Odense

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Odense
Ilustracja
Dom rodzinny H. Ch. Andersena w Odense
Herb
Herb
Państwo  Dania
Region Dania Południowa
Gmina Odense
Data założenia w X w.
Burmistrz Jan Boye
Powierzchnia 304, 3 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności

158 163
Kod pocztowy 5000
Położenie na mapie Danii Południowej
Mapa lokalizacyjna Danii Południowej
Odense
Odense
Położenie na mapie Danii
Mapa lokalizacyjna Danii
Odense
Odense
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Odense
Odense
Ziemia 55°23′N 10°23′E/55,383333 10,383333
Strona internetowa
Portal Portal Dania
Katedra św. Kanuta w Odense
Dom H. Ch. Andersena w Odense

Odense – trzecie pod względem wielkości miasto Danii położone na Fionii, u ujścia do zatoki Odense Fjord. Odense zamieszkuje 158 163 osób (2008). Jest to jedno z najstarszych duńskich miast; w 1988 roku obchodziło tysięczną rocznicę powstania.

W Odense urodził się Hans Christian Andersen. Pochodzi stąd również znana duńska tenisistka Caroline Wozniacki, piosenkarka i żużlowcy: Hans N. Andersen, Nicki Pedersen oraz Peter Kildemand. Znajduje się tutaj stacja kolejowa Odense.

Historia Odense[edytuj]

Dokładna data powstania miasta jest trudna do ustalenia. W czasach przed chrystianizacją Danii istniało tutaj miejsce kultu Odyna, od którego miasto wzięło swoją nazwę. Pierwsze dokumenty, w których Odense jest wzmiankowane, pochodzą z 988 r. (przywileje cesarza Ottona III dla nowo powstałego biskupstwa w Odense). Kronikarz Adam z Bremy opisał w latach 70. XI w. Odense jako wielkie miasto[1]. Wydarzeniem, które odcisnęło bardzo wyraźne piętno na historii miasta, było zamordowanie króla Danii i późniejszego świętego, Kanuta w 1086 r. Król został zabity wraz ze swoim bratem Benedyktem i towarzyszącymi mu osobami przed ołtarzem ówczesnego kościoła św. Albana. W 1101 r. Kanut został kanonizowany, a kościół w którym poniósł śmierć nazwano jego imieniem. Wkrótce przy kościele, który stał się miejscem pielgrzymek wiernych, powstał klasztor benedyktyński, a po nim wiele innych. W średniowieczu Odense było otoczone wałami obronnymi i fosą, a dostęp do miasta prowadził przez bramy. Na początku XVI w. królowa Danii Krystyna saska obrała sobie za siedzibę Odense. Rezydowała ze swoim dworem na zamku Næsbyhoved koło miasta, ale i w samym Odense miała również swoją siedzibę. Tutaj też zmarła w 1521 r.

W 1803 r. wykopano kanał łączący miasto z fiordem, co było od dawna oczekiwaną inwestycją, ponieważ od XVI w. Odense było ważnym ośrodkiem handlowym i dotkliwie odczuwało brak bezpośredniego dostępu do morza. Szczególny rozwój miasta nastąpił w XVIII w. z powodu korzystnych kontaktów handlowych z Lubeką i Norwegią. W 1805 r. w Odense urodził się Hans Christian Andersen. Wiek XIX oraz XX zaznaczyły się raptowną industrializacją miasta oraz dalszym rozwojem handlu, na co m.in. wpłynęło wybudowanie linii kolejowej łączącej Odense z Jutlandią i Zelandią w 1865 r. Odense było pierwszym miastem na duńskiej prowincji, które otrzymało oświetlenie gazowe ulic, kanalizację oraz elektryczność. W latach 1940–45 okupowane przez Niemców. Po wprowadzeniu stanu wyjątkowego w sierpniu 1943 r. w mieście doszło do potyczek ze stacjonującymi tutaj Niemcami. Wyzwolone w maju 1945 r. przez duński ruch oporu i wojska brytyjskie. Od 1966 r. Odense jest miastem uniwersyteckim.

