Metz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy miasta we Francji. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Metz
Katedra w Metzu
Katedra w Metzu
Herb Flaga
Herb Metzu Flaga Metzu
Państwo  Francja
Departament Mozela
Burmistrz Dominique Gros
Powierzchnia 41,94 km²
Wysokość 162-256 m n.p.m.
Populacja (2005)
• liczba ludności
• gęstość

124 300
2951 os./km²
Kod pocztowy 57000
Położenie na mapie Francji
Mapa lokalizacyjna Francji
Metz
Metz
Ziemia 49°07′N 6°11′E/49,116667 6,183333
Strona internetowa
Portal Portal Francja

Metz – miasto i gmina w północno-wschodniej Francji nad Mozelą, stolica regionu Lotaryngia i departamentu Mozela. Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 119 594 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 2852 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Metz plasuje się na 1. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 20.).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początkowo miejsce, w którym rozwinęło się miasto, określano jako Divodurum Mediomatricum. W czasach panowania na tych terenach Cesarstwa Rzymskiego, miasto stało się jednym z głównych ośrodków Galii, bogacącym się na eksporcie wina. Powstał tu duży amfiteatr, akwedukt oraz fortyfikacje. W końcu V wieku Metz został zajęty przez Franków. W tym czasie obecni byli już na tym terenie Chrześcijanie czego dowodzi istnienie tutaj w V wieku kościoła. W 840 roku w tutejszej bazylice św. Piotra został pochowany król Franków i cesarz rzymski Ludwik I Pobożny.

W 843 roku Metz stał się stolicą Królestwa Lotaryngii.

W XII wieku mieszczanie rozpoczęli starania o uniezależnienie się spod władzy biskupów. W 1189 roku miasto otrzymało status wolnego miasta cesarskiego, dzięki czemu uzyskało niezależność wewnętrzną od lokalnych feudałów duchownych i świeckich. Mieszczanie rządzili miastem na prawach niezależnej komuny przez ponad 400 lat. Pomimo nadanego statusu przez całe średniowiecze Metz musiał bronić swej niezależności przed siłami zewnętrznymi: książętami Luksemburga, arcybiskupami Trewiru, a także wojskami uczestników wojny stuletniej.

Ostatecznie koniec pełnej niezależności miasta nastąpił w 1552 roku, gdy na mocy traktatu w Chambord zawartego między królem Francji a Związkiem szmalkandzkim kontrola nad Metzem przeszła w ręce francuskie. Status Metzu jako miasta francuskiego potwierdziły kolejne traktaty: de facto pokój w Cateau-Cambrésis (1559) i de iure pokój westfalski (1648). Początkowo miasto zachowało swe przywileje wewnętrzne, choć obok urzędników miejskich pojawił się również królewski gubernator. Miasto stało się też ponownie siedzibą biskupa. Z czasem autonomia była jednak ograniczana i ostatecznie w 1634 roku zostało ono podporządkowane koronie podobnie jak inne prowincje gdy znalazło się pod kontrolą królewskiego intendenta.

W 1674 roku fortyfikacje zostały wzmocnione dzięki pracom kierowanym przez Vaubana. Tenże napisał do króla: „każde warowne miasto Waszej Królewskiej Mości broni prowincji, Metz natomiast, broni państwa”. W 1730 roku fortyfikacje unowocześnił Cormontaigne. Podczas Wielkiej Rewolucji, w 1790 roku utworzono departament Mozelle, którego Metz stał się stolicą. Podczas Wojen napoleońskich wojska szóstej i siódmej koalicji w 1814 i 1815 roku bezskutecznie oblegały miasto bronione przez francuski garnizon generała Durutte.

5 sierpnia 1811 w mieście urodził się przyszły kompozytor Ambroise Thomas.

Po wojnie francusko-pruskiej, od 1871 roku znajdował się we władaniu Cesarstwa Niemieckiego. W tym okresie umieszczono w mieście silny niemiecki garnizon i zbudowano drugą i trzecią linię obronną. W wyniku klęski Niemiec w I wojnie światowej w listopadzie 1918 roku miasto zostało odzyskane przez Francję. W okresie międzywojennym na granicy z Niemcami wybudowano olbrzymią linię obrony zwaną linią Maginota. Miała ona stanowić, także dla Metzu, gwarancję bezpieczeństwa przed inwazją. W trakcie II wojny światowej wojska niemieckie dokonały uderzenia przede wszystkim od strony Belgii i fortyfikacje na niewiele się zdały. 14 czerwca 1940 roku Metz został opuszczony przez wojska francuskie i ogłoszony "miastem otwartym". Trzy dni później, wieczorem 17 czerwca do miasta bez walki wkroczyły pierwsze oddziały niemieckie. Metz ponownie znalazł się w rękach niemieckich i został wcielony do III Rzeszy Niemieckiej. Przez większą część okupacji Metz nie był traktowany jako ważne strategicznie miasto, jako że cała Francja była wówczas pod kontrolą niemiecką. Sytuacja zmieniła się po inwazji Aliantów w Normandii. Od lipca 1944 roku Niemcy rozpoczęli przygotowywać miasto do obrony wykorzystując dawne systemy fortyfikacyjne. Ze względu na silne ufortyfikowanie miasta i okolic bitwa o Metz (27 sierpnia – 13 grudnia 1944) była długa i bardzo krwawa. Miasto oswobodziły wojska generała Pattona 22 listopada 1944 roku, choć ostatnie garnizony niemieckie poddały się dopiero 13 grudnia.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Bazylika św. Piotra (Saint-Pierre-aux-Nonnains) z 380 roku (jeden z najstarszych kościołów w Europie). Pierwotnie bazylika rzymska, przekształcona w kościół w VII wieku. Przebudowana w X wieku. Odrestaurowana w XX wieku.
  • Katedra św. Szczepana z XIII w. z witrażami Marca Chagalla.
  • Kościół Saint-Maximin z XII-XV wieku (witraże Jean Cocteau)
  • Kościół Notre Dame z XVIII wieku
  • Kościół Sainte-Ségolène z XIII w.
  • Kościół św. Marcina z XII w.
  • Kościół Sainte-Ségolène z XIII wieku
  • Opactwo św. Wincentego z X wieku
  • Klasztor Trynitarzy z XIII wieku
  • Ratusz z 1755 r., proj. Jacques-François Blondel
  • Dom François Rabelais
  • Dom Paula Verlaine
  • Opéra-Théâtre z lat 1732-1752 r. w stylu klasycystycznym, proj. Jacques Oger
  • Kaplica Templariuszy z XIII wieku
  • Synagoga z 1848 roku
  • Temple Neuf dla protestantów z lat 1901–1904 w stylu neoromańskim
  • Brama des Allemands z XIII-XV wieku
  • Brama Chandellerue z XIII wieku
  • Brama Serpenoise z XIX wieku
  • Fort de Queuleu z XIX wieku
  • Pałac Gubernatora z lat 1902-1905 w stylu neoflamandzkim
  • Stacja kolejowa Gare de Metz z 1908 roku

Polonica[edytuj | edytuj kod]

W miejscowym kościele katolickim znajduje się też tablica upamiętniająca ks. Wojciecha Rogaczewskiego.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]