Nidom

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nidom
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat gnieźnieński
Gmina Czerniejewo
Wysokość 117 m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 140
Strefa numeracyjna (+48) 61
Kod pocztowy 62-250
(poczta: Czerniejewo)
Tablice rejestracyjne PGN
SIMC 0581770
Położenie na mapie gminy Czerniejewo
Mapa lokalizacyjna gminy Czerniejewo
Nidom
Nidom
Położenie na mapie powiatu gnieźnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gnieźnieńskiego
Nidom
Nidom
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Nidom
Nidom
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nidom
Nidom
Ziemia52°26′49″N 17°31′19″E/52,446944 17,521944

Nidom – licząca około 140 mieszkańców[1] wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Czerniejewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość leży na wysokości 117 m n.p.m., około 45 km na wschód od Poznania, 10 km na południowy zachód od Gniezna, przy drodze powiatowej nr 2160P CzerniejewoŻydowoNiechanowo.

Współrzędne geograficzne: 52° 27' 0N, 17° 31' 60E (52.4500, 17.5333).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nidom wzmiankowany jest już w dokumentach z XIII wieku, kiedy to był własnością Izajasza i jego braci Mikołajewiców, z rodu Dryów. W dokumentach z początku XV wieku pojawia się nazwisko Nidomskich, dziedziczących Nidom w 1433 r. braci Piotra i ks. Bodzęty, plebana we Wrześni i kanonika łęczyckiego. W roku 1442 Piotr Nidomski poślubia Dobrosławę (Dobrochnę, Dobroszkę), córkę Mroczka z Łopuchowa, której w 1446 r. przekazuje Nidom. Owdowiała Dobrochna sprzedaje trzecią część Nidomia w 1470 r. burgrabiemu gnieźnieńskiemu Janowi Mielżyńskiemu, który w dwa lata później sprzedaje ją kasztelanowi kamieńskiemu Mikołajowi Bnińskiemu. Po jego śmierci w 1471 r. wieś przechodzi za długi w ręce biskupa poznańskiego Andrzeja z Bnina, następnie w 1475 r. w ręce jego bratanicy Agnieszki Bnińskiej, która w 1483 r. przekazuje ją swojemu synowi Jeronimowi z Kobylan.

Na początku XVI wieku wieś i folwark Nidom należały do dóbr w Czerniejewie (Czerniewie), znajdował się tu dwór, wiatrak i 4 karczmy. Po śmierci Łukasza hr. z Górki Czerniew (Czerniejewo) i przyległe wsie przypadają w spadku podkomorzemu poznańskiemu Piotrowi Czarnkowskiemu z Czarnkowa, który w roku 1595 sprzedaje Czerniew z dworem, folwarkiem i przyległymi wsiami w tym m.in. Nidom z folwarkiem, z prawem patronatu nad kościołem i beneficjami w tych dobrach leżącymi kasztelanowi rogozińskiemu Janowi z Bnina Opalińskiemu. Po jego śmierci syn Piotr z Bnina Opaliński odziedziczył m.in. Sieraków z zamkiem i folwarkiem oraz Czerniewo (Czerniejewo) z dworem i przynależne wsie; Nidom odziedziczył po nim syn Łukasz. Nidom został następnie sprzedany w 1626 r. marszałkowi wielkiemu koronnemu Łukaszowi Opalińskiemu.

W czasie wojen szwedzkich majątek Czerniejewo był bardzo zniszczony, rozkwit nastąpił jednak gdy jego właścicielem został wielki oboźny koronny generał Jan Lipski, który w 1780 r. ukończył zespół pałacowy w Czerniejewie. W 1793 r. Nidom dostaje się do zaboru pruskiego.

W 1823 r. majątek Czerniejewo wraz z Nidomiem przechodzi w ręce Skórzewskich herbu Drogosław za sprawą małżeństwa córki gen. Józefa Lipskiego. Ustanowiona z dóbr czerniejewskich w 1885 r. ordynacja przetrwała do 1939 r.

12 września 1939 r. Niemcy wkraczając do majątku czerniejewskiego przejęli wszystkie posiadłości ziemskie, w tym Nidom, oswobodzenie nastąpiło 22 stycznia 1945 r.[2][3][4]

Znaleziska archeologiczne[edytuj | edytuj kod]

W roku 1968 na polu należącym do PGR odkryto głaz z wyrytymi na powierzchni znakami. Ze względu na gabaryty znaleziska gnieźnieński oddział Muzeum Archeologicznego w Poznaniu zdecydował o pozostawieniu go w miejscu znalezienia. Wykonano dokumentację fotograficzną i uzupełniono teczkę archiwalną dotyczącą Nidomia[5].

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

We wsi istniała szkoła podstawowa, obecnie budynek dawnej szkoły wykorzystywany jest na cele mieszkalne.

Dzieci z Nidomia uczęszczają do Zespołu Szkół Publicznych w Żydowie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]