NGC 5128

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
NGC 5128
Centaurus A (NGC 5128) na zdjęciu z ESO
Centaurus A (NGC 5128) na zdjęciu z ESO
Odkrywca James Dunlop
Data odkrycia 29 kwietnia 1826
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Centaur
Typ soczewkowata (S0)
Rektascensja 13h 25m 29,0s
Deklinacja –43° 00′ 58″
Odległość 13 mln ly
Przesunięcie ku czerwieni 0,001826[1]
Jasność obserwowana 6,6m
Rozmiary kątowe 25,7' × 20,0'
Charakterystyka fizyczna
Wymiary ∅ 60 000 ly
Alternatywne oznaczenia
Centaurus A, ESO 270-9, IRAS13225-4245, MCG -7-28-1, AM 1322-424, ARP 153, PRC C-45, PGC 46957, PKS 1322-427
Położenie NGC 5128 w gwiazdozbiorze Centaura (centrum ilustracji)

NGC 5128 (również Centaurus A, PGC 46957 lub Arp 153) – galaktyka soczewkowata (S0), znajdująca się w gwiazdozbiorze Centaura w odległości 13 milionów lat świetlnych. Galaktyka ta ma 60 000 lat świetlnych średnicy. Została odkryta 29 kwietnia 1826 roku przez Jamesa Dunlopa[2]. Galaktyka ta należy do grupy galaktyk M83 i jest jedną z jej głównych galaktyk.

Charakterystyka[edytuj]

Jest to najbliższa Ziemi galaktyka aktywna, może być obserwowana nawet przez małe teleskopy. Jest zaliczana do galaktyk Seyferta typu 2[1]. NGC 5128 jest najbliższą radiogalaktyką, stanowiącą bardzo silne źródło emisji fal radiowych. Galaktyka ta jest znacznie masywniejsza od Drogi Mlecznej.

Utworzyła się ona w wyniku wielu kolizji galaktyk. Zawiera ona około 2000 gromad kulistych, uważanych za pozostałości po wchłonięciu mniejszych galaktyk satelitarnych[3]. Ciemne pasma pyłowe przesłaniające jej jądro są świadectwem pochłonięcia galaktyki spiralnej przez NGC 5128, około 300 mln lat temu. Nietypową cechą tej galaktyki jest to, że materia w jej centrum tworzy dwa wyraźne ramiona spiralne; jest to pierwsza galaktyka, w której dostrzeżono taką strukturę[4].

NGC 5128 w promieniach X, zdjęcie z satelity Chandra, widoczny dżet długi na 30 000 lat świetlnych
Mozaika zdjęć w różnych długościach fal ukazuje potężne dżety materii, świadczące o aktywności supermasywnej czarnej dziury w centrum galaktyki (zdj. ESO)

Supernowe[edytuj]

Dnia 3 maja 1986 Robert Evans odkrył supernową SN 1986G, która osiągnęła jasność obserwowaną 12,5m[5].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b NGC 5128 w bazie SIMBAD (ang.)
  2. Courtney Seligman: NGC 5128 (ang.). Celestial Atlas. [dostęp 2014-08-29].
  3. Gromady kuliste - pozostałości po uczcie galaktyk. W: Astronomia.pl [on-line]. 2004-08-15. [dostęp 2015-09-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-03)].
  4. Split-Personality Elliptical Galaxy Holds a Hidden Spiral (ang.). ScienceDaily, 2012-10-22. [dostęp 2012-10-22].
  5. Brian G. Marsden: IAUC 4208 (ang.). International Astronomical Union, 1986-05-05. [dostęp 2012-10-22].

Linki zewnętrzne[edytuj]

… • NGC 5125NGC 5126NGC 5127NGC 5128NGC 5129NGC 5130NGC 5131 • …