Lubań (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lubań
Rynek z ratuszem, Wieżą Kramarską i rekonstrukcją sukiennic
Rynek z ratuszem, Wieżą Kramarską i rekonstrukcją sukiennic
Herb Flaga
Herb Lubania Flaga Lubania
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat lubański
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1225
Burmistrz Arkadiusz Słowiński
Powierzchnia 16,12 km²
Wysokość ok. 212 m n.p.m.
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

21 506[1]
1 334,1 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 75
Kod pocztowy 59-800 do 59-801
Tablice rejestracyjne DLB
Położenie na mapie powiatu lubańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lubańskiego
Lubań
Lubań
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Lubań
Lubań
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lubań
Lubań
Ziemia51°07′05″N 15°17′21″E/51,118056 15,289167
TERC
(TERYT)
0210011
SIMC 0936150
Urząd miejski
ul. 7 Dywizji 14
59-800 Lubań
Strona internetowa

Lubań (łuż. Luban, niem. Lauban) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim. Położony na Pogórzu Izerskim, nad rzeką Kwisą.

Historycznie leży w polskiej części Łużyc Górnych. W latach 1975–1998 miasto należało do województwa jeleniogórskiego.

31 marca 2011 roku miasto liczyło 22 301 mieszkańców.

Lubań leży na międzynarodowym szlaku pątniczym – Drodze św. Jakuba. Zbiegają się w nim trzy jego odcinki: Dolnośląska Droga św. Jakuba, Via Regia oraz Sudecka Droga św. Jakuba.

Położenie[edytuj]

Widok w stronę Kamiennej Góry z Baszty Brackiej
Widok z Baszty Brackiej w kierunku ratusza

Miasto położone jest ok. 45 km na płn-zach. od Jeleniej Góry i 25 km na wsch. od Zgorzelca. (51°07′00″N 15°18′00″E/51,116667 15,300000)

Powierzchnia miasta wynosi 16,12 km²[2], stanowiąc 3,76% powierzchni powiatu. (1 stycznia 2011 r.) Użytki rolne wynoszą 48%, a użytki leśne 3%. (2002)[3]

Nazwa[edytuj]

Pierwotną nazwą miejscowości była serbołużycka nazwa Luban[4]. Po podbiciu w średniowieczu Słowian połabskich z plemion Serbów łużyckich mieszkających na Łużycach nazwa została później zgermanizowana na Lauban. Po II wojnie światowej polska administracja nadała miejscowości polską nazwę Lubań[5], nawiązującą do wcześniejszej nazwy łużyckiej.

Historia[edytuj]

Zabytki[edytuj]

Mury obronne, XIV w.
Baszta Bracka z 1318 r.
Lubań – Dom Solny z 1539 r.

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[10]:

