Powiat nowomiejski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powiat nowomiejski
powiat
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
TERYT 6.28.35.12.00.0
Siedziba Nowe Miasto Lubawskie
Starosta Andrzej Ochlak
Powierzchnia 695,01 km²
Populacja (2006)
• liczba ludności

43 374
• gęstość 63 os./km²
Urbanizacja 25,6%
Tablice rejestracyjne NNM
Adres urzędu:
Rynek 1
13-300 Nowe Miasto Lubawskie
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejskich 1
Liczba gmin wiejskich 4
Położenie na mapie województwa
Nowe Miasto County Warmia Masuria.png
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Powiat nowomiejski
Powiat nowomiejski
Ziemia 53°25′N 19°35′E/53,416667 19,583333
Strona internetowa
Portal Portal Polska
Gminy powiatu nowomiejskiego

Powiat nowomiejski – powiat w Polsce (województwo warmińsko-mazurskie), istniał w latach 19481975 jako następca powiatu lubawskiego, a ponownie utworzony w roku 1999 w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Nowe Miasto Lubawskie.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Powiat nowomiejski leży w południowo-zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego i składa się z:

Powiat nowomiejski graniczy od północy z powiatem iławskim, od wschodu z powiatem działdowskim, od południa z brodnickim, a od zachodu – z grudziądzkim. Powiat nowomiejski jest jednym z najmniejszych w województwie warmińsko-mazurskim. Zajmuje obszar 69 208 ha, a jego ludność liczy nieco ponad 43 tys. mieszkańców. Średnia gęstość zaludnienia w powiecie wynosi 62,6 osób/km². Sieć osadnicza powiatu związana jest od początków ze szlakami komunikacyjnymi oraz rzeką Drwęcą. Siedziba władz powiatu – Nowe Miasto Lubawskie, mieści się w centrum powiatu nad Drwęcą, przy drodze krajowej nr 15, łączącej zachodnią granicę ze wschodem kraju. Siedziby władz gmin oraz większe miejscowości znajdują się przy drodze krajowej nr 15 i drodze wojewódzkiej nr 538 relacji Radzyń Chełmiński – Rozdroże.

Władze[edytuj | edytuj kod]

Rada Powiatu w Nowym Mieście Lubawskim V kadencji:

  • Marcin Buliński
  • Jan Czapliński
  • Ewa Dembek
  • Paweł Dreszler
  • Adam Głowacki - Wiceprzewodniczący Rady
  • Barbara Grzywacz
  • Romuald Koszewski - Wiceprzewodniczący Rady
  • Bogumił Kurowski
  • Andrzej Lewandowski
  • Andrzej Ochlak
  • Marek Piątkowski
  • Henryk Rogoziński
  • Jacek Rydel
  • Agnieszka Stajszczak
  • Katarzyna Trzaskalska
  • Kazimierz Wiśniewski - Przewodniczący Rady
  • Zbigniew Ziejewski

Zarząd Powiatu:

  • Andrzej Ochlak - Przewodniczący
  • Katarzyna Trzaskalska
  • Barbara Grzywacz
  • Bogumił Kurowski
  • Agnieszka Stajszczak

Starosta Nowomiejski - Andrzej Ochlak, Wicestarosta - Katarzyna Trzaskalska, Sekretarz - Ewa Kalisz-Górzkowska, Skarbnik - Halina Bartkowska

Starostowie po 1999[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Muchliński - 12.11.1998 - 12.04.1999
  • Wacław Derlicki - 27.04.1999 - 16.11.2002
  • Stanisław Czajka - 16.11.2002 - 30.11.2010
  • Ewa Dembek - 30.11.2010 - 1.12.2014
  • Zbigniew Ziejewski - 01.12.2014 - 27.02.2015
  • Andrzej Ochlak - od 27.02.2015

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1818-1948 na terenie obecnego województwa warmińsko-mazurskiego, istniał powiat lubawski poprzednik obecnego powiatu nowomiejskiego. Powiat powstał 1 kwietnia 1818 na terenie Prus Zachodnich. Był jednym z najrdzenniejszych polskich powiatów (o wskaźniku 96,6% ludności polskiej). Mimo że nazwa powiatu wywodzi się od miasta Lubawy, ośrodkiem administracyjnym było ważniejsze pod względem społeczno-gospodarczym Nowe Miasto Lubawskie (dawniej Nowe Miasto nad Drwęcą). Urzędował tu landrat pruski).

