Mikołaj Szwan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mikołaj Szwan
Data urodzenia 29 października 1909
Data śmierci 28 stycznia 1999
Przebieg służby
Siły zbrojne Wojsko Polskie II RP,,
ludowe Wojsko Polskie
Jednostki 2 Pułk Strzelców Podhalańskich,
2 pułk piechoty
1 pułk piechoty
Stanowiska dowódca plutonu
Główne wojny i bitwy II wojna światowa (kampania wrześniowa, front wschodni: bitwa pod Lenino)
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” Medal 10-lecia Polski Ludowej Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal za Warszawę 1939–1945 Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
Odznaka Kościuszkowska Lenino–Berlin

Mikołaj Szwan (ur. 29 października 1909, zm. 28 stycznia 1999) – żołnierz Wojska Polskiego II RP i ludowego Wojska Polskiego, działacz społeczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 29 października 1909 jako syn Józefa i Katarzyny. Pochodził z Serednicy z rodziny rolniczej. W okresie czterech lat kształcił się w zawodzie drukarza w Krakowie. Następnie odbył służbę w 2 Pułku Strzelców Podhalańskich w Sanoku. Do września 1939 był zatrudniony w Polskiej Spółce dla Przemysłu Gumowego w Sanoku. Po wybuchu II wojny światowej brał udział w kampanii wrześniowej na stanowisku dowódcy działu artylerii przeciwlotniczej. Brał udział w walkach w rejonie miast Przemyśl, Lwów, Złoczów. Po agresji ZSRR na Polskę został zesłany w głąb Związku Radzieckiego w okolice Archangielska. Pracował przy wyrębie lasów w okolicach Komi, Omska. Tam dowiedział się o formowaniu polskiej armii w ZSRR[1]. W 1943 został przyjęty do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR w Sielcach i służył w szeregach 1 Warszawskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Początkowo był przydzielony do 2 Pułku Piechoty. Później został skierowany do szkoły oficerskiej, mianowany chorążym piechoty i przydzielony do 1 Pułku Piechoty. Został dowódcą 2 plutonu w III batalionie i 1 września 1943 skierowany na front. Brał udział w bitwie pod Lenino w październiku 1943, podczas której został ranny. Wzięty do niewoli przez Niemców trafił do szpitala w Orszy, a następnie w lutym 1944 został przewieziony i osadzony w Stalag XI A koło Magdeburga. Po upływie siedmiu miesięcy skierowany do pracy w kamieniołomie w Halberstadt. W wyniku odmawiania pracy i prowadzonej agitacji został osadzony w Stalagu XI A w Altengrabow. Tam odzyskał wolność po wkroczeniu Armii Czerwonej.

Zgłosił się do Ludowego Wojska Polskiego, gdzie otrzymał orzeczenie inwalidztwa wojennego. Wraz z żoną zamieszkał w miejscowości Studniska Dolne i zajął się rolnictwem. Po upływie pięciu lat powrócił do Sanoka. Pracował w Spółdzielni Inwalidów „Spójni”. Został działaczem Związku Inwalidów Wojennych (był prezesem honorowym oddziału ZiW), Związku Bojowników o Wolność i Demokrację[2], Ligi Obrony Kraju, Samorządu Mieszkańców. Współtworzył sanockie oddziały Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów w 1960[3] oraz Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej[4]. W 1962 utworzył w Sanoku terenowe koło Polskiego Związku Niewidomych[5]. POd koniec życia był członkiem zarządu rejonowego PKPS w Sanoku.

Zmarł 28 stycznia 1999[6][7]. Jego żoną była Helena (1912-2002). Oboje zostali pochowani na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

Nagrobek Heleny i Mikołaja Szwanów

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Brygidyn. Wierni przysiędze i żołnierskim honorem (XVIII). Nad Oką. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 5, Nr 35 (506) z 20-31 grudnia 1989. 
  2. Władysław Pruchniak: Ciąg dalszy moich wspomnień. W: Andrzej Brygidyn, Magdalena Brygidyn-Paszkiewicz: Wspomnienia i relacje żołnierzy Sanockiego Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej 1939-1944. Sanok: 2012, s. 71. ISBN 978-83-903080-5-0.
  3. a b c Józef Ząbkiewicz. 25 lat sanockiego oddziału PZERiI. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 2, Nr 23 (350) z 10-20 sierpnia 1985. 
  4. Z potrzeby serca. „Tygodnik Sanocki”, s. 5, Nr 48 (890) z 28 listopada 2008. 
  5. Calendarium. podkarpacki.pzn.org.pl. [dostęp 2015-09-11].
  6. Jolanta Ziobro. Kondolencje. „Tygodnik Sanocki”. Nr 6 (378), s. 10, 5 lutego 1999. 
  7. Odeszli na zawsze. „Tygodnik Sanocki”. Nr 10 (382), s. 7, 5 marca 1999. 
  8. Uroczyste obchody lipcowego święta w Sanoku. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 1, Nr 22 (385) z 1-10 sierpnia 1986. 
  9. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 288, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  10. Władysław Stachowicz. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Miejska Rada Narodowa w Sanoku 1950-1990. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 182, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]