Napoleon IV Bonaparte

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Napoleon IV w 1864

Napoleon Eugeniusz Ludwik Jan Józef Bonaparte, Prince Impérial et Fils de France, zwany Loulou (ur. 16 marca 1856, zm. 1 czerwca 1879), jedyny syn cesarza Francuzów Napoleona III i jego małżonki cesarzowej Eugenii i ostatni następca tronu II cesarstwa francuskiego.

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Napoleon III był, po zgonie brata Napoleona Ludwika (zmarł w roku 1831) i stryja Józefa Bonaparte (zmarł w 1846 roku), jedynym przedstawicielem starszej linii dynastii i po jego bezdzietnej śmierci prawa do tronu cesarskiego przeszłyby na nielubianego kuzyna, księcia Napoleona zwanego Plonplon, syna b. króla Westfalii Hieronima Bonapartego, wielka była zatem radość pary cesarskiej, gdy po trzech latach małżeństwa urodził im się 16 marca 1856 roku syn zwany przez rodziców Loulou (od Louisa). Pierwszą edukację młody napoleonida odbierał w domu, w rodzinnym pałacu Tuileries w Paryżu wraz ze swymi kuzynkami, księżniczkami Alba. Przystosowywano go także od dzieciństwa do kariery wojskowej (jak przystało członkowi dynastii Bonapartych), do której wątły i chorowity chłopiec właściwie się nie nadawał.

Po wybuchu wojny francusko-niemieckiej w roku 1870 czternastoletni Louis wysłany został przez ojca jako obserwator na front koło Metzu i rzeczywistość wojny, którą teraz ujrzał, wywołała w nim głęboki uraz psychiczny. Po przegranej wojnie ta ostatnia z francuskich monarchii została obalona i cesarzowa wraz z synem udała się na wygnanie do Anglii, gdzie wkrótce dołączył się do nich więziony dotychczas w Kassel były cesarz Napoleon III[1]. Cesarska rodzina osiedliła się w wynajętym pałacyku Camden House w miejscowości Chislehurst w hrabstwie Kent (dziś część Londynu w dystrykcie Bromley), gdzie Napoleon III zmarł na kamicę nerkową 9 stycznia 1873 roku.

Wcale nie tak nieliczni bonapartyści we Francji obwołali wówczas młodego księcia cesarzem jako Napoleona IV i przywódcą ich ruchu, który swą koncepcję monarchii przeciwstawiał legitymistom (zwolennikom Henryka hrabiego de Chambord, ostatniego potomka Karola X) oraz orleanistom (zwolennikom wygnanej w 1848 roku orleańskiej linii Burbonów)[1]. Tymczasem Louis, mimo szoku doznanego na wojnie 1870 roku, przygotowywał się do kariery wojskowej jako oficer artylerii (idąc śladami wielkiego przodka, Napoleona I) i uczęszczał do szkoły kadetów w Woolwich, którą mimo trudności językowych ukończył z wyróżnieniem w roku 1878[1], po czym odbył podróż do krewnych w Skandynawii (panujący wówczas w Szwecji i Norwegii Oskar II był jak on prawnukiem cesarzowej Józefiny).

Śmierć w Afryce[edytuj | edytuj kod]

Ostatnia walka z Zulusami

W roku 1879 uzyskał zezwolenie nas przyłączenie się do armii brytyjskiej jako obserwator i udał się do Afryki Południowej, gdzie oddziały brytyjskie walczyły z siłami plemienia Zulusów. 1 czerwca udał się z małym oddziałem Anglików na zwiady w stronę rzeki iTyotosi. Napadnięci przez afrykańskich wojowników wszyscy Brytyjczycy przerażeni, uciekli, zapominając o obowiązku ochrony młodego księcia i zostawiając go samego w obliczu ok. 36 Zulusów, z których siedmiu zaatakowało Napoleona. Zulusi zeznawali potem, że książę "walczył jak lew". Dwa dni później znaleziono jego nagie zwłoki z ok. 20 ranami od włóczni, wszystkie z przodu. To sugerowało, że długo się bronił - co potwierdzili potem przesłuchiwani Zulusi, mówiąc że to był prawdziwy lew, nie człowiek, i że oszczędziliby go, gdyby wiedzieli kim jest[2].

Zwłoki po zabalsamowaniu przewieziono do Anglii. Napoleon IV został najpierw pochowany obok ojca w kościółku w Chislehurst, a potem przeniesiony do ufundowanego przez cesarzową Eugenię opactwa w miejscowości Farnborough. W pogrzebie brali udział królowa Wiktoria i książę Walii, późniejszy Edward VII oraz około 100 000 żałobników, w tym 20 000 zwolenników dynastii z Francji. Trumnę nieśli m.in. książę Walii, następca tronu Szwecji i Norwegii i kuzyni zmarłego z rodzin Ornano i Murat. Spadkobiercą i następcą w prawach do tronu mianował ks. Napoleona Wiktora Bonapartego, omijając jego ojca Plonplona. Eugenia do końca życia nie zdjęła żałoby. Żyła do roku 1920 - a więc zobaczyła upadek cesarstwa Hohenzollernów, które wyrosło na ruinach monarchii napoleońskiej - i pochowana została koło męża i syna w Mauzoleum Cesarskim w Farnborough.

Napoleon poległ w służbie armii brytyjskiej, więc królowa Wiktoria chciała mu wystawić pomnik w londyńskim Westminster Abbey, ale projekt upadł większością 15 głosów liberałów pod przewodnictwem Chamberlaina. Wiktoria się nie poddała i uczciła księcia pomnikiem w St. George's Chapel na zamku Windsor, obok posągu swego męża Alberta. Mieszkańcy Chislehurst wystawili mu pomnik koło Camden House[3].

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

Napoleon IV był prototypem postaci "Małego Księcia" ze znanej powieści Antoine'a de Saint-Exupéry'ego.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 P. Benken 2012 ↓, s. 231..
  2. P. Benken 2012 ↓, s. 235..
  3. P. Benken 2012 ↓, s. 240..

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Napoleon III
Grandes Armes Impériales (1804-1815)2.svg Głowa rodu Bonapartów
1873-1879
Grandes Armes Impériales (1804-1815)2.svg Następca
Napoleon Józef Bonaparte
Poprzednik
Napoleon III
Armoiries-Empire.jpg Cesarz Francuzów (tytularny)
1873-1879
Armoiries-Empire.jpg Następca
Napoleon Józef Bonaparte