Lotnisko Opole-Polska Nowa Wieś

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lotnisko
Opole-Polska Nowa Wieś
Ilustracja
Drewniany hangar – obecnie należy do Aeroklubu Opolskiego
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Miejscowość

Polska Nowa Wieś

Typ

sportowe

Właściciel

Aeroklub Opolski

Data otwarcia

1937

Kod IATA

QPM

Kod ICAO

EPOP

Strefa czasowa

UTC +1

Wysokość

188 m n.p.m.

Drogi startowe
Kierunek 07/25:

trawa, 750 × 100 m

Kierunek 13L/31R:

trawa, 650 × 100 m

Kierunek 13R/31L:

trawa, 650 × 100 m

Położenie na mapie gminy Komprachcice
Mapa konturowa gminy Komprachcice, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „QPM”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „QPM”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „QPM”
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa konturowa powiatu opolskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „QPM”
Ziemia50°38′00″N 17°46′54″E/50,633333 17,781667

Lotnisko Opole-Polska Nowa Wieś (kod IATA: QPM, kod ICAO: EPOP) – lotnisko sportowe Aeroklubu Opolskiego imienia Lotników Powstania Warszawskiego z polem wzlotów o nawierzchni naturalnej. Od 1971 roku figuruje w ewidencji lotnisk Urzędu Lotnictwa Cywilnego poz. 31 (nr rejestracyjny 34)[1]. Zlokalizowane jest w Polskiej Nowej Wsi, w odległości 15 km od centrum Opola, na terenie gminy Komprachcice.

Dane lotniska[edytuj | edytuj kod]

Lotnisko użytku wyłącznego[1]. Operacje lotnicze wyłącznie za pisemną zgodą Zarządzającego[2].

  • Lotnisko: Polska Nowa Wieś k/Opola – EPOP
  • Lokalizacja (WGS–84):
    • 50° 38' 00,00" N
    • 17° 46' 54,00" E
  • Częstotliwość lotniska: 122.360 MHz – Opole Radio
  • Elewacja pasa startowego: 188 m / 617 ft n.p.m.
  • Lotnisko posiada trzy trawiaste drogi startowe w ramach pola wzlotów:
    • centralną na kierunku 07/25 o wymiarach 750 × 100 m
    • dwie równoległe do siebie, wytyczone na lewo i prawo od centralnej:
      • na kierunku 13L/31R o wymiarach 650 × 100 m
      • na kierunku 13R/31L o wymiarach 650 × 100 m
  • Nośność nawierzchni darniowej (MTOW): 5700 kg
  • Czynne okresowo, od wiosny do jesieni w godzinach od poniedziałku do piątku 08.00–16.00 LMT, w soboty i w niedziele oraz w dni wolne od pracy.

Źródło[3]

Na terenie lotniska znajduje się hangar i budynek biurowy aeroklubu. Lotnisko sąsiaduje z jednostką wojskową 5362. Lotnisko ma połączenie z Opolem miejską linią autobusową nr 8 (przystanek około 1 km od lotniska).

Leśna Baza Lotnicza[edytuj | edytuj kod]

Na terenie lotniska stacjonuje Leśna Baza Lotnicza Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach. Regularnie stacjonują: 1 samolot PZL M18 Dromader i 1 śmigłowiec Mi-2[4].

Śmigłowcowa Baza LPR[edytuj | edytuj kod]

Regionalna baza Lotniczego Pogotowia Ratunkowego (maj 2017)

30 listopada 2016 roku o godzinie 10:00 odbyło się uroczyste otwarcie nowej bazy Śmigłowcowej Służby Ratownictwa Medycznego w której rozpoczął się stały dyżur załogi na lotnisku w Polskiej Nowej Wsi. Baza w Opolu stała się 21. stałą bazą Śmigłowcowej Służby Ratownictwa Medycznego (HEMS) i czwartą otwartą w miesiącu listopadzie 2016 roku[5]. Załogi dyżurują codziennie od wschodu do zachodu słońca (jednak nie wcześniej niż od godziny 7 i nie dłużej niż do godziny 20) (VFR dzień). Skład załogi śmigłowca ratunkowego to pilot, ratownik medyczny/pielęgniarz i lekarzRatownik 23[6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obszar pod przyszłe lotnisko zakupiono z rąk prywatnych oraz od Nadleśnictwa Tułowice (Oberförsterei Tillowitz). Miejsce z trzech stron było otoczone lasem, a kilka stojących tam budynków mieszkalnych wykupiono, mieszkańcom natomiast wybudowano domy w innej części wsi.

