Natalia Gałczyńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Natalia Gałczyńska
Ilustracja
Natalia Gałczyńska (1943)
Data i miejsce urodzenia 26 sierpnia 1908
Kalisz
Data i miejsce śmierci 22 listopada 1976
Warszawa
Dziedzina sztuki literatura piękna
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Strona internetowa

Natalia Gałczyńska z domu Awałow, pseudonim „Anna Glińska” (ur. 26 sierpnia 1908 w Kaliszu, zm. 22 listopada 1976 w Warszawie) – polska pisarka, autorka książek dla dzieci i młodzieży, tłumaczka literatury rosyjskiej.

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Pochodziła z rodziny gruzińsko-rosyjskiej. Rodzicami Nataszy (Natalii) byli gruziński książę Konstanty Nikołajewicz Awałow i Wiera Snaksarew. Ojcem Wiery był Piotr Dmitriewicz Snaksarew, który jako oficer służył w rosyjskim wojsku podczas powstania styczniowego (1863–1864). Po upadku powstania Piotr Snaksarew trafił do Kalisza[a], gdzie dosłużył się stanowiska naczelnika powiatu kaliskiego. W okresie rewolucji 1905 musiał złożyć swój urząd, bowiem poparł protesty kaliskich uczniów, sprzeciwiających się rusyfikacji szkolnictwa. Zmarł w Kaliszu 30 marca 1909 r., w wieku 70 lat, został pochowany na miejscowym cmentarzu prawosławnym.

Ojciec Natalii ukończył Oficerską Szkołę Kawalerii, na początku XX wieku w stopniu korneta, trafił do 15 pułku dragonów[2]. W Petersburgu wiosną 1902 r. Awałow poznał Wierę Snaksarew, pochodzącą z Kalisza uczennicę petersburskiego Instytutu Maryjskiego. Awałow podjął służbę w stacjonującym w mieście 5 Aleksandryjskim pułku huzarów (tzw. pułk „trupie główki” ; tam dosłużył do stopnia sztabs-rotmistrza[3]), a Wiera podjęła nauką w kaliskim gimnazjum[2]. 8 lipca 1904 r. Konstanty i Wiera wzięli ślub w pułkowej cerkwi pod wezwaniem św. Jerzego w Kaliszu[4]. W okresie I wojny światowej książę Awałow walczył w carskiej armii[5], po czym w marcu 1917 r. trafił do tureckiej niewoli. Po uwolnieniu nie wrócił do Kalisza (gdzie mieszkała jego żona z synem i córką – Natalią), lecz osiadł w sowieckiej Gruzji, gdzie ukrywał się przed bolszewikami i zmarł w r. 1937[6].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1928 r. Natalia Gałczyńska ukończyła w Kaliszu Gimnazjum im. Anny Jagiellonki, rok później wyjechała do Warszawy, gdzie rozpoczęła studia z historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim. W tym samym roku poznała Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego[7], którego poślubiła 1 czerwca 1930[8]. Ich ślub odbył się w soborze metropolitalnym Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny w Warszawie[8].

W latach 1934–1936 Gałczyńscy mieszkali w Wilnie, na Zarzeczu, gdzie urodziła się ich córka Kira. W 1936 r. przenieśli się z powrotem do Warszawy i osiedli w pobliskim Aninie[9].

W 1954 r. Gałczyńska wstąpiła do Związku Literatów Polskich. W 1972 r. otrzymała Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[10]. Została pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, gdzie wcześniej spoczął jej mąż Konstanty (1905–1953)[11].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Utwory dla młodzieży pod pseudonimem Anna Glińska[12]:
  1. Kasia i inne (1963)
  2. Gdzie jest mój dom? (1968)
  3. Dom na Celnej (1972)
  4. Powrót do Santa Cruz (1972)
  5. Spotkajmy się w Bangkoku (1973)
  • Przekłady z języka rosyjskiego[12]:
  1. Borys Żitkow, Co widziałem (1950)
  2. Borys Żitkow, Historie morskie (1950)
  3. Maksim Gorki, Jak uczyłem się (1951) – 7 wydań
  4. Piotr Ignatow, Bracia bohaterowie (1953) – proza socrealistyczna
  5. Opowiadania abchaskie (przekł. z rosyjskiego wraz z Henrykiem Rollsem, przedm. A. Drozdow) (1952)
  6. Nikołaj Tichonow, Opowiadania o Pakistanie (1952)
  7. Aleksiej Musatow, Dom na wzgórzu (1953)
  8. Złote ręce. Zbiór baśni narodów ZSRR o mistrzach-rzemieślnikach, (oprac. N. Kołpakowa) (1954) – proza socrealistyczna
  9. O. Iwanow, Wędrujemy do Indii (1964)
  10. Olga Bergholc, Tu mówi Leningrad (1966) – proza socrealistyczna
  11. Kilka utworów Antoniego Czechowa[13] (m.in.: Mewa)

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Walery Przyborowski podaje, że (...) w Kaliszu sztabskapitan Snaksarew wziął [z kasy rządowej] rs [rubli] 20.000, co by świadczyło o obecności Snaksarewa w mieście już w okresie powstania styczniowego[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Walery Przyborowski, „Dzieje 1863 roku”, tom. I, s. 328, wyd. 1897.
  2. a b Kira Gałczyńska: Srebrna Natalia. Warszawa: Świat Książki, 2006, s. 29–70. ISBN 978-83-247-0358-6.
  3. 5-й гусарский Александрийский Ея Величества Государыни Императрицы Александры Феодоровны полк (ros.). blackhussars.ru. [dostęp 2016-03-13].
  4. Anna Tabaka, Maciej Błachowicz: Pan Snaksarew i jego dzieci (pol.). zyciekalisza.pl. [dostęp 2016-03-13].
  5. M. in. w w latach 1915-1916 awansowany do stopnia pułkownika w oddziale kozaków kubańskich atamana Andrieja Szkuro (okrytej złą sławą "Wilczej Sotnii") w rejonach Mińska, w Karpatach południowych - na froncie rumuńskim (Besarabia), w północnych rejonach Kaukazu i z Turkami pod Sanandadżem. Zob.: http://ru.cossak.wikia.com/wiki/%D0%92%D0%BE%D0%BB%D1%87%D1%8C%D1%8F_%D1%81%D0%BE%D1%82%D0%BD%D1%8F ;
  6. Не про украину, ага: black_karlos, black-karlos.livejournal.com [dostęp 2018-07-13] (ang.).
  7. Życiorys Natalii Gałczyńskiej (pol.). kigalczynski.pl. [dostęp 2016-03-13].
  8. a b Paweł Dunin-Wąsowicz: Praski przewodnik literacki. Warszawa: Fundacja Hereditas, 2018, s. 27. ISBN 978-83-951050-2-9.
  9. Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny. Julian Krzyżanowski (red.). T. 1: A–M. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1984, s. 284. ISBN 83-01-05368-2.
  10. Natalia Gałczyńska [hasło] w: Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, t. 3: G-J, Warszawa 1994, s. 12–13.
  11. Lista pochowanych. Natalia Gałczyński. um.warszawa.pl. [dostęp 2018-03-16].
  12. a b Natalia Gałczyńska [hasło] w: Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, t. 3: G-J, Warszawa 1994, s. 13–14.
  13. Anna Arno, Niebezpieczny poeta : Konstanty Ildefons Gałczyński, Kraków, Znak 2013. ​ISBN 978-83-240-2770-5