostki językowe PWN, sjp.pwn.pl [dostęp 2021-01-08] (pol.).
  2. Napisane przez Karolina Żyłowska, Dlaczego słowo kobieta było obraźliwe dla płci żeńskiej?, Poprawna polszczyzna dla każdego, 8 marca 2020 [dostęp 2020-06-16] (pol.).
  3. Marek Maleszewski. Tajemnice płci. „Wiedza i Życie”. Nr 02/2012, s. 55, luty 2012 rok. Prószyński Media. ISSN 0137-8929. 
  4. Sex differences in relative brain size: The mismeasure of woman, too?, www.sciencedirect.com [dostęp 2017-11-14].
  5. Big-brained people are smarter: A meta-analysis of the relationship between in vivo brain volume and intelligence, www.sciencedirect.com [dostęp 2017-11-14].
  6. Osvaldo Cairo. External Measures of Cognition. „Frontiers in Human Neuroscience”. 5 (108), 2011. DOI: 10.3389/fnhum.2011.00108. 
  7. Manning JT, Kilduff L, Cook C, Crewther B, Fink B. Digit Ratio (2D:4D): A Biomarker for Prenatal Sex Steroids and Adult Sex Steroids in Challenge Situations. „Frontiers in Endocrinology”. 5, s. 9, 2014. DOI: 10.3389/fendo.2014.00009. PMID: 24523714. PMCID: PMC3906590. 
  8. Kim TB, Kim KH. Why Is Digit Ratio Correlated to Sports Performance?. „Journal of Exercise Rehabilitation”. 12 (6), s. 515–519, 2016. DOI: 10.12965/jer.1632862.431. PMID: 28119871. PMCID: PMC5227311.