Maksymilian I Józef Wittelsbach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maksymilian I Józef Wittelsbach
z łaski Bożej król Bawarii, Świętego Cesarstwa Rzymskiego arcypalatyn, arcystolnik i elektor
ilustracja
Palatyn Dwóch Mostów
Okres panowania od 1795
do 1825
Poprzednik Karol III August Wittelsbach
Następca Ludwik I Wittelsbach
Elektor Bawarii i Palatynatu Reńskiego
Okres panowania od 1799
do 1806
Poprzednik Karol IV Teodor Wittelsbach
Król Bawarii
Okres panowania od 1806
do 1825
Następca Ludwik I Wittelsbach
Dane biograficzne
Dynastia Wittelsbachowie
Data urodzenia 27 maja 1756
Data śmierci 13 października 1825
Ojciec Fryderyk Michał Wittelsbach
Matka Maria Franciszka Wittelsbach
Odznaczenia
Order Świętego Huberta (Bawaria) D-BAV Order Saint George BAR.png Ord.Max-Jos.PNG Order of Merit of the Bavarian Crown - ribbon bar.png OrderofSt.MichaelMerit.gif Krzyż Wielki Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Świętego Stefana Order Złotego Runa (Austria) Order Słonia (Dania)
Córki Maksymiliana I: Ludwika, Maria i Zofia

Maksymilian I, właśc. Maria Michał Jan Chrzciciel Franciszek z Paoli Józef Kacper Ignacy Leszek Nepomucen Wittelsbach (ur. 27 maja 1756 w Schwetzingen, zm. 13 października 1825 w Monachium) – hrabia Rappoltstein od 1776, książę Palatynatu Dwóch Mostów od 1795, książę-elektor Bawarii i Palatynatu w latach 1799–1805 jako „Maksymilian IV Józef”, król Bawarii w latach 1806–1825 jako „Maksymilian I Wittelsbach”.

Młodość[edytuj]

Najmłodszy syn księcia Fryderyka Michała i Marii Franciszki. Miał czwórkę rodzeństwa m.in.: Karola księcia Palatynatu-Zweibrücken, Amalie żonę króla Saksonii Fryderyka Augusta I Wettyna. Wychowywał się we Francji, odebrał staranne wykształcenie pod okiem swojego wuja Christiana IV Wittelsbacha. Przebywał w Strasburgu gdzie służył w Corps d'Alsace gdzie został pułkownikiem. Jako najmłodszy syn nie był przewidziany jako następca tronu, dlatego wuj nadał mu tytuł hrabiego Rappoltstein w 1778 roku.

Książę Zweibrücken, Elektor Bawarii i Palatynatu[edytuj]

Po śmierci swojego brata w 1795 roku został księciem Palatynatu-Zweibrücken, jednocześnie został następcą elektora Bawarii i Palatynatu Reńskiego Karola IV Teodora. Wojska francuskie zajmują księstwo Zweibrücken w 1797 roku. Elektor umiera w 16 lutego 1799 roku, o jego śmierci informuje Maksymiliana Maria Leopoldyna Habsburg-Este żona zmarłego elektora i kochanka Maksymiliana. Maksymilian zostaje księciem elektorem Bawarii i Palatynatu Reńskiego, arcyklucznikiem Rzeszy, księciem Jülich i Bergu, księciem Palatynatu Neuburg i Sulzbach. Założył Bawarską Akademię Nauk. W 1800 roku przeniósł Uniwersytet z Ingolstadt do Landshut. Wprowadził nowy kodeks karny, wprowadził podatki dla wszystkich bez względu na status społecznych, przeprowadził sekularyzację dóbr kościelnych przeznaczając środki z tego uzyskane na rozwój edukacji. W polityce zagranicznej sympatyzował z Francją. Na mocy pokoju w Preszburgu przestało istnieć Święte Cesarstwo Rzymskie wszyscy dotychczasowi elektorzy przyjęli tytuły królewskie. 1 stycznia 1806 roku w Monachium, Maksymilian Józef został pierwszym królem Bawarii. Tytuł księcia Bergu przekazał Joachimowi Murat.

