Ołtarz główny bazyliki archikatedralnej św. Stanisława BM i św. Wacława w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ołtarz główny w Katedrze Wawelskiej

Ołtarz główny bazyliki archikatedralnej św. Stanisława BM i św. Wacława w Krakowie – jeden z barokowych ołtarzy bazyliki archikatedralnej św. Stanisława BM i św. Wacława w Krakowie, znajdujący się w prezbiterium świątyni. Przed tym ołtarzem odbywały się wielokrotnie koronacje oraz konsekracje biskupie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Już 3 października 1645 r. kanonik Aleksander Brzeski zreferował kapitule pomysł ordynariusza krakowskiego o postawieniu nowego ołtarza głównego w miejsce starego – renesansowego (tenże rozebrano w 1649 r.). Ołtarz powstał między rokiem 1646, a 1648 z fundacji bpa Piotra Gembickiego. Najprawdopodobniej zaprojektował go Giovanni Battista Gisleni, choć jego autorstwo nie jest pewne. Podobne trudności w atrybucji sprawia obraz Ukrzyżowany Chrystusa. Część badaczy sugeruje autorstwo Tomaszowi Dolabelli, natomiast reszta Marcinowi Blechowskiemu. Nowo powstały ołtarz stanął w katedrze w 1650 r., o czym informuje wydany w tym samym roku przewodnik po Krakowie.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Ołtarz wykonany jest z drewna złoconego. Na zdwojonym postumencie wznoszą się cztery kolumny kompozytowe. Środkowe są silnie wysunięte i flankują ramę ołtarzową, zamkniętą półkoliście. W niej umiejscowiony jest obraz Ukrzyżowany Chrystus, malowany na blasze. Kolumny wspierają przełamujące się belkowanie z trójkątnym naczółkiem. Całość wieńczy posąg Zmartwychwstałego Chrystusa. Na zdobienia ołtarza składają się ornamenty małżowinowo-chrząstkowe, przewiązujące w połowie ramę ołtarzową oraz figurki aniołków, stojące na gzymsie i podtrzymujące kartusz na belkowaniu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kuczman, Kazimierz, Wzgórze Wawelskie. Przewodnik. Wydanie drugie. Kraków 1988.
  • Rożek, Michał, Katedra Wawelska w XVII wieku. Wydanie pierwsze. Wydawnictwo Literackie. Warszawa 1980. ​ISBN 83-08-00198-X​.
  • Rożek M., Krakowska Katedra na Wawelu. Przewodnik dla zwiedzających. Wydanie trzecie. Wydawnictwo św. Stanisława BM Archidiecezji Krakowskiej. Kraków 1989.