Palatynat Reński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy historycznego księstwa Rzeszy. Zobacz też: inne znaczenie nazwy Palatynat (ujednoznacznienie), lub kraina historyczna o tej nazwie.
Pfalzgrafschaft bei Rhein
Palatynat Reński
Elektorat Palatynatu (1356–1777)
1085–1803
Flaga Palatynatu
Herb Palatynatu
Flaga Palatynatu Herb Palatynatu
Położenie Palatynatu
Język urzędowy niemiecki
Stolica Heidelberg
Mannheim (od 1720)
Ustrój polityczny monarchia konstytucyjna
Typ państwa Księstwo
Ostatnia głowa państwa Palatyn Maksymilian I Józef Wittelsbach
Status terytorium część Świętego Cesarstwa Rzymskiego
likwidacja Świętego Cesarstwa Rzymskiego 12 lipca 1806
Religia dominująca katolicyzm
kalwinizm (od 1559)
katolicyzm (od 1685)

Palatynat Reński, Palatynat (niem. Pfalzgrafschaft, łac. palatium – pałac), w latach 1356–1777 Elektorat Palatynatu – państwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego istniejące od czasów średniowiecza do 1777 roku. Znajdowało się na terenie dzisiejszego kraju związkowego NiemiecNadrenia-Palatynat.

Palatynat Reński w 1447 roku

Historia[edytuj]

Palatynat był od XI wieku pod władzą palatynów reńskich. W 1288 stolicą kraju został Heidelberg. W 1356 na mocy Złotej Bulli Karola IV władcy Palatynatu zostali zaliczeni w poczet elektorów Rzeszy.

W latach 30. XVI wieku na terenach Palatynatu przyjął się luteranizm. Od 1559 roku w Palatynacie wpływy zdobyli kalwiniści.

W 1619 roku Fryderyk V przyjął tron Czech od miejscowych buntowników protestanckich, ale po bitwie na Białej Górze Palatynat znalazł się pod okupacją Hiszpanii i Bawarii. W 1648 Palatynat Górny został utracony.

W 1685 roku zmarł bezpotomnie elektor Palatynatu Reńskiego Karol II Wittelsbach, a wraz z nim linia protestancka Wittelsbachów Reńskich Pfalz-Simmern. Tytuł elektorski i ziemie przejął Filip Wilhelm jako przedstawiciel katolickiej linii Pfalz-Neuburg (potomkowie króla Niemiec Ruprechta Wittelsbacha). Zmiana wyznania władcy wiązała się ze zmianą wyznania panującego w całym Palatynacie. Filip Wilhelm przyrzekł Karolowi, że będzie władcą tolerancyjnym, jednak wśród mieszkańców wyznających kalwinizm rządy katolika budziły negatywne emocje. Dzięki tolerancyjnej polityce wyznaniowej elektorowi udało się uniknąć zamieszek religijnych. Kolejnym problemem były roszczenia siostry Karola II Elżbiety Charlotty Wittelsbach. W jej imieniu król Francji Ludwik XIV zażądał prawa dziedziczenia Palatynatu Reńskiego. Spowodowało to wybuch wojny palatynackiej, która spustoszyła cały kraj.

W 1742 Palatynat odziedziczył Karol Teodor Pfalz-Sulzbach i połączył go w roku 1777 z Bawarią.

Rewolucja francuska przyniosła upadek państwa. W 1795 zachodnią część Palatynatu zajęła i zaanektowała Francja, zaś wschodnią – Badenia. Po kongresie wiedeńskim Palatynat stał się częścią Królestwa Bawarii.

Po I wojnie światowej Palatynat znalazł się pod okupacją francuską (1919–1930). Po II wojnie światowej był częścią francuskiej strefy okupacyjnej.

Władcy Palatynatu Reńskiego[edytuj]

 Osobny artykuł: Władcy Palatynatu.

Zobacz też[edytuj]