Przejdź do zawartości

Powiat ełcki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Powiat ełcki
powiat
Ilustracja
Ełk
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 warmińsko-mazurskie

TERC

2805

Siedziba

Ełk

Starosta

Marek Chojnowski

Powierzchnia

1111,87 km²

Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności


91 560[1]

• gęstość

82,3 os./km²

Urbanizacja

66,1%

Tablice rejestracyjne

NEL

Adres urzędu:
ul. Piłsudskiego 4
19-300 Ełk
Szczegółowy podział administracyjny
Plan powiatu ełckiego
Liczba gmin miejskich

1

Liczba gmin wiejskich

4

Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Strona internetowa
Gminy powiatu ełckiego

Powiat ełcki – powiat w Polsce (województwo warmińsko-mazurskie) utworzony w 1999 w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Ełk.

W skład powiatu wchodzą:

Według danych z 31 grudnia 2019 roku[2] powiat zamieszkiwało 91 560 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 91 613 osób[3].

Demografia

[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
osób % osób % osób %
Ogółem 84 600 100 43 000 50,83 41 600 49,17
Miasto 55 944 66,13 28 968 34,24 26 976 31,89
Wieś 28 656 33,87 14 032 16,59 14 624 17,29
Piramida wieku mieszkańców powiatu ełckiego w 2014 roku[4]

Ludność w latach

[edytuj | edytuj kod]
  • 1818 – 19 296
  • 1837 – 31 359 (w tym 79 Żydów)[5]
  • 1871 – 39 203
  • 1885 – 42 666
  • 1890 – 54 804[5] (w tym 857 katolików, 357 żydów; 39 000 Polaków)[6]
  • 1900 – 54 222 (w tym 52 163 ewangelików, 1195 katolików)[6]
  • 1910 – 55 579 (w tym 52 712 ewangelików, 1818 katolików)[6]
  • 1925 – 58 425 (w tym 56 030 ewangelików, 1900 katolików, 58 innych chrześcijan, 273 żydów)[6]
  • 1933 – 57 865 (w tym 55 153 ewangelików, 2260 katolików, 26 innych chrześcijan, 205 żydów)[6]
  • 1939 – 56 129 (w tym 52 816 ewangelików, 2031 katolików, 555 innych chrześcijan, 30 żydów)[6]
  • 1945 – 52 795
  • 1946 – 21 595[7]
  • 1950 – 41 200
  • 1960 – 49 500
  • 1970 – 54 400
  • 1973 – 55 900[8]

1975–1998 nie istniał

  • 1999 – 85 710
  • 2000 – 85 906
  • 2001 – 85 968
  • 2002 – 83 870
  • 2003 – 84 104
  • 2004 – 84 489
  • 2005 (30 czerwca) – 84 600
  • 2010 – 85 980
  • 2011 (31 marca) – 88 552[9]
  • 2011 (31 grudnia) – 88 838[10]
  • 2012 (30 czerwca) – 88 961
  • 2013 (30 czerwca) – 89 284[11]

Starostowie ełccy

[edytuj | edytuj kod]
Ratusz z 1912 roku – siedziba starostwa powiatowego

Charakterystyka powiatu

[edytuj | edytuj kod]

Historyczny powiat ełcki (Landkreis Lyck) istniał na tym terenie jeszcze w granicach Niemiec, a następnie po II wojnie światowej do 1975 roku. Współczesny powiat ełcki powstał w 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej kraju. Położony jest we wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego. Graniczy od północy z powiatem oleckim i suwalskim, od zachodu z giżyckim i piskim, od wschodu z augustowskim i od południa z grajewskim. Zajmuje obszar 1111,9 km², który zamieszkuje 86 tys. mieszkańców. W skład powiatu ełckiego wchodzą Miasto Ełk oraz gminy Ełk, Kalinowo, Prostki i Stare Juchy.

