Obóz szkoleniowy SS w Trawnikach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trawniki-Männer podczas likwidacji getta warszawskiego w Raporcie Stroopa

Obóz szkoleniowy SS w Trawnikach (niem. Ausbildungslager Trawniki der SS) – niemiecka jednostka szkoleniowa w Trawnikach w dystrykcie lubelskim Generalnego Gubernatorstwa, utworzona przy obozie pracy w Trawnikach. Przygotowywała funkcjonariuszy dla potrzeb formacji pomocniczych SS, między innymi strażników obozów koncentracyjnych bezpośrednio podlegając organizacyjnie zarządowi niemieckiej policji pomocniczej Sonderdienst utworzonej przez gubernatora Hansa Franka.

Historia[edytuj]

Obóz powstał na początku września 1941, a komendantem został SS-Hauptsturmführer Karl Streibel. Cała kadra szkoleniowa oraz instruktorzy należeli do Sonderdienstu lub SS i rekrutowali się głównie z volksdeutschów.

Pierwsi kandydaci rekrutowali się z sowieckich jeńców wojennych, przywiezionych z Białej Podlaskiej, Chełma, Zamościa. Wśród jeńców przeprowadzano selekcję.[potrzebny przypis]. Komisarzy politycznych Armii Czerwonej, Żydów i odmawiających współpracy likwidowano, a osoby zasługujące na szczególne zaufanie po przeszkoleniu włączano do służb pomocniczych SS.

Szkolonych funkcjonariuszy nazywano Hiwis, natomiast oficjalna nazwa brzmiała Oddziały Wartownicze Pełnomocnika Reichsführera SS i Policji Niemieckiej ds. Utworzenia Baz SS i Policji na Nowych Terenach Wschodnich. W marcu 1942 zmieniono ją na Oddziały Wartownicze Dowódcy Policji i SS na Dystrykt Lubelski.

Ludzie ci pełnili różne funkcje: ochraniali majątki i zakłady przemysłowe, zasilali kadry policji, pełnili służbę wartowniczą w obozach koncentracyjnych i obozach zagłady (Majdanek, Treblinka, Trawniki, Bełżec, Sobibór, Oświęcim), brali udział w likwidacji getta warszawskiego. Utworzono z nich również 203 Batalion Schutzmannschaft (Schutzmannschaft Bataillon 203), stacjonujący w Wólce Profeckiej. Podobny batalion utworzono w Trawnikach - Batalion E Sonderdienstu (Sonderdienst E-Bataillon). Batalion ten znany też był pod nazwą Trawniki-Männer lub SS-Streibelbataillon.

Z początkiem marca 1942 na terenie obozu szkoleniowego ulokowanych było 1250 Hiwis. Do jesieni 1942 rekrutowani oni byli głównie z jeńców armii sowieckiej. Ze względu na prymitywne warunki w obozach jenieckich i wysoką śmiertelność jeńców, nabór rozpoczęto także wśród ludności cywilnej na zajętych terenach, która była negatywnie nastawiona do reżimu stalinowskiego. Próbowano tu m.in. utworzyć Goralische Waffen SS Legion.

Na jesieni 1943 liczba funkcjonariuszy wynosiła 3,7 tys. osób.

Po 3 listopada 1943 (zamordowanie więźniów i likwidacja obozu pracy w ramach Aktion Erntefest) w Trawnikach pozostał jedynie obóz szkoleniowy SS i batalion E Służby Specjalnej (Sonderdienst E-Bataillon). 10 maja 1944 do koszar obozu przeniesiono posterunek żandarmerii z Cycowa (Gendarmerie-Posten Cycow in Trawniki).

Bibliografia[edytuj]

  • Peter R. Black: Die Trawniki-Männer und die „Aktion Reinhard“. W: Bogdan Musiał (wyd.): „Aktion Reinhardt“. Der Völkermord an den Juden im Generalgouvernement 1941–1944. Fibre, Osnabrück 2004, ISBN 3-929759-83-7, S. 309–352
  • Helge Grabitz, Wolfgang Scheffler: Letzte Spuren. Ghetto Warschau. SS-Arbeitslager Trawniki, Aktion Erntefest. Hentrich, Berlin 1993, ISBN 3-89468-058-X
  • Witold Mędykowski: Obóz pracy dla Żydów w Trawnikach. W: Wojciech Lenarczyk, Dariusz Libionka (wyd.): Erntefest 3–4 listopada 1943. Zapomniany epizod Zagłady. Państwowe Muzeum na Majdanku, Lublin 2009, ISBN 978-83-925187-5-4, S. 183–210.

Linki zewnętrzne[edytuj]