Złota Bulla Karola IV

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pieczęć przy trewirskiej kopii Złotej Bulli
Pierwsza karta Złotej Bulli (kopia z 1400 roku)

Złota Bulla Karola IV – dokument reformujący ustrój Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Wydana przez Karola IV Luksemburskiego. Przyjęta w 1356 na sejmie w Norymberdze, obowiązywała aż do XIX w.

W roku 2013 została wpisana na listę UNESCO Pamięć Świata[1].

Postanowienia[edytuj | edytuj kod]

Ogłoszona 10 stycznia 1356, sankcjonowała nowy ustrój kraju. Ustalała liczbę siedmiu elektorów:

trzech elektorów duchownych:

i czterech elektorów świeckich:

Owych siedmiu elektorów miało wybierać cesarza. Reprezentowali dwa stany - świecki i duchowny. Stanowiska miały w przypadku świeckich zawsze przechodzić na najstarszego syna. Po śmierci króla, kanclerz Rzeszy zwoływał w ciągu miesiąca sejm do Frankfurtu nad Menem. Bulla dawała ogromne prawa elektorom w swoich posiadłościach, w praktyce czyniąc ich niezależnymi.

Elekt przez sam wybór otrzymywał jedynie godność króla rzymskiego z prawem do koronacji na cesarza. Przy jego wyborze obowiązywała większość głosów z decydującym głosem arcybiskupa Moguncji. Koronacji na króla dokonywano w Akwizgranie, na cesarza zaś w Rzymie, dokąd organizowano uroczystą wyprawę koronacyjną.

W okresie bezkrólewia rządy sprawować miał palatyn reński oraz książę saski jako Wikariusze Świętego Cesarstwa Rzymskiego.

Złota Bulla dawała szereg uprawnień elektorom w celu zabezpieczenia ich przed naciskami oraz przed konfliktami o uprawnienia elektorskie:

  • dziedziczność godności elektora według primogenitury w linii męskiej,
  • niepodzielność terytorium elektorskiego,
  • prawo majestatu, czyli traktowania na równi z koronowanymi monarchami,
  • privilegium de non appellando – najwyższe sądownictwo z zakazem apelowania do króla (cesarza), oskarżenia poddanych przeciw elektorom mógł rozstrzygać tylko Sejm Rzeszy, nie sam król,
  • elektorowie mieli tworzyć osobną kurię Sejmu Rzeszy, która uzyskała prawo do formułowania projektów ustaw do rozpatrzenia przez Sejm Rzeszy – na równi z królem (cesarzem).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy