Napad paniki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Atak paniki (film).
Nie mylić z: lękiem napadowym lub lękiem panicznym lub zespołem lęku napadowego, które są synonimicznymi nazwami określonego zaburzenia psychicznego, w odróżnieniu od napadu paniki, który jest objawem mogącym występować w przebiegu różnych zaburzeń.

Napad paniki, inaczej napad lęku (ang. panic attack, lub anxiety attack) — to pojęcie stosowane w psychopatologii, określające jeden z objawów lękowych[1].

Obraz objawowy napadu paniki[edytuj | edytuj kod]

Napad paniki, jako objaw, oznacza wystąpienie krótkotrwałego epizodu lęku o skrajnie wysokim nasileniu (uczucia paniki). Zwykle napady lęku osiągają pełną intensywność w ciągu około 2-10 minut, a następnie stopniowo, samoistnie ustępują. Ich całkowity czas trwania to najczęściej około kilku-kilkunastu minut. Mogą niekiedy trwać przez dłuższy czas, lecz (dla uproszczenia ich różnicowania z innymi objawami lękowymi) przyjmuje się, że nie dłużej niż 2 godziny. Mogą pojawiać się bez żadnej uchwytnej dla pacjenta przyczyny (np. napady paniki w przebiegu zespołu lęku napadowego), jak również mogą być inicjowane określonymi sytuacjami (np. napad paniki w przebiegu fobii społecznej) lub stanami chorobowymi (np. napad paniki w przebiegu depresji agitowanej). Napadom paniki towarzyszą nieprzyjemne doznania somatyczne (cielesne), w tym związane z aktywnością autonomicznego układu nerwowego. Objawy składające się na napad paniki u poszczególnych osób mogą się różnić. Najczęstszymi z nich są[1]:

  • wzrost ciśnienia tętniczego krwi,
  • palpitacje serca,
  • ból w klatce piersiowej,
  • duszność,
  • uczucie braku tchu,
  • uczucie dławienia,
  • przyśpieszony oddech,
  • suchość w jamie ustnej,
  • pocenie się,
  • drżenie ciała,
  • uderzenia gorąca,
  • nieukładowe zawroty głowy,
  • zasłabnięcia,
  • derealizacja (poczucie nierealności otoczenia, w którym znajduje się dana osoba, "jak gdyby ta sytuacja nie działa się naprawdę", "jak gdyby to, co się dzieje wokół mnie, nie było rzeczywistością"),
  • depersonalizacja (poczucie nierealności, obcości samego siebie, "jak gdybym nie był samym sobą", "jak gdyby nie dotyczyło mnie to, co czuję"),
  • parestezje - uczucie drętwienia lub mrowienia w różnych częściach ciała,
  • nudności.

Napadom paniki często towarzyszy wtórny lęk przed śmiercią (np. zawałem, uduszeniem się) lub utratą kontroli (np. "utratą zmysłów" lub chorobą psychiczną). Jednocześnie, w trakcie ataku paniki zdolność krytycznego osądu sytuacji, zdolność do kontrolowania swojego zachowania, do werbalnego komunikowania się z innymi mogą być ograniczone[1].

Diagnostyka różnicowa[edytuj | edytuj kod]

Do niektórych z zaburzeń i chorób w przebiegu, których mogą występować napady paniki, należą[2]:

Wśród chorób somatycznych, w przebiegu których mogą wystąpić objawy napadów paniki, wymieni się[2]:

M.in. z tych względów pacjenci zgłaszający się z powodu występowania napadów paniki wymagają przeprowadzenia starannej diagnostyki różnicowej i badań dodatkowych. Leczenie objawów, jakimi są napady paniki, uzależnione jest od ich podłoża[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka: Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne.. Kraków: UWM "Vesalius", 2007. ISBN 83-85688-25-0.
  2. a b c Psychiatria. Jacek Wciórka, Stanisław Pużyński, Janusz Rybakowski (red.). T. 3: Metody leczenia, Zagadnienia etyczne, prawne, publiczne, społeczne. Elsevier Urban & Partner, 2010, s. 395-407. ISBN 978-83-7609-110-5.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.