Maksymilian I Józef Wittelsbach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maksymilian I Józef Wittelsbach
z łaski Bożej król Bawarii, Świętego Cesarstwa Rzymskiego arcypalatyn, arcystolnik i elektor
ilustracja
Palatyn Dwóch Mostów
Okres panowania od 1795
do 1825
Poprzednik Karol III August Wittelsbach
Następca Ludwik I Wittelsbach
Elektor Bawarii i Palatynatu Reńskiego
Okres panowania od 1799
do 1806
Poprzednik Karol IV Teodor Wittelsbach
Król Bawarii
Okres panowania od 1806
do 1825
Następca Ludwik I Wittelsbach
Dane biograficzne
Dynastia Wittelsbachowie
Data urodzenia 27 maja 1756
Data śmierci 13 października 1825
Ojciec Fryderyk Michał Wittelsbach
Matka Maria Franciszka Wittelsbach
Odznaczenia
Order św. Huberta (Bawaria) Order św. Jerzego (Bawaria) Order Lwa Palatyńskiego Order Maksymiliana Józefa (Bawaria) Order Zasługi Korony Bawarskiej Order Zasługi św. Michała (Bawaria) Krzyż Wielki Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Świętego Stefana Order Złotego Runa (Austria) Order Słonia (Dania)
Córki Maksymiliana I: Ludwika, Maria i Zofia

Maksymilian I, właśc. Maria Michał Jan Chrzciciel Franciszek z Paoli Józef Kacper Ignacy Leszek Nepomucen Wittelsbach (ur. 27 maja 1756 w Schwetzingen, zm. 13 października 1825 w Monachium) – hrabia Rappoltstein od 1776, książę Palatynatu Dwóch Mostów od 1795, książę-elektor Bawarii i Palatynatu w latach 1799–1805 jako „Maksymilian IV Józef”, król Bawarii w latach 1806–1825 jako „Maksymilian I Wittelsbach”.

Młodość[edytuj]

Najmłodszy syn księcia Fryderyka Michała i Marii Franciszki. Miał czwórkę rodzeństwa m.in.: Karola księcia Palatynatu-Zweibrücken, Amalie żonę króla Saksonii Fryderyka Augusta I Wettyna. Wychowywał się we Francji, odebrał staranne wykształcenie pod okiem swojego wuja Christiana IV Wittelsbacha. Przebywał w Strasburgu gdzie służył w Corps d'Alsace gdzie został pułkownikiem. Jako najmłodszy syn nie był przewidziany jako następca tronu, dlatego wuj nadał mu tytuł hrabiego Rappoltstein w 1778 roku.

Książę Zweibrücken, Elektor Bawarii i Palatynatu[edytuj]

Po śmierci brata w 1795 roku został księciem Palatynatu-Zweibrücken, jednocześnie został następcą elektora Bawarii i Palatynatu Reńskiego Karola IV Teodora. Wojska francuskie zajęły księstwo Zweibrücken w 1797 roku. Elektor umarł w 16 lutego 1799 roku, a o jego śmierci poinformowała Maksymiliana Maria Leopoldyna Habsburg-Este żona zmarłego elektora a jego kochanka. Maksymilian został księciem elektorem Bawarii i Palatynatu Reńskiego, arcyklucznikiem Rzeszy, księciem Jülich i Bergu, księciem Palatynatu Neuburg i Sulzbach. Założył Bawarską Akademię Nauk. W 1800 roku przeniósł Uniwersytet z Ingolstadt do Landshut. Wprowadził nowy kodeks karny, oraz podatki dla wszystkich bez względu na status społeczny, przeprowadził sekularyzację dóbr kościelnych przeznaczając środki z tego uzyskane na rozwój edukacji. W polityce zagranicznej sympatyzował z Francją. Na mocy pokoju w Preszburgu przestało istnieć Święte Cesarstwo Rzymskie, a wszyscy dotychczasowi elektorzy przyjęli tytuły królewskie. 1 stycznia 1806 roku w Monachium, Maksymilian Józef został pierwszym królem Bawarii. Tytuł księcia Bergu przekazał Joachimowi Muratowi.