  • obszar starego miasta
  • kościół parafialny pw. Trójcy Świętej, ul. Szymanowskiego 1, neogotycki z lat 1857–1861 w/g projektu  Alexisa  Langera.
  • kościół ewangelicki Marii Panny, al. Kombatantów, z drugiej poł. XIV–XIX w.
  • d. kościół ewangelicki pw. Świętego Krzyża, pl.Okrzei (obecnie nie istnieje).
  • wieża Trynitarska (dzwonnicza) d. kościoła pw. Świętej Trójcy, pl. Lompy, z 1320 r. – pierwszej poł. XIV, XIX w., pozostałość rozebranego w XIX wieku kościoła pw. Świętej Trójcy
  • cmentarz ewangelicki, obecnie komunalny, ul. Wrocławska
  • cmentarz rzym.-kat., obecnie nieczynny, z poł. XIX w.
  • park miejski, ul. Kombatantów, z pocz. XIX w.
  • mury miejskie z 1318 r., zbudowane z kamienia bazaltowego z okolicznych kamieniołomów; pierwotnie otoczone fosą; w podwójnym pierścieniu murów znajdowały się cztery główne bramy miejskie: Nowogrodziecka, Mikołajska, Bracka i Zgorzelecka; obecnie pozostałości – fragmenty wzdłuż ul. Podwale:
    • wieża obronna – baszta Bracka, obok kościoła Świętego Krzyża, z 1318 r. – XIV w., część rozebranej w XIX wieku Bramy Brackiej
  • wieża „Kramarska” (d. ratuszowa), z XIV w., pozostałość XIV-wiecznego ratusza
  • ratusz zbudowany w 1554 r. – XVI w. w stylu renesansowym; obecnie mieści Salę Rajców Miejskich, Muzeum Regionalne (d. Muzeum Osadnictwa Wojskowego), Urząd Stanu Cywilnego oraz Miejską Bibliotekę Publiczną
  • dom, ul. 7 Dywizji 12, z k. XIX w.
  • willa, obecnie szkoła, ul. Górna 1, z XIX w./XX w.
  • dom,dawniej rozlewnia wód, ul. Grunwaldzka 11, z XVI w., 1760 r. XIX w.
  • budynki dawnej cegielni Augustina, ul. Izerska 7, z drugiej poł. XIX–XX w.:
    • budynek administracyjny
    • budynek produkcyjny, obecnie magazyn
  • zespół willowy, ul. Kombatantów 2 i 2a, z pierwszej poł. XIX w., 1874 r.:
    • willa
    • stajnia z wozownią
    • park
    • ogrodzenie z bramą
  • willa z parkiem, ul. Kombatantów 11, z czwartej ćw. XIX w.
  • budynek z XVIII/XIX w. przy ul. Lompy 1 (dawne gimnazjum)
  • sąd, pl. 3 Maja 12, z 1899 r.
  • magazyn „Dom Solny” lub Dom Zbożowy, ul. Podwale 4, z 1539 r., 1689 r., XIX w., budynek zbudowany z kamienia bazaltowego ufundowany przez Radę Miejską spełniał swoje funkcje do XIX wieku, później służył jako więzienie miejskie
  • dom, ul. Spółdzielcza 17, z drugiej poł. XVIII w., XIX w., XX w.
  • dom „Pod Okrętem”, ul. Stara 1, z 1715 r. – XVIII w., rodzinny dom kupieckiej rodziny Kirchoffów (obecnie siedziba Urzędu Skarbowego).
  • dom, ul. Tkacka 27, z ok. 1900 r.
  • zespół domu, ul. Warszawska 2, z k. XIX w.:
    • dom
    • budynek gospodarczy
    • ogród
  • dom, ul. Wąska 6, z XVIII w., druga poł. XIX w.
  • obiekty po byłych Królewskich Zakładach Kolei Górskiej (ZNTK Lubań), ul. Gazowa - wpisane do rejestru zabytków, wraz z obiektem parowozowni wachlarzowej. Jeden z największych tego typu zachowanych obiektów w Polsce i Europie.

Lubań – Uniegoszcz

  • kościół par. pw. Narodzenia NMP, ul. Różana, z XVI–XVIII w.
  • dom, ul. Jeleniogórska 18

inne zabytki:

Centrum miasta. Widok z Baszty Brackiej
Słup pocztowy z XVIII wieku z herbem Polski (rekonstrukcja 2005 rok).

Dzielnice[edytuj]

Centrum[edytuj]

  • Stare Miasto
  • Śródmieście (Przedmieścia Brackie, Mikołajskie, Zgorzeleckie)

Osiedla[edytuj]

  • Osiedle Piastów
  • Osiedle Waryńskiego
  • Osiedle Zodiak

Dzielnice[edytuj]

Polityka[edytuj]

Miasto[edytuj]

Wybory na burmistrza miasta i radę miasta od 2002 roku.

