Maria Jaszczukowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria Jaszczukowa
z domu Guzicka
Data i miejsce urodzenia 30 maja 1915
Warszawa
Data i miejsce śmierci 21 grudnia 2007
Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Wojskowy na Powązkach
Zawód, zajęcie prawniczka, działaczka społeczna, polityczka
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Stanowisko posłanka: do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I kadencji (1945–1957)
Partia SD
Rodzice Stanisław Guzicki
Małżeństwo Bolesław Jaszczuk
Dzieci Bolesław
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Maria Jaszczukowa z domu Guzicka (ur. 30 maja 1915 w Warszawie, zm. 21 grudnia 2007 tamże) – polska prawniczka, działaczka społeczna i polityk, w latach 1945–1957 posłanka: do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Grób Marii Jaszczuk na Powązkach

Była córką Stanisława Guzickiego – wykładowcy Politechniki Warszawskiej. W młodości studiowała prawo[1], jednak dopiero po wojnie ukończyła studia na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. W 1936 została sekretarzem zarządu Klubu Demokratycznego w Warszawie. Była również sekretarzem Sekcji Młodych KD. W 1939 znalazła się wśród członków nowo powstałego Stronnictwa Demokratycznego.

Po wybuchu II wojny światowej znalazła się na ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej. Podczas okupacji radzieckiej podjęła pracę jako nauczycielka historii w Białymstoku (do 1941). W czasie okupacji niemieckiej więziona na Pawiaku i w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau, uczestniczyła w tzw. marszu śmierci kobiet do stacji kolejowej Wodzisław Śląski, skąd więźniarki trafiły do Ravensbrück. Życie ocaliła dzięki interwencji Szwedzkiego Czerwonego Krzyża, resztę okupacji spędzając w Skandynawii. Po 1945 powróciła do działalności społecznej i politycznej w Polsce. Nominowano ją do Krajowej Rady Narodowej, później zasiadała również w Sejmie Ustawodawczym (1947–1952) i Sejmie PRL I kadencji (do 1952–1956). Założyła Koło Posłanek przy Krajowej Radzie Narodowej, znalazła się również wśród twórców Ligi Kobiet oraz tygodnika „Przyjaciółka”. Zasiadała w licznych gremiach, m.in. Komitecie Obrońców Pokoju, Komitecie do spraw Walki z Analfabetyzmem, Towarzystwie Przyjaciół Dzieci oraz Światowej Demokratycznej Federacji Kobiet.

W 1952 ponownie uzyskała mandat z okręgu Bytom (działała w tym czasie na Górnym Śląsku). W Sejmie I kadencji pełniła funkcję wiceprzewodniczącej Komisji Pracy i Zdrowia. W 1956 była sprawozdawczynią projektu ustawy o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, która na 36 lat zalegalizowała w Polsce aborcję z tzw. powodów społecznych. W 1957 została wycofana z życia politycznego. Od 1959 do 1963 przebywała w Moskwie, gdzie jej mąż był ambasadorem PRL. W 1965 została dyrektorem Biura Współpracy z Konsumentem „Opinia”. Na początku lat 70. stanęła z nominacji SD na czele komitetu redakcyjnego biografii Mieczysława Michałowicza. Pełniła funkcję sekretarza Rady Naczelnej ZBoWiD[2].

Zamężna z Bolesławem Jaszczukiem, mieli syna Bolesława, działacza Związku Komunistów Polskich „Proletariat”[3].

Odznaczona m.in. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[4]. Zmarła w grudniu 2007, została pochowana w styczniu 2008 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera C31-tuje-10)[5].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Według innych źródeł miała studiować psychologię, zob. „Mieczysław Michałowicz: człowiek, działacz, polityk”, cz. 1, Warszawa 1972.
  2. Włodzimierz Lechowicz, Stronnictwo Demokratyczne, w: „Rocznik Polityczny i Gospodarczy 1970”, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1970, s. 194.
  3. Krzysztof Łoziński, Sekta komunistów, „Wprost”, nr 1072 z 16 czerwca 2003.
  4. Lista odznaczonych na V/VI Zjeździe Krajowym Stronnictwa Demokratycznego za pracę społeczno-polityczną, „Tygodnik Demokratyczny”, nr 3 z 23–29 stycznia 1958, s. 6.
  5. Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze. cmentarzekomunalne.com.pl. [dostęp 2019-11-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Wosiński, Stronnictwo Demokratyczne w Polsce Ludowej. Cz. 3: Udział Stronnictwa w pracach parlamentu PRL w latach 1944–1968 (red. Wiktoria Beczek), Warszawa 1969, s. 61
  • Kandydaci narodu, „Kurier Codzienny”, nr 256 (2514), 24 października 1952, s. 3 (sylwetka Marii Jaszczukowej)
  • Antoni Czubiński, Stronnictwo Demokratyczne (1937–1989): zarys dziejów, Poznań 1998
  • W czterdziestą rocznicę powstania Krajowej Rady Narodowej: materiały i dokumenty, Kancelaria Sejmu, Warszawa 1984

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]