Marcjanus Kapella

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Marcjanus Kapella lub Marcjan Kapella (łac. Martianus Felix Capella[1]) – żyjący na przełomie IV i V wieku prawnik oraz nauczyciel, pochodzący z rzymskiej prowincji Afryka. Urodził się i działał prawdopodobnie w Kartaginie.

Autor dzieła, będącego rodzajem encyklopedii, napisanej częściowo prozą, a w części wierszem. Po dostosowaniu przez Kasjodora w VI wieku dla potrzeb Kościoła (Institutiones), stało się ono w średniowieczu głównym podręcznikiem.

Kapella, nawiązując do Warrona, dokonał podziału nauki na siedem działów, wprowadzając termin Siedem sztuk wyzwolonych. Podział ten utrzymał się w średniowiecznym podziale na Trivium i Quadrivium.

Nie zachował się tytuł składającego się z 9 ksiąg dzieła. Nazywane jest ono najczęściej od tytułu 2 pierwszych ksiąg – De nuptiis Philologiae et Mercurii (Zaślubiny filologii z Merkurym)[1]. Autor opisuje w nich alegorycznie przyjęcie weselne Merkurego i Filologii. Panna młoda w prezencie ślubnym obdarowuje małżonka siedmioma służkami, z których każda jest uosobieniem jednej z siedmiu sztuk wyzwolonych. Kolejne księgi opisują poszczególne sztuki. Są to:

  • De arte grammatica,
  • De arte dialectica,
  • De arte rhetorica,
  • De geometrica,
  • De arithmetica,
  • De astrologia,
  • De harmonia.

Zaślubiny, oprócz próby podsumowania współczesnej wiedzy, mają również walory literackie. Fragmentami autor nawiązuje do stylu Metamorfoz Apulejusza, używając nie mniej ozdobnego stylu.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Kapella, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-10-02].