Osowiccy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Osowiccy vel Ossowiccy [1] – ród kniaziowski (książęcy) wywodzący się od Ruryka protoplasty rodu Rurykowiczów. Żyjący około 1263 roku kniaź Michał Romanowicz syn Romana Michajłowicza Starego kniazia czernihowskiego i brańskiego wnuk kniazia Michała Wsiewołodowicza Czernihowskiego i prawnuk Wsiewołoda IV Światosławicza Czermnego, miał być protoplastą Osowickich.

Istnieje mnóstwo miejscowości zwanych Osowiec, mianowicie w Mohylewskim na południe od Białynicz, w Witebskim oraz Kijowskim itd.: zdaje się jednak, że kniaziowie Osowiccy nazwisko swoje wzięli od włości Osowiki w Brańskim na granicy księstw Smoleńskiego i Czernihowskiego.

Przez cały XIV wiek i dobrą połowę XV wieku o kniaziach Osowickich nie słychać. Dopiero w 1482 roku kniaź Iwan Osowicki otrzymuje 6 kop ze skarbu królewskiego i 7 kop z myta smoleńskiego.

Synem jego był kniaź Michał Iwanowicz Osowicki, występujący w latach 1488-1546. Kniaź Michał Osowicki, otrzymuje w 1488 roku po 6 kop groszy ze skarbu królewskiego i myta smoleńskiego. W latach 1512-1515 otrzymał, w zamian za dobra ojczyste zagarnięte przez Wielkie Księstwo Moskiewskie, majątek Irowo (Jurów) w Kijowskim po kniaziu Bohdanie Hlińskim-Putiwlskim. W 1515 roku otrzymał dzierżawę Dorsuniską z której ustąpił przed wiosną 1517 roku. Potem wziął dzierżawę Skerstymońską i tą (ok. 1521r.,) zamienił na dzierżawę Jaświońską. Po odzyskaniu od Moskwy dóbr ojczystych kniazia Michała Osowickiego, Mikulin w powiecie Witebskim, za które kniaź otrzymał dobra po kniaziu Putiwlskim, król odejmuje mu dzierżawę Jaświony i nadaje ją 22 września 1526 roku Iwanowi Jurłowowi. Gdy jednak okazało się, że dobra po kniaziu Putiwlskim są bardzo spustoszone król 10 listopada tegoż roku przywraca kniaziowi Michałowi Iwanowiczowi Osowickiemu dzierżawę Jaświońską.

Kniaź Michał Osowicki zmarł bezpotomnie około 1550 roku. Wdowa po nim księżna Agrafena Andrejewna Łukomska, ponownie wyszła za mąż za Semena Kmitę. Testamentem swym w 1554 roku Agrafena Andrejewna księżna Łukomska, przepisuje drugiemu mężowi majątek Pyszno i dwór w Wilnie, zapisane jej przez pierwszego męża kniazia Michała Osowickiego. Agrafena Andrejewna Łukomska Kmita, zmarła w 1554 roku albowiem w 1555 roku Mikulin nadano Wołowiczowi.

Pod rokiem 1559 jest zapisana wzmianka, że zmarły kniaź (książę) Michał Iwanowicz Osowicki z żoną, trzymali do śmierci majątek Mikulin w Witebskim.

Główna gałąź Osowickich na Wołyniu wygasła w XVI stuleciu, boczna istniała jeszcze w XIX stuleciu (w 1877), lecz tytuł książęcy zarzuciła już w końcu XVI stulecia[2]

Prawdopodobnie członkowie rodu[edytuj | edytuj kod]

Pod rokiem 1488 kniaź Michajło Osowicki [3] wymieniony jest jako dworzanin ze Smoleńszczyzny na dworze litewskim Aleksandra Jagiellończyka.

Pod rokiem 1514 kniaź N. Osowicki [4] wymieniony jest jako Starosta Dorsuniski.

Pod rokiem 1549 Jakób (Jakub) Osowicki [4] wymieniony jest dworzaninem królewskim.

Tablica rodowodowa[edytuj | edytuj kod]

Urodzony Zmarł Przedstawiciel dynastii - tytuł Imię w języku staroruskim i ruskim
879 Ruryk - wódz Waregów
945 Igor I Rurykowicz - wielki książę kijowski Игорь Рюриковичь
942 972 Światosław I Igorewicz - wielki książę kijowski Свѧтославъ Игоревичь
960 1015 Włodzimierz I Światosławicz Wielki - wielki książę kijowski Володимѣръ Свѧтославичь
978 1054 Jarosław I Włodzimierzowicz Mądry - wielki książę kijowski Ꙗрославъ Володимѣровичь „Мѫдрꙑи”
1027 1076 Światosław II Jarosławicz - wielki książę kijowski Свѧтославъ Ꙗрославичь
1055 1115 Oleg Michał Światosławicz - książę czernichowski Оле́г Святосла́вич
1146 Wsiewołod II Olegowicz - książę czernichowski Всеволод II Ольгович
1194 Światosław III Wsiewołodowicz Czernihowski - wielki książę kijowski Святослав Чернігівський
1215? Wsiewołod IV Światosławicz Czermny - wielki książę kijowski Всеволод IV Чермний
1179 1246 Michał I Wsiewołodowicz Święty - książę czernihowski Михаил Всеволодович Святой
1288 Roman I Michajłowicz Stary - książę czernihowski i brański Роман Михайлович Старый
1264? Michał Romanowicz - książę brański, protoplasta książąt Osowickich Михаил Романович

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. J. Wolff Kniaziowie litewsko-ruscy od końca XIV wieku
  2. Przewodnik Heraldyczny A. A. Kosińskiego z 1877 roku T.1., str. 158.
  3. Krzysztof Pietkiewicz, Wielkie Księstwo Litewskie pod rządami Aleksandra Jagiellończyka - Studia Nad Dziejami Państwa i Społeczeństwa na przełomie XV i XVI wieku, Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2014, s. 295, ISBN 978-83-7889-284-7, OCLC 894965930.
  4. a b Adam Boniecki: Poczet rodów w Wielkiem Księstwie Litewskiem w XV i XVI wieku