Narewka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Narewka
wieś
Ilustracja
Narewka, ul. Adama Mickiewicza
Państwo

 Polska

Województwo

 podlaskie

Powiat

hajnowski

Gmina

Narewka

Wysokość

141–160 m n.p.m.

Liczba ludności (2011)

935[2][3]

Strefa numeracyjna

85

Kod pocztowy

17-220[4]

Tablice rejestracyjne

BHA

SIMC

0036950[5]

Położenie na mapie gminy Narewka
Mapa konturowa gminy Narewka, w centrum znajduje się punkt z opisem „Narewka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko prawej krawiędzi nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Narewka”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Narewka”
Położenie na mapie powiatu hajnowskiego
Mapa konturowa powiatu hajnowskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Narewka”
Ziemia52°50′10″N 23°45′24″E/52,836111 23,756667[1]
Strona internetowa

Narewka (biał. Нараўка, Naraŭka, wymowa miejscowa: Narauka, z akcentem na pierwszą sylabę[6]) – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Narewka[7][5].

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wieś została założona w 1639. Leży nad rzeką Narewką i jest siedzibą gminy Narewka.

Wieś królewska ekonomii brzeskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego[8].

Od 1 połowy XIX w. do 1875 posiadała prawa miejskie[9][10][11][12].

Za II RP siedziba wiejskiej gminy Masiewo.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku miasteczko zamieszkiwało 1205 osób, wśród których 204 było wyznania rzymskokatolickiego, 242 prawosławnego, 1 ewangelickiego, a 758 mojżeszowego. Jednocześnie 376 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 213 białoruską, 611 żydowską, a 5 inną. We wsi było 174 budynków mieszkalnych, w tym dwa niezamieszkane[13].

Dużą część mieszkańców stanowią polscy Białorusini i wyznawcy prawosławia. We wsi znajduje się zabytkowa murowana cerkiew prawosławna pw. św. Mikołaja Cudotwórcy z XIX w., modernistyczny murowany kościół rzymskokatolicki pw. św. Jana Chrzciciela z 1970–1973 r. oraz drewniany zbór baptystów. Do 1940 w Narewce mieściła się także synagoga.

Ośrodek turystyczno-wypoczynkowy na skraju Puszczy Białowieskiej. Zabytkowy układ przestrzenny z XVIII w.

Miejscowość jest siedzibą parafii prawosławnej św. Mikołaja Cudotwórcy, należącej do dekanatu Hajnówka diecezji warszawsko-bielskiej oraz parafii rzymskokatolickiej pw. św. Jana Chrzciciela, należącej do metropolii białostockiej, archidiecezji białostockiej, dekanatu Białystok – Dojlidy.

W miejscowości znajduje się dwa cmentarze prawosławne (z XIX wieku i 1920), cmentarz rzymskokatolicki (z 1908), cmentarz żydowski (z XIX wieku) oraz mogiła zbiorowa Żydów z 1941 (w pobliżu bocznicy kolejowej)[14].

W 2021 roku na dawnej mogile upamiętniony został krzyżem i kamieniem z tablicą pamiątkową sołtys Masiewa Starego Jan Mackiewicz (1866–1920), zamordowany przez bolszewików 8 sierpnia 1920 roku. (ekshumowany przez Instytut Pamięci Narodowej 11 września 2019 i pochowany na cmentarzu parafialnym w Narewce 9 sierpnia 2020)[15][16].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Sport[edytuj | edytuj kod]

Osoby związane z Narewką[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 85949
  2. Wieś Narewka w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2021-01-16] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  4. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 807 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  5. a b GUS. Rejestr TERYT.
  6. Narewkal. [dostęp 2007-05-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-05-15)].
  7. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  8. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т. 2, Mińsk 2013, s. 106.
  9. Spórna, T. i in. (2015). Degraded and restituted towns in numbers, In: Krzysztofik, R. and Dymitrow, M. (Eds.), Degraded and restituted towns in Poland: Origins, development, problems, Gothenburg: University of Gothenburg, pp. 367–422.
  10. Najgrakowski, M. (2009). Miasta Polski do początku XXI wieku. Podstawowe informacje o datach założenia i likwidacji. Warszawa: PAN IGiPZ.
  11. Dymitrow, M. (2015). The concept of urbanity in light of the municipal reform in interwar Poland / Pojęcie miejskości w świetle reformy gminnej w Polsce międzywojennej, [In] Krzysztofik, R., & Dymitrow, M. (Eds.), Degraded and restituted towns in Poland: Origins, development, problems / Miasta zdegradowane i restytuowane w Polsce. Geneza, rozwój, problemy. Gothenburg: University of Gothenburg, pp. 49–50 / 51–93.
  12. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007.
  13. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 5, województwo białostockie, 1924, s. 9.
  14. Andrzej Michałowski, Alicja Sulimierska, Elżbieta Baniukiewicz: Studia i Materiały. Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Białostockie. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu. Narodowa Instytucja Kultury, 1996, s. 40.
  15. Telewizja Polska S.A, Pamięć o cichym bohaterze, bialystok.tvp.pl [dostęp 2022-11-12] (pol.).
  16. Redakcja, Pamiętamy o naszych bohaterach. Jednym z nich jest zamordowany w 1920 roku przez bolszewików Jan Mackiewicz – sołtys z Masiewa, Kurier Poranny, 9 sierpnia 2021 [dostęp 2022-11-12] (pol.).
  17. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]