Herb Odense[edytuj]

Herb Odense zawiera elementy odnoszące się do historii miasta. Centralną jego postacią jest król Danii św. Kanut w błękitnej zbroi i złotej koronie trzymający w prawej ręce błękitny sztandar ze złotą lilią, a w lewej dłoni złote jabłko królewskie, które wraz z koroną jest oznaką jego władzy monarszej. Lilia na sztandarze jest symbolem NMP. Pod postacią króla widnieje jeszcze jedna złota lilia, która jest symbolem św. Kanuta, a obecnie jest także używana, obok herbu, jako symbol Odense. Za postacią króla widnieją dwa główne kościoły miasta w kolorze czerwonym: NMP i św. Kanuta. W tym ostatnim król poniósł śmierć. Tło herbu białe. Herb Odense znany jest z pieczęci miejskiej z 1460 r., a w obecnej postaci został oficjalnie zatwierdzony dopiero w 1938 r.[2].

Zabytki i inne atrakcje[edytuj]

  • Katedra św. Kanuta (Skt. Knuds Domkirke) – kościół noszący wezwanie króla Danii Kanuta, późniejszego świętego, zamordowanego wraz bratem Benedyktem i 17 towarzyszami w 1086 w pobliskim kościele św. Albana. Gotycka świątynia jest mauzoleum grobowym królów Danii. Oprócz św. Kanuta, którego ciało spoczywa w oszklonym relikwiarzu, pochowani zostali tutaj następujący duńscy monarchowie:

Groby królewskie do 1807 znajdowały się w kościele franciszkanów, ale przed jego rozbiórką przeniesiono je do katedry.

  • Kościół Joannitów (Skt. Hans Kirke) – obecny kształt nadała świątyni przebudowa z lat 1878-80, ale pierwotnie był to kościół romański i należał do klasztoru Joannitów.
  • Dom rodzinny H. Ch. Andersena (H. C. Andersens Barndomshjem) – obecnie muzeum. Pisarz mieszkał tu w dzieciństwie, 1807-19. Muzeum dokumentuje lata dziecinne Andersena.
  • Dom H. Ch. Andersena (H. C. Andersens Hus) – wg tradycji (podawanej jednak w wątpliwość) jest to dom, w którym pisarz się urodził. Obecnie mieści się tutaj muzeum biograficzne pisarza, biblioteka i archiwum, a także ekspozycja dotycząca życia i twórczości pisarza, składająca się m.in. z jego osobistych rzeczy.
  • Zamek (Odense Slot) – pierwotnie należał do klasztoru Joannitów. Najstarsza część budynku pochodzi z XV w. Fryderyk IV dokonał przebudowy budynku w latach 1720–23 w stylu barokowym, dobudowując skrzydło północne.
  • Muzeum Carla Nielsena (Carl Nielsens Museum) – zajmuje się gromadzeniem eksponatów dotyczących życia i twórczości tego duńskiego kompozytora.
  • Muzeum Kolei Duńskich (DSBs Jernbanemuseum) – chronologiczne zbiory ilustrujące historię kolei w Danii od ich powstania w 1847 r. do dzisiaj.
  • Muzeum Sztuki Fionii (Fyns Kunstmuseum) – posiada zbiory sztuki duńskiej (malarstwo, grafika i rzeźba) od ok. 1750 r.
  • Wieś z Fionii (Den Fynske Landsby) – skansen z ok. 20 obiektami ilustrującymi historię budownictwa wiejskiego na Fionii.
  • ZOO (Odense ZOO) – ogród zoologiczny specjalizujący się w małych ssakach Europy i ptakach.

Miasta partnerskie[edytuj]

Przypisy

  1. Værd at se i Danmark. Seværdigheder fra A-Å, Høst & Søn, Kopenhaga 1998, s. 349.
  2. Jakob H. Zeuthen: Bogen om danske kommunevåbener, Aschehoug Forlag 2000, s. 97.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]