Na mocy traktatu wersalskiego z 28 czerwca 1919 powiat został przyłączony do Polski. Polskie władze przejęły powiat 19 stycznia 1920. W okresie międzywojennym powiat lubawski należał do województwa pomorskiego z siedzibą w Toruniu i był powiatem przygranicznym (na odcinku ok. 100 km). Również po II wojnie światowej przejściowo (do 1950 roku) podlegał władzom w Bydgoszczy. Na krótko, siedzibą powiatowej rady ludowej przejściowo została Lubawa, jako najsilniejszy ośrodek polski.

W 1948 zmieniono nazwę powiatu na powiat nowomiejski, który w 1950 przeniesiono do województwa olsztyńskiego (po raz pierwszy w dziejach Lubawy i Nowego Miasta Lubawskiego, miasta te podlegały pod Olsztyn). W 1975 roku, w związku z nową reformą administracyjną (utworzenie 49 województw i likwidacja powiatów), oba silnie ze sobą związane miasta rozdzielono przez nowe województwo olsztyńskie i województwo toruńskie.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 43 392 100 21 926 50,53 21 466 49,47
Miasto 11 119 25,62 5859 13,50 5260 12,12
Wieś 32 273 74,38 16 067 37,03 16 206 37,35
  • Piramida wieku mieszkańców powiatu nowomiejskiego w 2014 roku[1].


Piramida wieku powiat nowomiejski.png

Ludność w latach[edytuj | edytuj kod]

  • 1999 – 43 933
  • 2000 – 44 083
  • 2001 – 44 316
  • 2002 – 43 327
  • 2003 – 43 388.
  • 2004 – 43 380
  • 2006 – 43 374

Grunty[edytuj | edytuj kod]

Struktura powierzchni gruntów wskazuje, że powiat ma charakter typowo rolniczy. Użytki rolne zajmują większą część powierzchni powiatu – 69,86% (wśród nich grunty orne – 58,07%, łąk i pastwisk – niespełna 9,39%). Lesistość wynosi 20,45%, i mimo ciągłego wzrostu, jest to wartość znacznie niższa od średniej wojewódzkiej i krajowej. Udział gruntów pokrytych wodami (2,94%) jest większy od średniej dla kraju, lecz zdecydowanie niższy, niż w pozostałej części województwa. Grunty zabudowane i zurbanizowane to 3,05% ogólnej powierzchni powiatu. Nieużytki – 3,31% (przeważająca część to tzw. powierzchnie biologicznie czynne: oczka wodne, bagna, torfowiska czy zadrzewienia śródpolne, niezwykle istotne z przyrodniczego punktu widzenia). tereny różne zajmują 0,04% powierzchni.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Ruiny sanktuarium maryjnego i klasztoru reformatów w Łąkach Bratiańskich.
  • Ruiny zamku kapituły chełmińskiej w Kurzętniku.
  • Pozostałości budowli obronnych (mury, baszta, fosa) w Nowym Mieście Lubawskim.
  • Bazylika w Nowym Mieście Lubawskim (m.in. figura Matki Bożej Łąkowskiej, malowidła gotyckie, barokowe, gotycka grupa Dźwiganie Krzyża, gotycki nagrobek Kunona von Liebensteina, kaplica Działyńskich, renesansowe i barokowe ołtarze).
  • Ruiny zamku w Bratianie.
  • Założenie urbanistyczne Kurzętnika.
  • Inne (zespoły dworskie, kościoły).

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez powiat przebiegają:

Sąsiednie powiaty[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

Powiat nowomiejski jest jednym z bastionów Samoobrony RP. W eurowyborach w 2009 na tę partię zagłosowało 11,75% mieszkańców powiatu. Większość głosów padło na mieszkającą w gminie Kurzętnik byłą posłankę, a obecnie członka prezydium partii Renatę Rochnowską[2]. W eurowyborach w 2014 roku Komitet Wyborczy Samoobrona uzyskał 1,36% ważnych głosów w powiecie nowomiejskim[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]