Roman Jarosewycz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Roman Jarosewycz (ukr. Роман Яросевич; ur. 19 maja 1862 w Moskalówce, zm. 18 maja 1934 w Stanisławowie) – ukraiński działacz społeczny, lekarz, publicysta, polityk radykalny i socjaldemokratyczny

Był synem duchownego greckokatolickiego Ignacego (Ihnatija), proboszcza w Moskalówce w pow. kosowskim[1]. Ukończył gimnazjum w Kołomyi (1880). Studiował teologię i filologię słowiańską na wydziale filozoficznym uniwersytetu we Lwowie (1880-1883) i Wiedniu (1883-1885). Na tym ostatnim w 1885 otrzymał tytuł doktora filozofii. Następnie pracował jako nauczyciel w gimnazjum w Kołomyi (1886-1887) i gimnazjum św. Anny w Krakowie (1888-1889). Równolegle studiował medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim (1887-1894), w 1894 otrzymał tytuł doktora nauk medycznych[2]. Od tego momentu prowadził praktykę jako lekarz-stomatolog najpierw w Borszczowie (1895-1904) i Stanisławowie (1905-1934). Był członkiem Ukraińskiego Towarzystwa Lekarskiego[3].

Już w okresie studiów krakowskich włączył się aktywnie w życie polityczne społeczności ukraińskiej w Galicji. Był współzałożycielem, a następnie liderem w latach 1890-1899 Ukraińskiej Partii Radykalnej (UPR - Украї́нська радика́льна па́ртія). W 1899 opuścił partię radykalną i był współzałożycielem, a następnie w latach 1899-1918 działaczem Ukraińskiej Partii Socjaldemokratycznej (Українська соціал-демократична партія)[4].

Poseł do austriackiej Rady Państwa IX kadencji (27 marca 1897 – 7 września 1900) wybranym z listy UPR w kurii X (powszechnej w okręgu wyborczym nr 15 (Borszczów – Zaleszczyki – Czortków – Husiatyń – Trembowla – Skałat)[5]. W parlamencie był prezesem ukraińskiej frakcji radykalnej (1897-1899), następnie przeszedł do socjaldemokratów[6]. W 1907 bezskutecznie ubiegał się z listy socjaldemokratycznej o mandat poselski do Rady Państwa w okręgu wyborczym nr 32 (Buczacz – Śniatyn – Zaleszczyki – Borszczów – Cygany – Tłumacz – Tarnowica Polna – Bohorodyczyn).

Podczas I wojny światowej w latach 1914-1917 mieszkał w Wiedniu. Publikował wówczas artykuły o tematyce ukraińskiej w wiedeńskich gazetach „Arbeiter Zeitung” i „Die Zeit”[7]. W 1918 uczestniczył w tworzeniu Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, m.in. podpisał w Kijowie akt zjednoczenia obu państw ukraińskich (22 stycznia 1919), był także delegatem do tymczasowego przedstawicielstwa zjednoczonej Ukrainy – Kongresu Pracy Ukrainy (23–28 stycznia 1919)[8]. Był także przewodniczącym ukraińskiego Socjaldemokratycznego Związku Robotników Kolejowych[9].

Po 1920 roku wycofał się z szerszego życia publicznego. Pracował wówczas jako lekarz kolejowy w Stanisławowie. Zmarł śmiercią samobójczą[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Parlament Österreich Republik, Kurzbiografie Jarossewytsch (Jarosevyč), Roman Dr. phil. Dr. med. - Parlamentarier 1848-1918 online
  2. Parlament Österreich Republik, Kurzbiografie Jarossewytsch (Jarosevyč), Roman Dr. phil. Dr. med. - Parlamentarier 1848-1918 online
  3. Горбоватий В., Гуцал П., Чубата Д. Яросевич Роман Гнатович Тернопільський енциклопедичний словник : редкол.: Г. Яворський та ін., t. 3 : П — Я, Тернопіль 2008, c. 693. — ISBN 978-966-528-279-2
  4. Горбоватий В., Гуцал П., Чубата Д. Яросевич Роман Гнатович ..., c. 693.
  5. Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848-1918, Warszawa 1996, s. 219, 411.
  6. Parlament Österreich Republik, Kurzbiografie Jarossewytsch (Jarosevyč), Roman Dr. phil. Dr. med. - Parlamentarier 1848-1918 online
  7. Горбоватий В., Гуцал П., Чубата Д. Яросевич Роман Гнатович ..., c. 693.
  8. Енциклопедія українознавства, tom 10, s. 3987, Lwów 2000, ​ISBN 5-7707-4048-5
  9. Parlament Österreich Republik, Kurzbiografie Jarossewytsch (Jarosevyč), Roman Dr. phil. Dr. med. - Parlamentarier 1848-1918 online
  10. Горбоватий В., Гуцал П., Чубата Д. Яросевич Роман Гнатович ..., c. 693.