Powiat olecki

Powiat olecki
	powiat
	; Starostwo Powiatowe
Herb	Flaga
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
TERC	2813
Siedziba	Olecko
Starosta	Tomasz Kosobudzki
Powierzchnia	873,57 km²
Populacja (30.06.2025); • liczba ludności	; 31 546
• gęstość	36,1 os./km²
Urbanizacja	68,45%
Tablice rejestracyjne	NOE
	Adres urzędu:ul. Kolejowa 32; 19-400 Olecko
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejsko-wiejskich	1
Liczba gmin wiejskich	3
	Położenie na mapie województwa;
	Informacje w Wikipodróżach
	Strona internetowa

Powiat olecki – powiat w Polsce (województwo warmińsko-mazurskie), utworzony 1 stycznia 2002 roku przez podział powiatu olecko-gołdapskiego. Jego siedzibą jest miasto Olecko.

Położenie

Powiat olecki położony jest w północno-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego i graniczy na północy z powiatem gołdapskim, na zachodzie z powiatem giżyckim i na południu z powiatem ełckim, które to powiaty należą do województwa warmińsko-mazurskiego. Granica wschodnia powiatu stanowi jednocześnie granicę wschodnią województwa i tutaj powiat olecki sąsiaduje z powiatem suwalskim (województwa podlaskiego).

Powierzchnia terenu jest silnie urozmaicona. Wysokości bezwzględne dochodzą tu do 250 m n.p.m. Rzeźbę terenu tworzą liczne moreny martwego lodu, równoległe wzgórza moren czołowych, pagórki kemowe, a także występujące w okolicach Olecka, równiny sandrowe.

Powiat zalicza się do regionu etnograficznego Mazury (Mazury Garbate)^[3].

Podział administracyjny

W skład powiatu wchodzą:

gminy miejsko-wiejskie: Olecko
gminy wiejskie: Kowale Oleckie, Świętajno, Wieliczki
miasta: Olecko

Demografia

Według danych z 30 czerwca 2025 roku^[2] powiat zamieszkiwało 31 546 osób.

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2025):

	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
	osób	%	osób	%	osób	%
Ogółem	31 546	100	15 880	50,34	15 666	49,66
Miasto	15 517	49,19	8138	25,80	7379	23,39
Wieś	16 029	50,81	7742	24,54	8287	26,27

Ludność w latach

1999 – 58 951 (powiat olecko-gołdapski)
2000 – 58 972 (powiat olecko-gołdapski)
2001 – 59 065 (powiat olecko-gołdapski)
2002 – 34 376 (wydzielono 2 gminy do powiatu gołdapskiego)
2003 – 34 264
2004 – 34 301
2005 – 34 287
2006 – 37 870
2007 – 40 000
2008 – 41 490
2019 – 34 148

Sąsiednie powiaty

Historia

Pierwszy powiat olecki powstał wyniku reformy Fryderyka II w 1752 roku, która podzieliła dawne okręgi Prus Książęcych (Sambia, Prusy Górne i Natangia) na 10 powiatów. Jednym z powiatów w okręgu natangijskim został powiat Olecko (Kreis Oletzko). Siedzibą powiatu była Margrabowa, lecz nosił on polską nazwę od zamku Olecko. W powiecie tym znajdowały się również Ełk (Łek) i Pisz (Jańsbork)^[5].

1 lutego 1818 roku w wyniku reformy administracyjnej duży powiat Olecko podzielono na trzy mniejsze powiaty: olecki (Kreis Oletzko), ełcki (Kreis Lyck) i jańsborski (Kreis Johannisburg)^[5]. Powiat znajdował się w rejencji gąbińskiej w prowincji Prusy Wschodnie. Aż do 1933 roku nosił nazwę Olecko, co wpłynęło też na popularność tej formy nazwy miasta. W czasach nazistowskich (1933-1945) nosił zmienioną nazwę Kreis Treuburg.

14 marca 1945 roku powiat olecki w składzie Okręgu Mazurskiego powrócił do Polski. 28 czerwca 1946 powiaty olecki, ełcki i gołdapski weszły w skład województwa białostockiego^[6].

Powiat w granicach z 1818 roku przetrwał do reformy administracyjnej w 1975 roku, która zlikwidowała powiaty. Jego teren został włączony do nowo powstałego województwa suwalskiego.