Król Bawarii[edytuj]

12 lipca 1806 roku Bawaria wraz z 16 innymi krajami wstąpiła do Związku Reńskiego. Po klęsce Napoleona Bonaparte w bitwie pod Lipskiem decyduje się na rozmowy z Austrią. 8 października 1813 w miejscowości Ried podpisane zostaje porozumienie na mocy którego Bawaria opuszcza Związek Reński i przystępuje do VI koalicji, w zamian za co Maksymilian otrzymuje potwierdzenie swojego tytułu królewskiego zaś Bawaria gwarancje suwerenności. W 1808 roku nadał Bawarii konstytucję, jej rewizja nastąpiła w 1818 roku, i z drobnymi poprawkami obowiązywała do 1918 roku. Osobiście uczestniczył w Kongresie Wiedeńskim gdzie otrzymał Würzburg w zamian za zrzeczenie się na rzecz Austrii Tyrolu i Salzburga.

Maksymilian zmarł 13 października 1825 roku. Pochowany został w kościele teatynów w Monachium.

Odznaczenia[edytuj]

Małżeństwa[edytuj]

30 września 1785 w Darmstadt ożenił się z księżniczką heską Augustą Wilhelminą, mieli 5 dzieci:

Augusta Wilhelmina zmarła 30 marca 1796 roku na chorobę płuc. 9 marca 1797 roku w Karlsruhe poślubił Karolinę Fryderykę Badeńską, mieli 8 dzieci (w tym dwie pary bliźniąt):

Genealogia[edytuj]

Prapradziadkowie

Christian I Wittelsbach
(1598-1654)
∞1630
Magdalena Wittelsbach
(1606–1648)

Jan Jakub zu Rappoltstein
(1598-1673)
∞1637
Anna Klaudia zu Salm-Kyrburg
(1615-1673)

Gustaw Adolf Nassau-Saarbrücken
(1632-1677)
∞1662
Eleonora Hohenlohe-Neuenstein
(1632–1709)

Henryk Fryderyk Hohenlohe-Langenburg
(1625-1699)
∞1658
Juliana zu Castell-Remlingen
(1640–1706)

Christian Wittelsbach
(1622-1709)
∞1649
Amelia Nassau-Siegen
(1613-1669)

Wilhelm Hessen-Rheinfels-Rothenburg
(1648-1725)
∞1669
Maria Anna zu Löwenstein
(1652-1688)

książę-elektor
Filip Wilhelm Wittelsbach
(1615-1690)
∞1653
Elżbieta Amalia Hessen-Darmstadt
(1635-1709)

Bogusław Radziwiłł
(1620-1669)
∞1665
Anna Maria Radziwiłł
(1640-1667)

Pradziadkowie

Christian II Wittelsbach
(1637-1717)
∞1667
Katarzyna Agata Rappoltstein
(1648–1683)

Ludwik Nassau-Saarbrücken
(1663-1713)
∞1699
Filipina Hohenlohe-Langenburg
(1679-1751)

Teodor Wittelsbach
(1659-1732)
∞1692
Maria Hessen-Rotenburg-Rheinfels
(1675-1720)

książę-elektor
Karol III Filip Wittelsbach
(1661-1742)
∞1688
Ludwika Karolina Radziwiłł
(1667-1695)

Dziadkowie

Christian III Wittelsbach
(1674-1735)
∞1719
Karolina Nassau-Saarbrücken
(1704–1774)

Józef Karol Wittelsbach
(1694-1729)
∞1717
Elżbieta Augusta Wittelsbach
(1693-1728)

Rodzice

Fryderyk Michał Wittelsbach
(1724-1767)
∞1746
Maria Franciszka Wittelsbach
(1724-1794)

Maksymilian I Józef Wittelsbach (1756-1825), król Bawarii

Przypisy

  1. a b c d e Georg Schreiber: Die Bayerischen Orden und Ehrenzeichen. Monako: Prestel-Verlag, 1964
  2. a b c d e f Johann Heinrich Friedrich Berlien: Der Elephanten-Orden und seine Ritter. Kopenhaga: Berlingschen Officin, 1846, s. 159-160
  3. „Almanacco imperiale 1805”
  4. Knights of the Golden Fleece. Austrian Fleece 1712-1996

Bibliografia[edytuj]

  • Paweł Janowski, Maksymilian I, 1756-1825, król Bawarii, [w:] Encyklopedia Katolicka, Lublin 2006, t. XI, kol. 925