(marzec 2022)

Budowa lotniska rozpoczęła się w 1936 roku. Oficjalnie miało to być jedno z wielu w tej części Śląska lotnisk sportowych (Fliegerhorst Neudorf O/S.), ale planowanych przez Naczelne Dowództwo Wehrmachtu i umiejscawianych w miejscach ważnych strategicznie. Podobne powstały m.in. w Kamieniu Śląskim (Fliegehorst Groß Stein), w Otmicach-Izbicku (Fliegerhorst Stubendorf) czy Ligocie Dolnej koło Góry św. Anny (Fliegehorst Nieder Ellguth). Dużym atutem była bliskość granicy z Polską (15-20 minut lotu), dzięki czemu mogło być wykorzystywane nie tylko do szkolenia pilotów i jako baza zaopatrzeniowa, ale również w akcjach zbrojnych.

Podczas budowy do niezbędnych prac zatrudniano miejscowych chłopów. Pole startowe miało powierzchnię 800 na 750 metrów, powstało wiele drewnianych baraków, stawianych na granitowo-ceglanych podmurówkach (w jednym znajdowało się kasyno oficerskie, w innym szpital polowy i izba chorych). Do lotniska doprowadzono nitkę kolejową, która łączyła się z linią Opole-Nysa. Na obrzeżach powstały 23 bunkry-magazyny (Munitionslager) na amunicję oraz bomby lotnicze. Następnie wybudowano trzy hangary tunelowe stalowe i jeden drewniany, liczne pomieszczenia zaopatrzeniowe, zbiorniki na materiały płynne oraz duże zaplecze gospodarczo-kwaterunkowe. Z założenia lotnisko miało być samowystarczalne.

Uroczystego otwarcia dokonano w roku 1937. W 1939 roku do Fliegerhorst Neudorf O/S. przeniesiono tzw. „sportową Grupę Lotniczą” (Lutfsportgruppe) z lotniska Jeżów Sudecki (Grunau) ze słynną pilotką doświadczalną Hanną Reitsch w składzie. W trakcie kampanii wrześniowej z lotniska startowały samoloty i bombowce, a lotnisko odwiedził sam Adolf Hitler (10 września) oraz Hermann Göring (12 września), który przyleciał samolotem Focke-Wulf Fw 200 „Condor” o nazwie własnej Grenzmark, będącym wówczas najnowocześniejszą niemiecką maszyną używaną przez sztab wodza Rzeszy.

Przy lotnisku utworzono szkołę lotniczą (Flugschule A/B 116 Neudorf O/s.), następnie przeniesiono ją, a w jej miejsce otworzono szkołę pilotów wojskowych FFS A/B 4 (Flugzeugführerschule). Szkolenie odbywało się na samolotach jednosilnikowych. Do szkolenia na szybowcach wykorzystywano lotnisko zamiejscowe szkoły w Otmicach[7]. Zapotrzebowanie na pilotów wpływało na intensywność szkoleń i ich poziom – mieszkańcy okolicznych wsi nazywali pieszczotliwie adeptów Asphaltpiloten (asfaltowi piloci). Szkoła działała do końca 1944 roku.

1 września 1939 r. o godzinie 14.15 z lotniska w Polskiej Nowej Wsi wystartowały samoloty 6. eskadry II/77 StG; z zadaniem zbombardowanie stacji kolejowej w Siemkowicach oraz szlaków kolejowych na długości od Warty aż po rozgałęzienie torów WieluńSzczerców. Zadanie zostało wykonane[8].

Wybrane niemieckie jednostki lotnicze stacjonujące na lotnisku Neudorf-Oppeln – lista niepełna

od do oznaczenie jednostki samoloty
wrzesień 1938 październik 1938 IV./KG 254 (IV. Gruppe des Kampfgeschwaders 254) He 111, Bf-109
sierpień 1939 wrzesień 1939 Stab, I., II./St.G. 77 (Stab, I. und II. Gruppe des Sturzkampfgeschwaders 77) Ju 87
wrzesień 1939 wrzesień 1939 Stab/KG 26 He 111
wrzesień 1939 wrzesień 1939 I./KG 53 He 111
wrzesień 1939 wrzesień 1939 IV./KG z.b.V. 1 [IV. Gruppe des Kampfgeschwaders zu besonderen Verwendung 1 (Transportflieger)] b.d.
listopad 1939 marzec 1940 III./KG 55 He 111, Bf 109
grudzień 1939 czerwiec 1941 FFS A/B 116 (Flugzeugführerschule A/B 116) b.d.
styczeń 1942 styczeń 1942 Werft-Kp. 32/VIII (częściowo) b.d.
18 września 1941 16 stycznia 1945 FFS A/B 4 potem FFS A4 b.d.
listopad 1941 sierpień 1944 III./NJG 3 (III. Grupe Nachtjagdgeschwader 3) Bf-190, Ju 88,

