Roman Romaszkan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Roman Antoni Karol Romaszkan
Konstanty Kostewicz
Tatar, Maria
Ilustracja
Roman Romaszkan (ze zbiorów NAC)
porucznik porucznik
Data i miejsce urodzenia 14 lipca 1910
Lwów
Data i miejsce śmierci 14 lutego 1956
Goczałkowice
Przebieg służby
Lata służby 1939–1944
Siły zbrojne Wojsko Polskie (II RP), Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, Armia Krajowa
Jednostki 6 Pułk Artylerii Lekkiej
4 Pułk Artylerii Lekkiej
4 Brygada Kadrowa Strzelców
1 Samodzielna Brygada Spadochronowa
V Odcinek Wachlarza, Centrala Zaopatrzenia Terenu (baza wołyńska w Warszawie, „Start I”) Kedywu KG AK, Powstańcze Oddziały Specjalne Jerzyki, 27 Wołyńska Dywizja Piechoty
Stanowiska dowódca patrolu dywersyjnego i członek sztabu odcinka, instruktor, oficer szkoleniowy, oficer łącznikowy
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

Roman Antoni Karol Romaszkan vel Konstanty Kostewicz pseud.: „Tatar”, „Maria” (ur. 14 lipca 1910 we Lwowie, zm. 14 lutego 1956 w Goczałkowicach) – porucznik artylerii Wojska Polskiego, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, cichociemny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył szkołę powszechną we Lwowie i gimnazjum humanistyczne w Bielsku. Zdał tam maturę w 1931 roku. W latach 1932–1933 uczył się Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 466. lokatą w korpusie oficerów rezerwy artylerii[1]. Od 1936 roku pracował w oddziale Banku Gospodarstwa Krajowego w Katowicach.

We wrześniu 1939 roku walczył w 6 pułku artylerii lekkiej. 21 września dostał się do niewoli niemieckiej, z której uciekł 30 września i przedostał się do Krakowa. 25 listopada 1939 roku przekroczył granicę polsko-węgierską. Był internowany na Węgrzech. W styczniu 1940 roku dotarł do Francji, gdzie został przydzielony do 4 pułku artylerii lekkiej. W czerwcu 1940 roku został ewakuowany do Wielkiej Brytanii, gdzie został przydzielony do 4 Brygady Kadrowej Strzelców, następnie do 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej.

Zgłosił się do służby w kraju. Po przeszkoleniu w dywersji został zaprzysiężony 13 stycznia 1942 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza. Zrzutu dokonano w nocy z 8 na 9 kwietnia 1942 roku w ramach operacji „Cravat” dowodzonej przez por. naw. Mariusza Wodzickiego (zrzut na placówkę odbiorczą „Łąka” 10 km na południowy zachód od Łowicza). Z dniem 8 kwietnia 1942 został mianowany na stopień porucznika.

Po krótkiej aklimatyzacji w Warszawie dostał przydział na V Odcinek Wachlarza na stanowisko dowódcy patrolu dywersyjnego i członka sztabu odcinka. Dotarł do Wilna 31 maja 1942 roku. Prowadził prace organizacyjne i szkolenia dywersyjne. 19 grudnia 1942 wyjechał na skutek choroby do Warszawy. Po rozwiązaniu Wachlarza działał w Kedywie AK: w kieleckiej bazie w Warszawy był kwatermistrzem pracującym na rzecz Zgrupowania „Ponurego”. Później kolejno pełnił następujące funkcje:

Urząd Bezpieczeństwa aresztował go 26 grudnia 1944 roku na Pradze. Wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie z 20 lutego 1945 roku został skazany na 6 lat więzienia. Po amnestii Romaszkan wyszedł z więzienia 5 grudnia 1945 roku. Powrócił do Białej i podjął pracę w BGK, gdzie pracował do 1 lutego 1949 roku. Był inwigilowany przez UB, które utrudniało mu zatrudnienie, co powodowało, że wielokrotnie zmieniał pracę.

14 lutego 1956 roku zginął w wypadku samochodowym. Niektórzy historycy sugerują, że była to zbrodnia inspirowana przez Służbę Bezpieczeństwa[2].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Był z pochodzenia Ormianinem, synem Artura, dyrektora w BGK, i Zofii z domu Lewandowskiej. Ożenił się Marią z Piekłów (ur. w 1913 roku). Mieli dwie córki: Barbarę, późniejszą Zawadzką (ur. w 1946 roku) i Marię, późniejszą Ćwiękałę (ur. w 1947 roku).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]