Okręty patrolowe projektu 912

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Okręty patrolowe proj. 912 (Fala)
SG325.jpg
SG-325
Opis typu
Kraj budowy  Polska
Użytkownicy  Wojska Ochrony Pogranicza
 Straż Graniczna
Stocznia Stocznia Marynarki Wojennej w Gdyni
Wejście do służby 1965-1968
Zbudowane okręty 5
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność pełna 237 t
Długość 41,35 m
Szerokość 6,1 m
Zanurzenie 1,88 m
Napęd 2 silniki wysokoprężne 40DM o mocy 2200 KM (maks 2400 KM), 2 śruby
Prędkość 24,9 węzłów
Zasięg 1220 Mm przy 12 w
Załoga 20
Uzbrojenie 4 x 30 mm plot (2xII)
12-24 bg

Okręty patrolowe projektu 912, określane też od pierwszego okrętu jako typ Fala − seria 5 polskich okrętów patrolowych zbudowanych w latach 60. XX wieku w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni. W kodzie NATO nosiły oznaczenie typu: 'Obluze' .

Historia[edytuj | edytuj kod]

Okręty patrolowe projektu 912 zostały zaprojektowane w Polsce na początku lat 60. - głównym projektantem był inż. Tadeusz Bylewski. Przeznaczone były do pełnienia służby dozorowej na polskich wodach terytorialnych, a na wypadek wojny - do grupowego poszukiwania okrętów podwodnych i ochrony transportu w strefie przybrzeżnej. Uzupełniły one starsze okręty patrolowe projektu 902. Dalszym wariantem pochodnym okrętów proj. 912 były ścigacze okrętów podwodnych projektu 912M.

Okręty proj. 912 były pierwszymi polskimi okrętami, które otrzymały uniwersalne armaty automatyczne AK-230 kalibru 30mm, lecz pomimo planów, ostatecznie nie otrzymały współpracujących z nimi radarów artyleryjskich MR-104. Naprowadzanie armat na cel odbywało się za pomocą celownika optycznego Kołonka. Oprócz dwóch podwójnych armat AK-230, okręty uzbrojone były w 12 bomb głębinowych B-1, zrzucanych z podpokładowych zrzutni na rufie. Dwie zrzutnie dla dalszych 12 bomb można było umieścić na pokładzie, na torach minowych. Do wykrywania okrętów podwodnych okręty wyposażone były w podkilową stację hydrolokacyjną MG-11M Tamir-11M[1].

Nazwa znak burtowy w PMW
(pierwotne, późniejsze)[2]
znak burtowy
w MOSG
podniesienie bandery wycofanie
Fala OP-301 → OP-321 SG-321 28. 07. 1965 14. 06. 1996
Szkwał OP-302 → OP-322 SG-322 08. 09. 1966 10. 09. 1997[1]
Zefir OP-303 → OP-323 SG-323 10. 06. 1967 14. 06. 2006
Zorza OP-324 SG-324 31. 01. 1968 06. 04. 1999
Tęcza OP-325 SG-325 31. 01. 1968 18. 03. 2008

Służba[edytuj | edytuj kod]

Okręty weszły do służby w latach 1965-1968. Przydzielone zostały początkowo do 6. Brygady Okrętów Wojsk Ochrony Pogranicza (WOP), od 1967 przekształconej w Morską Brygadę Okrętów Pogranicza. W składzie Brygady, okręty proj. 912 wchodziły w skład Bałtyckiego Dywizjonu Okrętów Pogranicza, stacjonującego w Kołobrzegu. Po utworzeniu Straży Granicznej RP w 1991 roku, wszystkie 5 okrętów proj. 912 zostało 18 czerwca 1991 przekazane przez Marynarkę Wojenną do Morskiego Oddziału Straży Granicznej, gdzie weszły w skład Bałtyckiego Dywizjonu Straży Granicznej, stacjonując nadal w Kołobrzegu.

ORP "Fala" jako okręt-muzeum
SG-323 ("Zefir")

Do 2004 roku trzy okręty tego typu (SG-321, 322, 324) zostały już wycofane ze służby w Straży Granicznej, w tym pierwszy ORP "Fala", który w 1996 został przekształcony w muzeum w Kołobrzegu. Pozostałe dwa zostały nabyte przez prywatne firmy - SG-322 przez firmę Perfekt z Białogardu 11 września 1997, SG-324 przez firmę Ancora z Gdańska 6 kwietnia 1999, SG-324 jako cywilny "Odys" złomowano w Gdańsku w 2004[3]. 14 czerwca 2006 wycofano ze służby SG-323. 18 marca 2008 spuszczono banderę na ostatnim SG-325.

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Wyporność pełna: 237 t
  • wymiary: długość / szerokość / zanurzenie - 41,35 / 6,10 / 1,88 m
  • napęd: 2 silniki wysokoprężne 40DM o mocy nominalnej po 2200 KM, maksymalnej 2500 KM każdy, 2 śruby stałe
  • prędkość maksymalna 24,9 w
  • zasięg:
    • 1220 Mm przy prędkości ekonomicznej 12 w
    • 550 Mm przy 20 w
  • zapas paliwa: normalny 24,3 t.
  • załoga: 20
  • uzbrojenie:
    • dwie podwójne armaty AK-230 kalibru 30 mm (2xII) (na okrętach SG-324 i SG-325 od początku tylko jedna podwójna armata)[1]
    • 12 bomb głębinowych B-1, zrzucanych z dwóch podpokładowych zrzutni
    • 4 miny morskie AMD-1000 lub dalsze 12 bomb głębinowych na pochylniach montowanych na 2 torach minowych

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Robert Rochowicz, Historia "912-ek" - patrolowców i ścigaczy w: Morza, Statki i Okręty nr 5/2004
  2. Znaki burtowe według R. Rochowicz (op.cit.). Znaki OP-321 - OP-325 zapisywano na burtach samymi liczbami 321-325. Dwa ostatnie okręty nie zdążyły otrzymać numerów OP-304 i 305.
  3. Morze, statki i okręty 4/1006, s.35

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jarosław Ciślak, Polska Marynarka Wojenna 1995, Warszawa: „Lampart”, 1995, ISBN 83-86776-08-0, OCLC 316544451.
  • Robert Rochowicz: Historia "912-ek" - patrolowców i ścigaczy w: Morza, Statki i Okręty nr 5/2004, s.38-46