Ta 157

luty 1943 marzec 1944 Platzkommando A3/VIII b.d.
kwiecień 1943 b.d. Transport-Kolonne der Luftwaffe 29/VII b.d.
maj 1943 b.d. Transport-Kolonne der Luftwaffe 19/XVII b.d
maj 1943 b.d. Transport-Kolonne der Luftwaffe 22/XVII b.d.
lipiec 1943 sierpień 1943 I./ZG 1 (I. Gruppe des Zerstörergeschwaders 1) b.d.
październik 1943 marzec 1944 Stab, III./ZG 26 Ar 68f, Bf 110, Ju 88C
listopad 1943 kwiecień 1944 4.(Pz.)/SG 152 b.d.
styczeń 1944 luty 1944 III./SG 10 (III. Gruppe des Schnellkampfgeschwaders 10) Fw 190
styczeń 1944 styczeń 1945 Werft-Abt. 10/VIII b.d.
kwiecień 1944 styczeń 1945 Flughafen-Bereichs-Kommando 4/VIII b.d.
czerwiec 1944 lipiec 1944 III./JG 1 b.d.
czerwiec 1944 lipiec 1944 I./JG 3 b.d.
lipiec 1944 sierpień 1944 Stab/JG 53 Bf 109 E
sierpień 1944 październik 1944 I./JG 5 Bf 109, Fw 190
wrzesień 1944 listopad 1944 I./LG 1 b.d.
wrzesień 1944 wrzesień 1944 Werft-Abt. 107/VIII b.d.
październik 1944 grudzień 1944 Stab, II./JG 11 b.d.

Źródło[9]

W styczniu 1945 roku lotnisko znalazło się w zasięgu ostrzału Armii Czerwonej. Ostatnimi hitlerowskimi jednostkami, które opuściły teren 19 marca 1945 roku były estońskie oddziały Waffen-SS. Czerwonoarmiści zajęli je praktycznie bez walki.

Obecnie teren byłego Fliegerhorst Neudorf O/S. należy do Aeroklubu Opolskiego, ale część pozostaje w rękach wojska. Wiele budynków istnieje do dzisiaj – drewniany hangar Luftwaffe służy cywilom, pozostałe wojsku. W pobliskim lesie znajdują się ruiny innych budynków; linia kolejowa do jednostki wojskowej jest cały czas czynna.

W roku 1984 na lotnisku wydarzyła się katastrofa lotnicza, w której zginęło 12 osób.

W literaturze[edytuj | edytuj kod]

Na lotnisku Polska Nowa Wieś jest osadzona fabuła powieści „Modliszka”[10], a także kilku opowiadań opartych na autentycznych wydarzeniach z historii lotniska (m.in. „Fliegerhorst Neudorf”) autorstwa byłego członka Aeroklubu Opolskiego Aleksandra Sowy[11].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Rejestr Lotnisk Cywilnych ULC (pol.). Urząd Lotnictwa Cywilnego. [dostęp 2016-01-13].
  2. Art. 54. Lotniska użytku publicznego i użytku wyłącznego (pol.). LexLege. [dostęp 2016-01-13].
  3. Dane lotniska w Polskiej Nowej Wsi (pol.). Aeroklub Opolski. [dostęp 2016-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-05-20)].
  4. Opolscy strażacy dostaną wsparcie z powietrza. (pol.). Nowa Trybuna Opolska. [dostęp 2016-01-07].
  5. s k: Baza LPR w Opolu (pol.). lotniczapolska.pl, 2016-11-29. [dostęp 2016-11-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-12-01)].
  6. Otwarcie bazy HEMS w Opolu (pol.). ratownictwo.opole.pl. [dostęp 2016-12-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  7. Schools of the Wehrmacht: Flugzeugführerschulen A/B, www.axishistory.com [dostęp 2017-06-12] (ang.).
  8. Janusz Wróbel (red.), Wieluń był pierwszy. Bombardowania lotnicze miast regionu łódzkiego we wrześniu 1939 r., 2009.
  9. Henry L. deZeng IV, Luftwaffe Airfields 1935-45, 2014 (niem.).
  10. Modliszka – Nie zamierzał zostać mordercą. Nie chciał być samobójcą. (pol.). Lotnicza Polska. [dostęp 2012-04-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-09)].
  11. Powietrze jest zimne (pol.). Lotnicza Polska. [dostęp 2014-01-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-07)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]