Osroene
| 132 p.n.e. – 244 | |
| Ustrój polityczny | |
|---|---|
| Stolica | |
| Data powstania |
132 p.n.e. |
| Data likwidacji |
244 n.e. |
Kommagena, Sophene i Osroene na pograniczu rzymsko-partyjskim | |
Położenie na mapie świata | |
| 37°09′30″N 38°47′30″E/37,158333 38,791667 | |
Osroene (Osroena, gr. Ὀσροηνή, syr. ܡܠܟܘܬܐ ܕܒܝܬ ܐܘܪܗܝ) – starożytne królestwo założone przez nabatejskie plemiona pochodzące z północnej Syrii.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Królestwo Osroene powstało w połowie II wieku p.n.e. w okresie słabnięcia imperium Seleucydów, co umożliwiło uformowanie się szeregu niezależnych państw. Założycielem królestwa, które było sukcesorem Syrii Seleucydów był Osroes z Orhai. Panująca tam dynastia Abgarydów wywodziła się od nabatejczyków, a samo królestwo pozostawało pod silnym wpływem kultury aramejskiej. Stolica państwa, Edessa, odgrywała kluczową rolę w handlu i administracji regionu.
W swojej historii Osroena była rządzona przez 28 kolejnych królów, z których większość nosiła imiona Abgar lub Manu. Status królestwa ulegał zmianom – od niepodległości po zależność jako państwo klienckie, głównie pod wpływem Partów.
Za panowania cesarza Trajana w 114, Osroene na krótko stało się rzymskim państwem wasalnym, by ostatecznie zostać włączone do imperium w 214 za rządów Karakalli. Mimo to w III wieku, za panowania Gordiana III, doszło do krótkotrwałego przywrócenia władzy dynastii Abgarydów w tym regionie. Ostatni władca, Abgar X, panował jedynie tytularnie do 242, po czym Osroena stała się stałą prowincją rzymską o tej samej nazwie[1][2].
Legenda głosi, że król Abgar V Ukkama miał wymienić listy z Jezusem. Wspomina o tym biskup Euzebiusz z Cezarei w swojej Historii Kościelnej (I 13).
Lista królów Osroene
[edytuj | edytuj kod]| Król | Lata rządów | Uwagi |
|---|---|---|
| Osroes | 136–132 p.n.e. | |
| Aryu | 132–127 p.n.e. | |
| Abdu bar Maz'ur | 127–120 p.n.e. | |
| Fradhasht bar Gebar'u | 120–115 p.n.e. | |
| Bakru I bar Fradhasht | 115–112 p.n.e. | |
| Bakru II bar Bakru | 112–94 p.n.e. | |
| Ma'nu I | 94–92 p.n.e. | |
| Abgar I Piqa | 92–68 p.n.e. | |
| Abgar II bar Abgar | 68–52 p.n.e. | |
| Ma'nu II | 52–34 p.n.e. | |
| Paqor | 34–29 p.n.e. | |
| Abgar III | 29–26 p.n.e. | |
| Abgar IV Sumaqa | 26–23 p.n.e. | |
| Ma'nu III Saphul | 23–4 p.n.e. | |
| Abgar V Ukkama | 4 p.n.e.–7 n.e. | |
| Ma'nu IV bar Ma'nu | 7–13 n.e. | |
| Abgar V Ukkama | 13–50 | |
| Ma'nu V bar Abgar | 50–57 | |
| Ma'nu VI bar Abgar | 57–71 | |
| Abgar VI bar Ma'nu | 71–91 | |
| Sanatruk | 91–109 | |
| Abgar VII bar Ezad | 109–116 | |
| Bezkrólewie | 116–118 | |
| Yalur | 118–122 | Wspólne rządy do 122 |
| Parthamaspates | 118–123 | |
| Ma'nu VII bar Ezad | 123–139 | Pod protektoratem Rzymu |
| Ma'nu VIII bar Ma'nu | 139–163 | |
| Wa'il bar Sahru | 163–165 | Osadzony przez Partów |
| Ma'nu VIII bar Ma'nu | 165–167 | |
| Abgar VIII | 167–177 | |
| Abgar IX Wielki | 177–212 | |
| Abgar X Severus bar Ma'nu | 212–216 | Obalony przez Rzymian |
| Ma’nu IX bar Abgar Severus | 216–242 | |
| Abgar XI bar Ma’nu | 242–244 | Po śmierci rzymska prowincja |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ World History Edu, Kingdom of Osroene [online], World History Edu, 10 lutego 2025 [dostęp 2026-07-26] (ang.).
- ↑ Kingdom of Osroene [online], www.scribd.com [dostęp 2026-07-26].