Powiat obejmuje swoim zasięgiem Pojezierze Ełckie oraz część Mazur Garbatych. Położony jest na ziemiach, które we wczesnym średniowieczu zamieszkiwały plemiona Jaćwingów. Lud ten zanikł z końcem XIII wieku, wymordowany, bądź wysiedlony przez Zakon Krzyżacki. Pozostały po nim jedynie grodziska, kurhany, wzmianki w starych kronikach oraz wiele nazw topograficznych. Kolonizacja ziem powiatu zaczęła się na przełomie XIV i XV wieku. Pierwszym osiedlem na tym terenie była prawdopodobnie Ruska Wieś (założona przez Rusinów w 1376 roku) i w tym samym mniej więcej czasie wieś Klusy. Osiedlali się tutaj osadnicy z Mazowsza.

Klimat powiatu należy do najzimniejszych w Polsce. Niższe średnie temperatury roczne występują tylko na terenach górskich i w sąsiednim powiecie oleckim. Średnia temperatura roczna w powiecie wynosi około 6,6 st. C, temperatura stycznia –4,2 st. C, lipca 17,8 st. C. Ilość opadów jest tu stosunkowo duża, z rzadka występują posuchy, duża jest jednak wietrzność. W lecie przeważają wiatry zachodnie i północno-zachodnie, zimą południowo-wschodnie i zachodnie.

Krajobraz powiatu ełckiego jest typowy dla krajobrazu moreny czołowej. Wyróżniają go liczne zaokrąglone wyniosłości, zamknięte zagłębienia, około 90 większych i mniejszych jezior, niezdecydowana sieć hydrograficzna oraz zawiły układ poziomic. Najwyższe wzniesienie to Płowcza Góra (205 m n.p.m.) leżąca w okolicy Skomacka Wielkiego. Natomiast obszary położone najniżej to pobliża jezior, m.in.: Przepiórki, Białego, Krzywego, Stackiego, a także tereny ciągnące się wzdłuż biegu rzek: Ełku, Przepiórki, Małkiń. Obniżenie tych terenów sięga 120 m n.p.m.

Niemal cały powiat znajduje się w dorzeczu rzeki Ełk. Największym jej dopływem jest rzeka Lega, nosząca w swym środkowym odcinku nazwę Małkiń, a od Jeziora Rajgrodzkiego do ujścia płynie jako Jerzgnia. Lasy powiatu ełckiego, zajmujące 24,8 tys. ha, to na ogół pozostałości niegdysiejszej Puszczy Jaćwieskiej. Jej fragmentami są: na północy Puszcza Borecka, na wschodzie Puszcza Augustowska i Lasy Ełckie. W lasach powiatu przeważają drzewa iglaste, przede wszystkim świerk i sosna. Ponadto, w drzewostanie występują: lipa, dąb, wierzba, brzoza i olcha. Bogata jest też roślinność wodna: turzyce, skrzypy, manna, jaskry, ponadto: trzciny, sitowie, pałka wodna, a na jeszcze głębszych wodach: grzybienie i grążel żółty. Nie brak tu rezerwatów przyrody czy jej pomnikowych okazów podlegających ochronie. Przykładem jest rezerwat Ostoja Bobrów w Bartoszach – kompleks otoczony z trzech stron jeziorami, na którym występuje ponad 270 gatunków roślin, a także interesujące okazy miejscowej fauny.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-06-11].
  2. l, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019), 31 grudnia 2019.
  3. GUS, TABL. II. LUDNOŚĆ, RUCH NATURALNY ORAZ MIGRACJE LUDNOŚCI WEDŁUG POWIATÓW W PIERWSZYM PÓŁROCZU 2020 R., 30 czerwca 2020.
  4. http://www.polskawliczbach.pl/powiat_elcki, na podstawie danych GUS.
  5. a b Ełk – demografia. Wirtualny Sztetl. [dostęp 2012-12-23].
  6. a b c d e f Landkreis Lyck. Deutsche Verwaltungsgeschichte. [dostęp 2012-12-23].
  7. Kalendarium. [dostęp 2012-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-24)].
  8. Polska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974.
  9. Ludność w gminach. Stan w dniu 31 marca 2011 r. – wyniki spisu ludności i mieszkań 2011 r.
  10. http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/LUD_bilans_ludnosci_31-12-2011.xls
  11. http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/L_ludnosc_stan_struktura_30-06-2013.pdf

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]