Diecezja warszawsko-bielska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Diecezja warszawsko-bielska
Diecezja na tle struktury PAKP w Polsce
Diecezja na tle struktury PAKP w Polsce
Państwo  Polska
Siedziba Warszawa
Al. „Solidarności” 52
03-402 Warszawa
Data powołania 1949
Wyznanie prawosławne
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Metropolia warszawska i całej Polski
Katedra diecezjalna Sobór metropolitalny Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny w Warszawie
Biskup diecezjalny Metropolita Sawa (Hrycuniak.jpg
abp Sawa (Hrycuniak),
metropolita warszawski i całej Polski
Biskup pomocniczy biskup bielski Grzegorz (Charkiewicz)
Dane statystyczne (2010)
Liczba wiernych ok. 182 800
Liczba kapłanów 174
Liczba dekanatów 6
Liczba parafii 70
Liczba klasztorów 4
Położenie na mapie Warszawy
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Położenie na mapie Polski
Ziemia52°15′17,209″N 21°01′59,967″E/52,254780 21,033324

Diecezja warszawsko-bielska (metropolitalna) – jedna z 6 diecezji kościoła prawosławnego w Polsce, utworzona w 1948[1]. Graniczy z diecezjami: białostocko-gdańską, lubelsko-chełmską i łódzko-poznańską.

Historia[edytuj]

Korzenie[edytuj]

Pierwsza cerkiew w Warszawie powstała w 1796 w pałacu Sapiehów przy ul. Zakroczymskiej. W 1818 z inicjatywy warszawskich kupców pochodzenia greckiego Dobricza, Barącza i Dadaniego zakupiono dom przy ul. Podwale 5, w którego podwórzu wybudowano niewielką kaplicę na ok. 250 osób, wyświęconą ku czci Świętej Trójcy.

Od 1834 Warszawa była siedzibą wikariuszy eparchii wołyńskiej, zaś od 1840 – biskupów warszawskich i nowogieorgijewskich[2]. Eparchia ta funkcjonowała w latach 1875–1905 jako eparchia chełmsko-warszawska, zaś do 1922 – jako eparchia warszawska i nadwiślańska.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, w 1922 patriarcha moskiewski i całej Rusi Tichon zgodził się na powołanie w II Rzeczypospolitej egzarchatu kierowanego przez metropolitę warszawskiego Jerzego. Dla władz niepodległej Polski nie było to rozwiązanie satysfakcjonujące, dążyły one do uzyskania przez Kościół prawosławny w Polsce autokefalii (zakończone powodzeniem)[3]. W 1922 w Warszawie powołano diecezję warszawsko-chełmską[4].

 Osobny artykuł: Diecezja warszawsko-chełmska.

W czasie II wojny światowej Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny został przekształcony w Autokefaliczny Kościół Prawosławny w Generalnej Guberni. Warszawa została siedzibą diecezji warszawsko-radomskiej[5].

Historia eparchii warszawsko-bielskiej[edytuj]

W 1948 powstała eparchia warszawska PAKP. Kolejna reorganizacja podziału administracyjnego Kościoła miała miejsce w 1951. Obszar diecezji warszawskiej po wydzieleniu z niej diecezji łódzko-poznańskiej, białostocko-gdańskiej i wrocławsko-szczecińskiej skurczył się do obszaru ówczesnych województw warszawskiego i lubelskiego oraz powiatu Bielsk Podlaski w województwie białostockim. W 1958 ponownie włączono do niej obszar województwa rzeszowskiego. W tym kształcie diecezja utrzymała się przez niemal 25 lat. W 1983 zostaje restytuowana po ponad 280 latach nieistnienia diecezja przemysko-nowosądecka, a w 1989 diecezja lubelsko-chełmska, których terytoria zostają wydzielone z diecezji warszawsko-bielskiej[6].

Obecnie diecezja warszawsko-bielska jest najmniejszą obszarowo diecezją kościoła prawosławnego w Polsce, obejmując swoją jurysdykcją północną część województwa mazowieckiego i południową województwa podlaskiego.

Struktura[edytuj]

Główna świątynia[edytuj]

Dekanaty[edytuj]

  1. Bielsk Podlaski (17 parafii)
  2. Hajnówka (13 parafii)
  3. Kleszczele (11 parafii)
  4. Narew (6 parafii)
  5. Siemiatycze (14 parafii)
  6. Warszawa (9 parafii)

Monastery[edytuj]

Instytucje diecezjalne[edytuj]

Biskupi[edytuj]

  • 1921–1923 – abp Jerzy (Jaroszewski), metropolita warszawski i całej Polski
  • 1923–1948 – abp Dionizy (Waledyński), metropolita warszawski i całej Polski
  • 1951–1959 – abp Makary (Oksijuk), metropolita warszawski i całej Polski
  • 1961–1962 – abp Tymoteusz (Szretter), metropolita warszawski i całej Polski
  • 1965–1969 – abp Stefan (Rudyk), metropolita warszawski i całej Polski
  • 1970–1998 – abp Bazyli (Doroszkiewicz), metropolita warszawski i całej Polski
  • 1998 – nadal – abp Sawa (Hrycuniak), metropolita warszawski i całej Polski

Przypisy

  1. Mironowicz A.: Kościół prawosławny w Polsce. Białostockie Towarzystwo Historyczne, 2006, s. 680. ISBN 836045602X.
  2. Mironowicz A.: Kościół prawosławny w Polsce. Białostockie Towarzystwo Historyczne, 2006, s. 464 i 477. ISBN 836045602X.
  3. Mironowicz A.: Kościół prawosławny w Polsce. Białostockie Towarzystwo Historyczne, 2006, s. 520-521. ISBN 836045602X.
  4. Mironowicz A.: Kościół prawosławny w Polsce. Białostockie Towarzystwo Historyczne, 2006, s. 530. ISBN 836045602X.
  5. Mironowicz A.: Kościół prawosławny w Polsce. Białostockie Towarzystwo Historyczne, 2006, s. 636. ISBN 836045602X.
  6. Historia diecezji warszawsko-bielskiej

Zobacz też[edytuj]