Polska Nowa Wieś

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 50°38'26"N 17°47'28"E
- błąd 39 m
WD 50°39'N, 17°47'E, 50°43'N, 17°51'E
- błąd 2318 m
Odległość 1252 m
Polska Nowa Wieś
wieś
Ilustracja
Kapliczka pw. św. Rocha
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat opolski
Gmina Komprachcice
Liczba ludności (2006) 1858
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 46-070
Tablice rejestracyjne OPO
SIMC 0496886
Położenie na mapie gminy Komprachcice
Mapa konturowa gminy Komprachcice, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Polska Nowa Wieś”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Polska Nowa Wieś”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Polska Nowa Wieś”
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa konturowa powiatu opolskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Polska Nowa Wieś”
Ziemia50°38′26″N 17°47′28″E/50,640556 17,791111

Polska Nowa Wieś (dodatkowa nazwa w j. niem. Polnisch Neudorf, w latach 1914-1945 Neudorf[1]) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Komprachcice.

Od 1950 miejscowość należy administracyjnie do województwa opolskiego.

Z Opola dojazd autobusami miejskimi linii nr 8.

Na terenie wsi znajduje się lotnisko sportowe. Na lotnisku w 1984 wydarzyła się katastrofa lotnicza, w której zginęło 12 osób.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1456. Używano wówczas nazw Polnisch Neudorf, natomiast ciekawostką jest forma polska – Nowawieś Polska wskazująca, że pierwotnie wieś była założona przez Polaków. Starej polskiej nazwy używano jeszcze w XX wieku, z kolei na polskich przedwojennych mapach pojawia się nazwa Nowawieś Opolska[2].

W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod polską nazwą Nowa wieś polska oraz nazwą niemiecką Polnisch Neudorf[3]. Formy Polnisch Neudorf oraz Nowa Wieś Polska podaje Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany w latach 1880-1902[4]. W 1914 roku po wybuchu I wojny światowej Niemcy usunęli z nazwy pierwszy człon Polnisch pozostawiając Neudorf[5]. Wieś funkcjonowała pod tą nazwą do 1945 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1666 wzniesiono tu drewniany kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, który jednak przez następne kilkadziesiąt lat nie był konsekrowany.

W 1783 we wsi mieszkało 221 mieszkańców, w roku 1845 było już ich 840. Oprócz kościoła funkcjonowała szkoła, a zabudowa liczyła 119 domów. Pod koniec XIX wieku Polska Nowa Wieś miała już ponad 1000 mieszkańców, ale w następnych latach, głównie z powodu I wojny światowej liczba ich spadła. Po I wojnie światowej przybyło wielu mieszkańców z głębi Niemiec i kolonii.

Stara pieczęć gminna

Podczas plebiscytu w 1921 w Neudorf 629 głosów padło za Niemcami, a 259 za Polską. Pod względem religijnym na 1431 katolików przypadało 29 ewangelików i 4 żydów. W latach 30. wybudowano we wsi lotniskoFliegerhorst Neudorf O/S – oficjalnie sportowe, a w praktyce przeznaczone do szkolenia wojskowego.

Po II wojnie światowej, w latach 1949-1953 wzniesiono nową, murowaną świątynię, w stylu typowym dla okresu lat 30. XX wieku. Dotychczasowy drewniany i zbyt mały kościół przeniesiono w 1960 do Szczepanka. Z dawnej świątyni pozostał w Polskiej Nowej Wsi barokowe: obraz Wniebowzięcia Maryi, chrzcielnica, rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego oraz feretron.

Z innych interesujących obiektów na uwagę zasługują liczne budynki mieszkalne i gospodarcze z przełomu XIX i XX wieku oraz obszerna, domkowa kaplica pod wezwaniem św. Rocha z 1857.

Urodzeni w miejscowości[edytuj | edytuj kod]

  • W 1867 roku w Polskiej Nowej Wsi urodził się Michał Przywara badacz folkloru Śląska opolskiego, etnograf oraz ksiądz.[6]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  2. Przedwojenna mapa WiG
  3. Johann Knie 1830 ↓, s. 502,526.
  4. Polnisch Neudorf w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich Tom VIII, str. 599
  5. Polnisch Neudorf na stronach genealogienetz.de
  6. "Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny", PWN, Warszawa 1984, ​ISBN 83-01-01520-9​, TOM II hasło Michał Przywara str.260

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Johann Knie: Alpabetisch, Statistisch, Topographische Uebersicht aller Dorfer, Flecken, Stadt und andern Orte der Konigl. Preus. Provinz Schlesien.... Breslau: Barth und Comp., 1830.
Opolagra. Doroczna wystawa zwierząt hodowlanych w Polskiej Nowej Wsi (2008)