Kadencje burmistrza miasta Lubań[edytuj]

Imię i Nazwisko od do Przynależność polityczna Uwagi/linki
Zdzisław Bykowski 1990
Janusz Skowroński 1990 1993 bezpartyjny
Jerzy Zieliński Luty 1993 Listopad 1998 bezpartyjny o sobie[11]
Konrad Rowiński 1998 2010 Platforma Obywatelska
Arkadiusz Słowiński 2010

Rada miasta[edytuj]

Ugrupowanie Kadencja 2002-2006[12] Kadencja 2006-2010[13] Kadencja 2010-2014[14] Kadencja 2014-2018[15]
Obywatelski Komitet Wyborców Lubań 2002 11 - - -
Katolickie Rodziny "Razem" w Lubaniu 10 4 3 -
Platforma Obywatelska 8 8 8 5 (KWW Konrada Rowińskiego)
Sojusz Lewicy Demokratycznej 3 (SLD-UP) 4 (LiD) 4 2
Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej 2 - - -
Obywatelski Komitet Wyborców LUBAŃ 2006 - 5 - -
Obywatelski Komitet Wyborców LUBAŃ 2010 - - 5 -
Prawo i Sprawiedliwość - - 1 -
Obywatelski Komitet Wyborców LUBAŃ 2014 Razem - - - 11
KWW Nowy Lubań - - - 2
KWW Tomasza Korcza - - - 1

Posłowie i Senatorowie[edytuj]

Posłowie[edytuj]

Senator[edytuj]

Inni politycy[edytuj]

Transport[edytuj]

Drogi[edytuj]

Lubań położony jest 11 km na południe od Autostrady A4E40 (dojazd 296).

Droga Trasa Ulice
30 94 Zgorzelec - Lubań - Gryfów Sląski - Jelenia Góra 3E65 Papieża Jana Pawła II - Rybacka - Warszawska - Jeleniogórska
296 283 Kożuchów - Żagań - Iłowa - Ruszów - Węgliniec - Lubań 30 -
357 355 - Sulików - Lubań - Nowogrodziec - Osiecznica 350 Zawidowska - Armii Krajowej - Bankowa - Podwale - Wrocławska
393 357 Lubań - Kościelnik - Leśna 358 Plac 3 Maja - 7 Dywizji - Tadeusza Kościuszki - Leśna

Linie kolejowe[edytuj]

 Osobny artykuł: Lubań Śląski.
Obiekt zabytkowego dworca Lubań
  • 279: Węgliniec – Lubań
  • 274: Jelenia Góra – Lubań – Zgorzelec (Linia Lubań – Zgorzelec reaktywowana dla ruchu pasażerskiego w grudniu 2011)
  • 337: Lubań – Leśna (linia towarowa).

Komunikacja Autobusowa[edytuj]

Na terenie miasta funkcjonują różni przewoźnicy: PKS Voyager, CityBus Lubań[16] oraz Bieleccy[17]. W maju 2016 r. stary dworzec autobusowy został wyburzony[18], w jego miejsce wybudowano Galerię „Inbag” – obiekt handlowo-usługowy, posiadający infrastrukturę dworca autobusowego[19][20][21].

Komunikacja miejska[edytuj]

Pierwsze plany wprowadzenia komunikacji miejskiej w Lubaniu powstały w latach siedemdziesiątych[22], jednak pierwsze autobusy wyjechały na ulice miasta w czerwcu 1989. Były to (i nadal są) zwykłe pojazdy PKS, nieprzystosowane do kursowania w mieście (m.in. brak pneumatycznie otwieranych drzwi). Spółka PKS Voyager, która przejęła transport miejski w Lubaniu po upadku Pekaes Lubań, planuje wprowadzenie pojazdów przystosowanych do transportu miejskiego[22].

Linie 50 i 51 łączą centrum miasta z odległymi dzielnicami, takimi jak Uniegoszcz, Księginki czy Osiedle Piastów.[potrzebny przypis]

Media[edytuj]

Portale[edytuj]

  • eluban.pl
  • luban24.pl

Prasa[edytuj]

  • Gablotka
  • Gazeta Regionalna
  • Przegląd Lubański
  • Ziemia Lubańska

Radio i Telewizja[edytuj]

Radio
Stacja Nadawca MHz Nadajnik Uwagi
Polskie Radio Program 1 Polskie Radio 99.0 Lubań
Polskie Radio Program 2 Polskie Radio 93.2 Świeradów Zdrój
Polskie Radio Program 3 Polskie Radio 91.5 Lubań
Polskie Radio 24 Polskie Radio 90.6 Świeradów Zdrój
RMF FM Grupa RMF 93.8 Lubań
Radio Zet Eurozet 89.4 Lubań
Radio Złote Przeboje Grupa Radiowa Agory 106.2 Jelenia Góra Słaby zasięg
Radio Plus Legnica Grupa Radiowa Time 102.8 Świeradów Zdrój
Muzyczne Radio 106.7 Świeradów Zdrój
Radio Maryja Warszawska Prowincja Redemptorystów 95.2 Świeradów Zdrój
[23]

Uwzględniono Polskie stacje radiowe. Istnieją także stacje internetowe: Radio Lubań[24] i Radio-Sawanna[25]

Naziemna Telewizja Cyfrowa
MUX Częstlotliwość Kanał Nadajnik
MUX I 546 MHz 30 Jelenia Góra
MUX II 586 MHz 35 Jelenia Góra
MUX III 698 MHz 49 Lubań , Jelenia Góra
MUX L1 610 MHz 38 Rząsiny

Istnieje także Telewizja kablowa „Komsat”[26]

Lubań w kadrze[edytuj]

Produkcje filmowe na terenie miasta:

  • Film promocyjny miasta Lubań[27]
  • Materiał TVP Wrocław pt. "Miasteczko jak ze snu"[28]
  • Programy historyczne "Echa Przeszłości"; odc. 18 "Zbrodniarze - Lubań"[29]; odc. 45 "Lubań "45" (wrzesień 2012)[30]; "Kamienna Góra w Lubaniu" (październik 2014)[31]

Szkolnictwo[edytuj]

Żłobki, przedszkola, szkoły podstawowe, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne w Lubaniu:

Szkolnictwo
Szkoła Adres Położenie Rok otwarcia Szkoły Uwagi
Żłobek Bąbelkowo[32] ul. Mickiewicza 1c Koło Starostwa Powiatowego tam też przedszkole
Przedszkole Niepubliczne nr 1[33] ul. Słoneczna 2 na górce od J.Dąbrowskiego
Przedszkole Publiczne nr 1[34] ul. Mickiewicza 1b Skrzyżowanie A. Mickiewicza i J.Dąbrowskiego
Przedszkole Publiczne nr 3[35] ul. Różana 1 obok Gimnazjum nr 3
Przedszkole Publiczne nr 5[36] ul. Mieszka II 1 Osiedle „Piast”
Przedszkole Językowe „Akademia Malucha”[37] ul. Armii Krajowej 9 Naprzeciw Gimnazjum nr 2 01.09.2011 Dawniej Młodzieżowy Dom Kultury
Szkoła Podstawowa nr 1 im. Tadeusza Kościuszki[38] ul. Mickiewicza 1 Obok Gimnazjum nr 2 03.09.1945 Pierwsza Szkoła w Lubaniu
Szkoła Podstawowa nr 2 im. Europejskich Dróg Świętego Jakuba[39] ul. Dolna 8 Okolice Kościoła
Szkoła Podstawowa nr 3 im. Jana Pawła II[40] ul. Górna 1 Pod Kamienną Górą
Szkoła Podstawowa nr 4 im. Kawalerów Orderu Uśmiechu[41] ul. Kopernika 15 Blisko sklepów i ZSP im. KZL 01.09.1960 Dawniej SP nr 5
Prywatna Szkoła Podstawowa nr 5 ul.Zgorzelecka
Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego ul. Skalnicza 3 W okolicy kościół
Gimnazjum nr 2 im. Mikołaja Kopernika[42] ul. Mickiewicza 1 Obok SP nr 1
Gimnazjum nr 3 im. Euroregionu Nysa[43] ul. Rybacka 16 Obok Przedszkola nr 3 Dawniej SP nr 6
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Adama Mickiewicza[44] ul. W. Łokietka 2 Osiedle „Piast” LO 10.09.1945,

