Ratel miodożerny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ratel)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy ssaka. Zobacz też: Ratel-20.
Ratel miodożerny
Mellivora capensis[1]
(Schreber, 1776)
Ratel miodożerny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina łasicowate
Podrodzina łasice
Rodzaj ratel
Gatunek ratel miodożerny
Podgatunki
  • M. c. abyssinica Hollister, 1910
  • M. c. buechneri Baryshnikov, 2000
  • M. c. capensis (Schreber, 1776)
  • M. c. concisa Thomas & Wroughton, 1907
  • M. c. cottoni Lydekker, 1906
  • M. c. inaurita (Hodgson, 1836)
  • M. c. indica (Kerr, 1792)
  • M. c. leuconota Sclater, 1867
  • M. c. maxwelli Thomas, 1923
  • M. c. pumilio Pocock, 1946
  • M. c. signata Pocock, 1909
  • M. c. wilsoni Cheesman, 1920
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Ratel miodożerny[3], ratel[4], miodożer (Mellivora capensis) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych, zamieszkujący lasy, zarośla, stepy i sawanny Afryki na zachód, wschód i południe od Sahary, oprócz dżungli Afryki Środkowej, Azję Południową, aż po Nepal. Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Mellivora.

Osiąga długość ciała 60-70 cm, ogona 20-30 cm. Wyglądem, wielkością i sposobem poruszania się najbardziej przypomina rosomaka tundrowego. Mocna budowa ciała, krótkie i muskularne kończyny, krótki ogon, sierść długa, sztywna, ubarwienie grzbietu srebrzystobiałe, spód i boki ciała brunatnoczarne, na granicy obydwu barw biała pręga, w przednich łapach długie pazury.

Skóra na grzbiecie gruba i sztywna stanowi swoistą tarczę przed rozmaitymi ukąszeniami, np. węży, innych drapieżników, przed ukłuciami pszczół, jest ona niezwykle luźna dzięki rozwiniętej podskórnej tkance tłuszczowej, co stanowi dodatkowy atut obronny.

Ratel prowadzi głównie nocny tryb życia, rzadziej bywa aktywny w dzień, żyje pojedynczo, czasem parami, za kryjówki służą mu wykopane samodzielnie nory, naturalne zagłębienia terenu lub nory innych zwierząt. Posiada niewielu naturalnych wrogów. W razie zagrożenia wystrzykuje w stronę intruza cuchnącą ciecz wydzielaną przez gruczoły umieszczone w okolicy odbytu.

Bytuje głównie na ziemi, potrafi jednak dobrze wspinać się na drzewa, gdzie wydobywa spod kory i zagłębień w pniach jaszczurki i owady, a także miód, w wyszukiwaniu którego pomaga mu ptak miodowód, żywiący się resztkami pozostałymi po jego żerowaniu.

Ratel jest mięsożerny, ale posiada duże spektrum pokarmowe. Żywi się owadami, ptakami i ich jajami, płazami, gadami, atakuje również jadowite węże, drobne ssaki, czasem napada na młode niektórych gatunków antylop. W jego diecie (jak wyżej wspomniano) istotnym składnikiem jest także miód, czasem kradną zdobycz lampartów które chowają ją na drzewach. Ciąża trwa ok. 6 miesięcy, samica rodzi 1-3 młode, które dojrzewają w wieku ok. 18 miesięcy. Długość życia na wolności nie jest znana. Osobniki żyjące w niewoli osiągały wiek ok. 24 lat[5].

Pomimo stosunkowo dużej liczebności na zamieszkanym przez siebie obszarze ratel jest stosunkowo mało znanym gatunkiem, rzadko prezentowanym również w ogrodach zoologicznych.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Takson ten jest jedynym przedstawicielem rodzaju Mellivora Storr, 1780.

Gatunek typowy[edytuj | edytuj kod]

Viverra ratel Sparrman, 1777 (= Viverra capensis Schreber, 1776)

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się kilkanaście podgatunków ratela[6]:

  • M. capensis abyssinica
  • M. capensis buechneri
  • M. capensis capensis
  • M. capensis concisa
  • M. capensis cottoni
  • M. capensis inaurita
  • M. capensis indica
  • M. capensis leuconota
  • M. capensis maxwelli
  • M. capensis pumilio
  • M. capensis signata
  • M. capensis wilsoni

Przypisy

  1. Mellivora capensis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Begg, K., Begg, C. & Abramov, A. 2008. Mellivora capensis. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.2. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-07-19]
  3. Systematyka i nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 158. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. Zygmunt Kraczkiewicz: Ssaki. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne - Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
  5. Donovan Reginald Rosevear: The Carnivores of West Africa. British Museum (Natural History): 1974. ISBN 978-0-565-00723-2.
  6. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Mellivora capensis. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 6 września 2009]