Piotr Słonimski (syn)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Antoni Słonimski (po lewej) i Piotr Słonimski jun.

Piotr Słonimski (ur. 9 listopada 1922 w Warszawie, zm. 25 kwietnia 2009 w Paryżu) – francuski genetyk polskiego pochodzenia, pionier badań nad genetyką mitochondriów.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uczył się w Gimnazjum Stefana Batorego, później na tajnych kompletach studiował medycynę. Podczas okupacji był żołnierzem Armii Krajowej w stopniu podchorążego. Walczył w powstaniu warszawskim. Po wojnie wyemigrował do Francji[a] z powodu represji za przynależność do AK. Podczas stanu wojennego ufundował stypendium dla polskich naukowców, którzy stracili pracę w wyniku represji[1].

Członek Akademii Nauk we Francji i najmłodszy dyrektor francuskiego laboratorium biologicznego. W latach 1971–1991 był dyrektorem Centrum Genetyki Molekularnej CNRS w Gif-sur-Yvette niedaleko Paryża.

Był zagranicznym członkiem Wydziału II – Nauk Biologicznych PAN oraz Wydziału IV – Przyrodniczego PAU.

Praca naukowa[edytuj | edytuj kod]

Piotr Słonimski był pionierem genetyki mitochondriów i jednym z odkrywców dziedziczenia pozajądrowego (w tym wypadku mitochondrialnego)[2]. Słonimski wraz ze współpracownikami odkrył prawidłowości dziedziczenia materiału genetycznego zawartego w mitochondriach. Podczas prac nad genetyką mitochondriów Słonimski m.in. zaproponował istnienie maturazy -- rodziny enzymów biorącej udział w splicingu niedojrzałego mRNA. Prace Słonimskiego stały się podstawą nowoczesnej genetyki mitochondriów i należą do najczęściej cytowanych w tej dziedzinie.

Pod koniec lat osiemdziesiątych Słonimski był gorącym poplecznikiem projektu sekwencjonowania genomu drożdży, a jego działania w tym kierunku były kluczowe dla powodzenia projektu[3].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Piotr Słonimski był synem lekarza i biologa Piotra Słonimskiego (18931944), brata Antoniego Słonimskiego (18951976). Jego dziadkiem był lekarz Stanisław Słonimski (18531916), pradziadkiem pisarz, matematyk, astronom i wynalazca Chaim Zelig Słonimski (18101904), a prapradziadkiem wynalazca Abraham Stern (zm. 1842).

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Jako emigrant spotkał się z przejawami braku zozumienia, utrudniającego nawiązywanie kontaktów. Renata Lis, autorka książki W lodach Prowansji. Bunin na wygnaniu, pisze o sytuacji emigrantów m.in. „…nie jesteśmy w stanie wyobrazić sobie takiego zła, którego sami nigdy nie doświadczyliśmy, albo którego nie dośwadczyli nasi bliscy lub nasi przodkowie, i zawsze ratujemy się wtedy jakąś protezą z zasobu własnych wspomnień…”[6]. Przytacza przykład, zaczerpnięty z jednego z licznych wywiadów Piotra Słonimskiego dla polskiej prasy[7]
    Quote-alpha.png
    kiedyś próbował przybliżyć francuskim kolegom Powstanie Warszawskie. Słuchali z uwagą i Słonimskiemu wydawało się, że jest rozumiany, aż w końcu któryś z nich wyznał, że jemu też w czasie wojny Niemcy zabrali rower. Po tym zdarzeniu Słonimski już do tematu nie wracał.[6]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Węgleński: Profesor Wacław Gajewski.
  2. Bernard Dujon. In Memoriam Piotr Slonimski (1922–2009) The Unconventional Yeast Geneticist. „Genetics”. 183, s. 1-2, 2009. DOI: 10.1534/genetics.109.106930. 
  3. Christopher Herbert: Piotr Slonimski biography.
  4. Informacja o nadaniu odznaczenia na stronie Prezydenta RP - (dostęp: 2009-05-05)
  5. Doktoraty HC. uw.edu.pl. [dostęp 21 lutego 2011].
  6. a b Renata Lis: W lodach Prowansji. Bunin na wygnaniu. Sic!, 3 grudnia 2015, s. 26–27. ISBN 978-83-61967-84-2.
  7. Wywiady Piotra Słonimskiego. W: Wyborcza.pl [on-line]. [dostęp 2018-08-09].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]