ZSE 01.01.1950,
ZSP 01.09.2003

Wchodzący w skład ZSP nr 1
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Kombatantów Ziemi Lubańskiej[45] ul. Kopernika 31 Obok SP nr 4 1946
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2[46] ul. Leśna 8 Za budynkami ul. Tadeusza Kościuszki 01.09.1962
Szkoła muzyczna I stopnia im. Oskara Kolberga[47] al. Kombatantów 11 Park Kamienna Góra luty 1992

Gospodarka[edytuj]

W Lubaniu znajdują się następujące zakłady pracy:

  • Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej (PEC Lubań Sp. z o.o.)
  • Agromet ZEHS Lubań
  • Imakon Sp. z o.o.
  • „IMKA” Dr. Schumacher Sp. z o.o.
  • Chromex Sp. z o.o.
  • Automatec Sp. z o.o.

W mieście są także spółki miejskie :

  • Lubańskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. Lubań
  • Lubańskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. Lubań
  • Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. Lubań
  • Zakład Gospodarki i Usług Komunalnych Sp. z o.o. Lubań

Zlokalizowane w mieście Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w roku 2000 zostały postawione w stan upadłości.

Znani ludzie[edytuj]

Urodzeni[edytuj]

Dorastali[edytuj]

Zmarli[edytuj]

  • Immanuel Friedrich Gregorius - niemiecki luterański teolog (7 luty 1730 - † 9 września 1800)

Demografia[edytuj]

Dane z 31 grudnia 2009[48]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 21 697 100 11 451 52,8 10 246 47,2
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
1346 710,4 635,6

Piramida wieku mieszkańców Lubania w 2014 roku[1].
Piramida wieku Luban.png

Opieka zdrowotna[edytuj]

Szpital[49][edytuj]

W mieście znajduje się Łużyckie Centrum Medyczne im. Lucjana Kopcia, który posiada:

  • 8 oddziałów szpitalnych
  • 9 poradni specjalistycznych
  • 2 pracownie

Na terenie miasta opieka lekarska wygląda następująco:

  • Niepubliczne Zakłady Opieki Zdrowotnej
  • Indywidualne praktyki lekarskie
  • apteki

Religia[edytuj]

Kościół Świętej Trójcy

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Turystyka[edytuj]

Przez miasto przebiega Dolnośląska Droga św. Jakuba - odcinek szlaku pielgrzymkowego do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela w Hiszpanii.

Współpraca międzynarodowa[edytuj]

