Państwo nowobabilońskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Państwo nowobabilońskie
626 - 539 r. p.n.e
Stolica Babilon
Ustrój polityczny monarchia despotyczna
Pierwszy król Nabopolassar
Ostatni król Baltazar
wyzwolenie Asyria
626 p.n.e.
Podbój Imperium Perskie
539 r. p.n.e
Mapa
kolor ciemnozielony

Państwo nowobabilońskie – starożytne państwo na Bliskim Wschodzie, pod panowaniem dynastii chaldejskiej ze stolicą w Babilonie. Istniało w latach 626 p.n.e.- 539 p.n.e. Obejmowało tereny Mezopotamii, Syrii i Palestyny w większości pokrywającymi się z obszarem tzw. żyznego półksiężyca.

Historia[edytuj]

Powstanie państwa[edytuj]

 Zobacz też: Bunt Chaldejczyków.

Po wiekach zależności Babilonii od Asyrii i ciągłego napływu plemion chaldejskich wytworzyła się w Babilonie nowa sytuacja polityczna. Śmierć Aszurbanipala i rozprężenie w asyryjskim imperium umożliwiła Chaldejczykowi Nabopolassarowi (626 - 605 p.n.e.) przechwycenie władzy w Babilonie w 626 p.n.e. Zapoczątkował tym samym panowanie dynastii chaldejskiej i odrodzenie polityczne, militarne i gospodarcze Babilonii.

Umacnianie i rozkwit państwowości[edytuj]

Nabopolassar sprzymierzył się z Medami w r. 614 p.n.e. i w latach 612 p.n.e. (zburzenie Niniwy i Kalchu) i 610 p.n.e. (Zdobycie Harranu) dokonał systematycznego podboju odwiecznego wroga - Asyrii. Dzieło likwidacji resztek sił asyryjskich i sprzymierzonych z nimi Egipcjan powierzone zostało synowi i następcy króla, Nabuchodonozorowi II, który w bitwie pod Karkemisz w 605 p.n.e. pokonał faraona Necho II. Dzięki temu zwycięstwu możliwy stał się podbój Syrii, Fenicji i Judei. Jednak był on utrudniony przez Egipcjan, którzy nieustannie podburzali te kraje do oporu przeciw Babilończykom. W celu przeciwdziałania temu, Nabuchodonozor II wyprawił się do Egiptu, jednak w delcie Nilu nie odniósł większych sukcesów. Powiodło się za to ze sprzymierzeńcami faraona, bowiem Tyr po 13 latach oblężenia skapitulował, a Jerozolima w latach 598 i 587 p.n.e. została zdobyta. Ludność Judei została w tym czasie uprowadzona w niewolę babilońską.

Wielkie przedsięwzięcia budowlane[edytuj]

Za panowania Nabuchodonozora II (605 - 562 p.n.e.) państwo nowobabilońskie osiagnęło apogeum swojej potęgi militarnej. Władca ten baczną uwagę zwrócił na gospodarkę, a dochody płynące z wojen umożliwiły mu podjęcie szeregu śmiałych i monumentalnych prac budowlanych w stolicy kraju, Babilonie. Miasto zostało otoczone podwójnym pasem murów, odbudowano ziggurat Etemenanki (jak podaje Herodot, wysoki na 90 metrów) i glazurowaną na niebiesko bramę Isztar. Powstały wiszące ogrody. Władca widział zagrożenie płynące ze strony plemion irańskich dlatego wybudował system umocnień między Eufratem a Tygrysem.

Osłabienie państwa i perski podbój[edytuj]

Następcy Nabuchodonozora byli władcami nieudolnymi i słabymi. Po śmierci Labaszi-Marduka, wnuka Nabuchodonozora, tron objął Nabonid (556–539 p.n.e.), niespokrewniony z dynastią chaldejską. Ten ostatni władca babiloński faworyzował boga księżyca Sina, co spowodowało konflikt z kapłanami Marduka, którzy obawiali się utraty dochodów dla swoich świątyń. Nabonid bowiem dążył do ożywienia szlaków handlowych wiodących na północ do Harranu, a przebywając w oazie Tema w Arabii chciał wyznaczyć nowe tereny ekspansji gospodarczej Babilonii, co nie spotkało się ze zrozumieniem w kręgach kapłaństwa. Tę trudną sytuację wewnętrzną wyzyskał młody władca perski Cyrus II, który w 539 r. p.n.e. uderzył na Babilonię. Pod nieobecność starego króla obroną kraju kierował jego syn Bel-szar-usur (Baltazar), jednak został pobity pod Opis[potrzebny przypis]. Sam Babilon został zajęty bez walki, bowiem kapłani Marduka otworzyli bramy przed Persami dowodzonymi przez Gobryasza.[potrzebny przypis] W ten sposób zlikwidowane zostało ostatnie semickie państwo starożytnej Mezopotamii.

Władcy państwa nowobabilońskiego (dynastia chaldejska)[edytuj]

Nabopolasar (626-605 p.n.e.) 
~ NN
  │     
  └─> Nabuchodonozor II (605-562 p.n.e.) 
      ~ NN
        │   
        └─> Amel-Marduk (562-560 p.n.e.)
        │ 
        │   Nergal-szarra-usur (560-556 p.n.e.)
        └─> ~ Kaszaja  
              │  
              └─> Labaszi-Marduk (556/555 p.n.e.)   

Nabu-balassu-iqbi
~ Adda-guppi'
  │   
  └─> Nabonid (556/555-539 p.n.e.)
       ~ NN
         │   
         └─> Bel-szar-usur
         │   
         └─> En-nigaldi-Nanna