W wyniku reformy administracyjnej 1 stycznia 1999 roku dawne powiaty ełcki, gołdapski i olecki (tzw. subregion EGO^[7]) weszły w skład województwa warmińsko-mazurskiego. Jednak wówczas w subregionie powstały tylko dwa powiaty: ełcki i olecko-gołdapski^[8]. Ostatecznie 1 stycznia 2002 roku przywrócono do istnienia również powiaty olecki i gołdapski^[9].

Gospodarka

Podstawową dziedziną gospodarki na terenie powiatu pozostaje rolnictwo i związane z nim przetwórstwo rolno-spożywcze, któremu towarzyszą przemysł drzewny i turystyka oraz handel, usługi budowlane i motoryzacyjne.

W końcu września 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie oleckim obejmowała ok. 1,2 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 9,6% do aktywnych zawodowo^[10].

Linki zewnętrzne

Strona internetowa powiatu oleckiego

Przypisy

↑ Powierzchnia geodezyjna kraju (Dane GUCIK). [dostęp 2025-12-22].
↑ ^a ^b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2025-12-22] .
↑ Mazury Garbate - Portal - Internet Olecko.info - położenie, ludność, historia, geografia, kartografia, fotografie, artykuły, wiadomości, Margrabowa, Marggrabowa, Treuburg. [online], www.olecko.info [dostęp 2025-08-23] .
↑ Powiat olecki w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-21] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
↑ ^a ^b MaxM. Toeppen MaxM., Atlas zur historisch-comparativen Geographie von Preussen, 1858 .
↑ Dz. U. z 1946 r. Nr 28, poz. 177.
↑ Portal - Wirtualny przewodnik po krainie EGO Ełk Gołdap Olecko Mazury [online], egoturystyka.pl [dostęp 2025-08-23] .
↑ Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
↑ Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 631
↑ GUS, Bezrobotni zarejestrowani i stopa bezrobocia. Stan w końcu września 2019 r. [online], stat.gov.pl [dostęp 2020-01-08] (pol.).

[1] Powierzchnia geodezyjna kraju (Dane GUCIK). [dostęp 2025-12-22].

[populacja2025-2] Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2025-12-22] .

[3] Mazury Garbate - Portal - Internet Olecko.info - położenie, ludność, historia, geografia, kartografia, fotografie, artykuły, wiadomości, Margrabowa, Marggrabowa, Treuburg. [online], www.olecko.info [dostęp 2025-08-23] .

[populacja2016-4] Powiat olecki w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-21] , liczba ludności na podstawie danych GUS.

[Toeppen-5] MaxM. Toeppen MaxM., Atlas zur historisch-comparativen Geographie von Preussen, 1858 .

[6] Dz. U. z 1946 r. Nr 28, poz. 177.

[7] Portal - Wirtualny przewodnik po krainie EGO Ełk Gołdap Olecko Mazury [online], egoturystyka.pl [dostęp 2025-08-23] .

[8] Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652

[9] Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 631

[10] GUS, Bezrobotni zarejestrowani i stopa bezrobocia. Stan w końcu września 2019 r. [online], stat.gov.pl [dostęp 2020-01-08] (pol.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

Miasta na prawach powiatu	Elbląg Olsztyn (siedziba)
Powiaty	bartoszycki braniewski działdowski elbląski ełcki giżycki gołdapski iławski kętrzyński lidzbarski mrągowski nidzicki nowomiejski olecki olsztyński ostródzki piski szczycieński węgorzewski
Inne zagadnienia	Podział administracyjny Herb Flaga

Miasta	Olecko
Gminy miejsko-wiejskie	Olecko
Gminy wiejskie	Kowale Oleckie Świętajno Wieliczki

Przynależność wojewódzka	woj. białostockie (1946–75)
Miasta	Olecko
Gminy wiejskie (1945–54 i 1973–75)	Borawskie (do 1954) Kowale Oleckie (od 1973) Mieruniszki (do 1954) Olecko (od 1973) Sokółki Świętajno Wieliczki Zalesie (do 1954)
Gromady (1954–72)	Babki Oleckie (1954–71) Cimochy (1954–71) Gąski (1954–71) Kijewo (1972) Kleszczewo (1954–71) Kowale Oleckie (I) (1954–72) Kowale Oleckie II (1954–57) Krupin (1954–71) Mazury (1954–72) Olecko (1972) Olszewo (1954–58) Rosochackie (1954–71) Sokółki (1954–72) Stożne (1954–71) Szczecinki (1954–72) Świętajno (1954–72) Wieliczki (1954–72) Wronki (1954–56) Zalesie (1957–71)