Mosze Karmel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mosze Karmel
משה כרמל
Ilustracja
Mosze Karmel, 1955
generał major (alluf) generał major (alluf)
Data i miejsce urodzenia 17 stycznia 1911
Mińsk Mazowiecki
Data i miejsce śmierci 14 sierpnia 2003
Tel Awiw-Jafa
Przebieg służby
Lata służby 1937–1950
Siły zbrojne Hagana
Siły Obronne Izraela
Jednostki Brygada Karmeli
Stanowiska dowódca Brygady Karmeli (1948)
szef Północnego Dowództwa (1948-1949)
Główne wojny i bitwy wojna domowa w Palestynie
wojna o niepodległość
Odznaczenia
Wojna o niepodległość
Konwencja założycielska Koalicji Pracy, od lewej: Mosze Karmel, Jigal Allon, Re’uwen Barkat, Lewi Eszkol, Jisra’el Galili i Aharon Becker (1965)

Mosze Karmel (hebr. משה כרמל, ang. Moshe Carmel, ur. 17 stycznia 1911; zm. 14 sierpnia 2003) – izraelski polityk i dowódca wojskowy w stopniu generała majora (alluf), minister transportu w latach 1955–1959 i 1965–1969, poseł do Knesetu w latach 1958–1966 i 1969–1977.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1911 roku Mińsku Mazowieckim położonym w ówczesnym Imperium Rosyjskim (obecnie terytorium Polski)[1]. W 1924 roku wyemigrował do Mandatu Palestyny. Aktywnie działał w młodzieżowym ruchu syjonistycznym Noar Ha’Oved. W 1930 roku uczestniczył w założeniu kibucu Na’an.

Kariera wojskowa[edytuj | edytuj kod]

W 1937 roku wstąpił do żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana i prowadził kursy szkoleniowe dla oficerów. W 1939 roku został aresztowany przez brytyjskie władze mandatowe i osadzony w więzieniu w Akce. Opuścił więzienie w 1941 roku. Rok później objął dowodzenie nad batalionami młodzieżowymi Gadna (1942-1943).

Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny w 1948 roku został pierwszym dowódcą Brygady Karmeli, którą nazwano od jego nazwiska. W przededniu wybuchu I wojny izraelsko-arabskiej w maju 1948 roku został mianowany dowódcą frontu północnego – został pierwszym szefem Północnego Dowództwa (1948-1949). Po wojnie, w 1950 roku odszedł do pracy cywilnej[2].

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Od 1944 roku Mosze Karmel był członkiem lewicowej partii politycznej Mapai. Gdy w 1946 roku doszło do rozłamu w partii, Karmel był jednym z inicjatorów reaktywacji syjonistycznej partii lewicowej Achdut ha-Awoda. Po zakończeniu kariery wojskowej, Karmel zaangażował się w działalność polityczną. Równocześnie rozpoczął studia akademickie. Ukończył historię i filozofię na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, a następnie nauki polityczne w Paryżu.

Bezskutecznie kandydował wyborach parlamentarnych w 1955 roku z listy Achdut ha-Awoda. Dawid Ben Gurion powierzył mu jednak funkcję ministra transportu w swoim piątym i szóstym rządzie (1955–1959)[1]. Ostatecznie znalazł się w składzie trzeciego Knesetu po rezygnacji Jicchaka Tabenkina 9 czerwca 1958[3]. Zdobywał mandat w wyborach w 1959, 1961 i 1961. Był członkiem parlamentarnych komisji budownictwa, komisji spraw wewnętrznych, komisji pracy, komisji finansów, komisji spraw zagranicznych i obrony, oraz innych. W dniu 30 maja 1965 roku Lewi Eszkol powierzył mu obowiązki ministra transportu (1965–1969)[1]. 17 stycznia 1966 zrezygnował z zasiadania w parlamencie, mandat objął po nim Mosze Wertman[4]. Powrócił do parlamentu wyborach w 1969. Uzyskał reelekcję w 1973. W wyborach w 1977 utracił miejsce w Knesecie[1].

Zmarł w 2003 roku w Tel Awiwie. Pozostawił dwie córki.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Mosze Karmel (ang.) – profil na stronie Knesetu.
  2. Mosze Karmel (ang.). W: The Guardian [on-line]. [dostęp 2011-06-21].
  3. Members of the Third Knesset (ang.). knesset.gov.il. [dostęp 2019-05-04].
  4. Members of the Ninth Knesset (ang.). knesset.gov.il. [dostęp 2019-05-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]