Miasta partnerskie[51]:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Luban, w oparciu o dane GUS.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. A.F. Busching, „A new system of geography”, rozdz. „Lusatia”, London 1762, s. 136.
  5. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85).
  6. [1]
  7. Lubań – ostatnie zwycięstwo Rzeszy na wschodzie | DziwnaWojna.pl, dziwnawojna.pl [dostęp 2016-01-25].
  8. Szkoła Podstawowa nr 1 w Lubaniu, www.lubansp1.republika.pl [dostęp 2016-01-25].
  9. .:ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH IM. ADAMA MICKIEWICZA W LUBANIU:., www.zspmickiewicz.edu.pl [dostęp 2016-01-25].
  10. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 11.9.2012]. s. 102,103.
  11. Administrator: JERZY ANDRZEJ ZIELIŃSKI. www.jerzyzielinski.eu. [dostęp 2015-08-09].
  12. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe, wybory2002.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-03].
  13. Geografia wyborcza - Wybory samorządowe - Państwowa Komisja Wyborcza, wybory2006.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-03].
  14. Dituel Sp., Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo dolnośląskie - - m. Lubań, wybory2010.pkw.gov.pl [dostęp 2017-06-03].
  15. Rada miasta Lubań 2014, 22 listopada 2014 [dostęp 2017-06-03].
  16. CityBus Lubań – przewozy osobowe: przewozy krajowe i zagraniczne, komunikacja Lubań – Wrocław i Lubań – Pisarzowice. www.citybus-luban.pl. [dostęp 2015-08-12].
  17. admin2: Przewozy osobowe Lubań, Bieleccy Busy. bieleccybus.pl. [dostęp 2015-08-12].
  18. Sławomir Piguła: Lubański dworzec PKS w rozbiórce (pol.). portal Przegląd Lubański, 2016-05-11. [dostęp 2017-03-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-13)].
  19. PKS Voyager, Zmiany na dworcu PKS w Lubaniu, eluban.pl [dostęp 2017-03-12].
  20. J.Rycerz, Galeria w centrum Lubania, eluban.pl [dostęp 2017-03-12].
  21. . (red.), Ruszyła galeria Inbag, eluban.pl [dostęp 2017-03-12].
  22. a b Czerwone autobusy w Lubaniu?. „Ziemia Lubańska”. 8 (391), kwiecień/maj 2010. 
  23. Stacje Radiowe w Lubaniu (pol.). Radio Nadaje. [dostęp 2015-05-15].
  24. http://radioluban.pl - Radio Lubań
  25. http://www.radio-savana.pl Radio-Sawanna
  26. http://www.komsat.pl/news.php Tv „Komsat”
  27. Lubię Lubań - film promocyjny. Lubię Lubań 2016-12-06.
  28. Lubań - miasteczko jak ze snu, "Fakty" 14.10.2012. Fakty TVP3 Wrocław 2012-10-15.
  29. 18 Echa przeszłości Zbrodniarze - Lubań. Krzysztof Klimek 2013-05-23.
  30. 18 Echa przeszłości Zbrodniarze - Lubań. Krzysztof Klimek 2013-05-23.
  31. ECHA PRZESZŁOŚCI Kamienna Góra w Lubaniu. Archiwum Łużyce 2014-10-31.
  32. „Bąbelkowo” (pol.). [dostęp 2015-05-17].
  33. http://sloneczne.org - Przedszkole Niepubliczne nr 1
  34. http://www.pm1.luban.pl - Przedszkole Publiczne nr 1
  35. http://www.pm3.luban.pl/?c=83 - Przedszkole Publiczne nr 3
  36. http://www.pm5.luban.pl/?c=83 - Przedszkole Miejskie nr 5
  37. http://www.przedszkoleluban.pl - Przedszkole Językowe „Akademia Malucha”
  38. http://www.sp1.luban.pl - Szkoła Podstawowa nr 1
  39. http://www.sp2.luban.pl – Szkoła Podstawowa nr 2
  40. http://www.sp3.luban.pl – Szkoła Podstawowa nr 3
  41. http://www.sp4luban.pl – Szkoła Podstawowa nr 4
  42. http://gim2lub.pl/start.htm - Gimnazjum nr 2
  43. http://www.gim3.luban.pl - Gimnazjum nr 3
  44. http://www.zspmickiewicz.edu.pl - ZSP im. A.Mickiewicza
  45. http://www.zspimkzl.pl/zspimkzl/ - ZSP im. KZL
  46. http://www.zsp2.boo.pl/viewpage.php?page_id=24 - Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2
  47. http://psmluban.pl - Szkoła Muzyczna I stopnia im. Oskara Kolberga
  48. Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  49. x, Łużyckie Centrum Medyczne, www.lcm-luban.pl [dostęp 2017-06-02].
  50. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 4 czerwca 2014.
  51. MIASTA PARTNERSKIE (pol.). miastoluban.pl, 2011-09-21. [dostęp 2011-11-27].

Linki zewnętrzne[edytuj]