Król Bawarii[edytuj]

12 lipca 1806 roku Bawaria wraz z 16 innymi krajami wstąpiła do Związku Reńskiego. Po klęsce Napoleona Bonaparte w bitwie pod Lipskiem zdecydował się na rozmowy z Austrią. 8 października 1813 w miejscowości Ried podpisano porozumienie na mocy którego Bawaria opuściła Związek Reński i przystąpiła do VI koalicji antyfrancuskiej, w zamian za co Maksymilian otrzymał potwierdzenie swojego tytułu królewskiego zaś Bawaria otrzymała gwarancje suwerenności. W 1808 roku kröl nadał Bawarii konstytucję, której rewizja nastąpiła w 1818 roku, i z drobnymi poprawkami obowiązywała do 1918 roku. Osobiście też uczestniczył w Kongresie Wiedeńskim gdzie otrzymał Würzburg w zamian za zrzeczenie się na rzecz Austrii Tyrolu i Salzburga.

Maksymilian zmarł 13 października 1825 roku. Pochowany jest w kościele teatynów w Monachium.

Odznaczenia[edytuj]

Małżeństwa[edytuj]

30 września 1785 w Darmstadt ożenił się z księżniczką heską Augustą Wilhelminą, mieli 5 dzieci:

Augusta Wilhelmina zmarła 30 marca 1796 roku na chorobę płuc. 9 marca 1797 roku w Karlsruhe poślubił Karolinę Fryderykę Badeńską, mieli 8 dzieci (w tym dwie pary bliźniąt):

Genealogia[edytuj]

Prapradziadkowie

Christian I Wittelsbach
(1598-1654)
∞1630
Magdalena Wittelsbach
(1606–1648)

Jan Jakub zu Rappoltstein
(1598-1673)
∞1637
Anna Klaudia zu Salm-Kyrburg
(1615-1673)

Gustaw Adolf Nassau-Saarbrücken
(1632-1677)
∞1662
Eleonora Hohenlohe-Neuenstein
(1632–1709)

Henryk Fryderyk Hohenlohe-Langenburg
(1625-1699)
∞1658
Juliana zu Castell-Remlingen
(1640–1706)

Christian Wittelsbach
(1622-1709)
∞1649
Amelia Nassau-Siegen
(1613-1669)

Wilhelm Hessen-Rheinfels-Rothenburg
(1648-1725)
∞1669
Maria Anna zu Löwenstein
(1652-1688)

książę-elektor
Filip Wilhelm Wittelsbach
(1615-1690)
∞1653
Elżbieta Amalia Hessen-Darmstadt
(1635-1709)

Bogusław Radziwiłł
(1620-1669)
∞1665
Anna Maria Radziwiłł
(1640-1667)

Pradziadkowie

Christian II Wittelsbach
(1637-1717)
∞1667
Katarzyna Agata Rappoltstein
(1648–1683)

Ludwik Nassau-Saarbrücken
(1663-1713)
∞1699
Filipina Hohenlohe-Langenburg
(1679-1751)

Teodor Wittelsbach
(1659-1732)
∞1692
Maria Hessen-Rotenburg-Rheinfels
(1675-1720)

książę-elektor
Karol III Filip Wittelsbach
(1661-1742)
∞1688
Ludwika Karolina Radziwiłł
(1667-1695)

Dziadkowie

Christian III Wittelsbach
(1674-1735)
∞1719
Karolina Nassau-Saarbrücken
(1704–1774)

Józef Karol Wittelsbach
(1694-1729)
∞1717
Elżbieta Augusta Wittelsbach
(1693-1728)

Rodzice

Fryderyk Michał Wittelsbach
(1724-1767)
∞1746
Maria Franciszka Wittelsbach
(1724-1794)

Maksymilian I Józef Wittelsbach (1756-1825), król Bawarii

Przypisy

  1. a b c Churfürstlich-Pfalzbaierischer Hof- und Staatskalender auf das Jahr 1802. Monachium. s. 1, 5, 11.
  2. a b Thomas Robson: The British Herald or Cabinet of Armorial Bearings of the Nobility & Gentry of Great Britain & Ireland. Sunderland: Turner & Marwood, 1830. s. 111, 136
  3. a b Georg Schreiber: Die Bayerischen Orden und Ehrenzeichen. Monako: Prestel-Verlag, 1964
  4. a b c Johann Heinrich Friedrich Berlien: Der Elephanten-Orden und seine Ritter. Kopenhaga: Berlingschen Officin, 1846, s. 144
  5. „Almanacco imperiale 1805”
  6. Knights of the Golden Fleece. Austrian Fleece 1712-1996

Bibliografia[edytuj]

  • Paweł Janowski, Maksymilian I, 1756-1825, król Bawarii, [w:] Encyklopedia Katolicka, Lublin 2006, t. XI, kol. 925