Lipowiec (powiat szczycieński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°27′46″N 21°8′11″E
- błąd 38 m
WD 53°28'N, 21°8'E, 53°27'46.22"N, 21°8'19.32"E
- błąd 2279 m
Odległość 504 m
Lipowiec
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Walentego i św. Jakuba
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat szczycieński
Gmina Szczytno
Liczba ludności  863
Strefa numeracyjna 89
Kod pocztowy 12-110
Tablice rejestracyjne NSZ
SIMC 0489283
Położenie na mapie gminy wiejskiej Szczytno
Mapa konturowa gminy wiejskiej Szczytno, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Lipowiec”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Lipowiec”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Lipowiec”
Położenie na mapie powiatu szczycieńskiego
Mapa konturowa powiatu szczycieńskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Lipowiec”
Ziemia53°27′46″N 21°08′11″E/53,462778 21,136389

Lipowiec (niem. Lipowitz, 1936–1945 Lindenort[1]) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno.

Do 1954 roku siedziba gminy Lipowiec. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Lipowiec według danych z 2004 roku miał 863 mieszkańców i był najliczniejszym sołectwem w gminie. We wsi jest m.in. poczta, szkoła podstawowa, kościół, cmentarz i ośrodek zdrowia. Niedaleko znajduje się też Jednostka Wojskowa Lipowiec (nr 2031). Lipowiec znajduje się daleko od dróg krajowych i wojewódzkich, ale dojechać do niego można trzema drogami utwardzonymi. Położenie: ok. 13 km na południowy wschód od Szczytna. Dojazd: Szczytno – Rudka – Prusowy Borek (lub Młyńsko – Płozy) – Wawrochy – Wały – Lipowiec.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś lokowana w 1666 r., na prawie chełmińskim, ponownie zasiedlona w czasach Fryderyka Wielkiego. Dawniej była to wieś z prawem do odbywania dwóch targów i jednego jarmarku rocznie. W końcu XIX powstała tu parafia ewangelicka oraz parafia katolicka. W 1932 r., w ramach akcji germanizacyjnej zmieniono urzędową nazwę wsi na Lindenort. w 1939 r. we wsi było 1230 mieszkańców, zasiedlających 162 gospodarstwa rolne, Był wtedy we wsi także młyn, tartak, trzy duże zajazdy, apteka z drogerią oraz kilka sklepów. Działały też: Towarzystwo Kredytowe i Towarzystwo Ubezpieczeniowe, założone przez mieszkańców wsi.

Kościół ewangelicki, wzniesiony w latach 1905-1906 (w ramach obchodów jubileuszy 200. lecia Królestwa Pruskiego), obecnie nie istnieje, został spalony przez żołnierzy radzieckich w zimie 1945 r. Pozostałości zostały rozebrane do fundamentów w 1957 r. Zachowała się tylko tablica ze sceną Ukrzyżowania i napisem upamiętniającym wybudowanie świątyni – znajduje się obecnie przy kościele ewangelickim w Szczytnie.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Ulicówka z dobrze zachowaną zabudową murowaną i drewnianą z początków XX w.
  • Kościół katolicki pw. św. Walentego i św. Jakuba, wzniesiony w 1892 r. jako filia parafii w Lesinach Wielkich, z inicjatywy ks. Walentego Tolsdorfa konsekrowany w 1896 r. Wystrój wnętrza neogotycki, z końca XIX w. Projektantem był Fritz Heitmann – autor innych świątyń w regionie[2].
  • Cmentarz parafialny
  • Kapliczka, znajdująca się przed kościołem, neogotycka, wybudowana w 1902 r.
  • Drewniana plebania z początku XX w.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Iwona Liżewska, Wiktor Knercer: Przewodnik po historii i zabytkach Ziemi Szczycieńskiej. Olsztyn, Agencja Wydawnicza "Remix" s.c., 1998, 171 str., ​ISBN 83-87031-13-5

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  2. Marian Jurak, Aleja jałowców i szkatułkowy klon, w: Przegląd Turystyczny – magazyn informacyjny Warmii i Mazur, nr 69, Polska Izba Turystyki, Olsztyn, wrzesień 2009, s. 9, ISSN 1428-9857