Sławików

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sławików
wieś
Ilustracja
Pałac w Sławikowie
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat raciborski
Gmina Rudnik
Liczba ludności (2014[1]) 420
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 47-411
Tablice rejestracyjne SRC
SIMC 0220960
Położenie na mapie gminy Rudnik
Mapa lokalizacyjna gminy Rudnik
Sławików
Sławików
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sławików
Sławików
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Sławików
Sławików
Położenie na mapie powiatu raciborskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu raciborskiego
Sławików
Sławików
Ziemia50°11′03″N 18°12′57″E/50,184167 18,215833

Sławików (niem. Bergkirch[2]) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Rudnik. Sławików jest położony w północno-wschodniej części gminy. Ma powierzchnię 6 km²[2] oraz prawie pięciuset mieszkańców[2].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pochodzi od polskiej nazwy sławy - określającej dużą popularność oraz rozgłos[3]. Niektórzy badacze zaliczają nazwę do grupy nazw patronimicznych wywodząc ją od imienia założyciela lub właściciela Sławika[2].

Niemiecki geograf oraz językoznawca Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia wcześniejszą od niemieckiej nazwę miejscowości w obecnej polskiej formie "Slawików" podając jej znaczenie jako "Beruhmter Ort" czyli w tłumaczeniu "Sławna miejscowość"[3]. Niemcy fonetycznie zgermanizowali nazwę miejscowości na "Slawikau"[3] w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie.

Ze względu na słowiańskie pochodzenie w okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-1945 nazistowska administracja III Rzeszy zmieniła zgermanizowaną nazwę miejscowości na nową, całkowicie niemiecką Bergkirch[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobnie jedna z najstarszych miejscowości na ziemi raciborskiej[4]. Pierwszy raz wieś jest wzmiankowana w łacińskim dokumencie z 1223 roku jako Slavicovo[2][4]. W 1657 roku powstał tutaj drewniany kościół, który został przeniesiony w latach 1849-1850 do Zabełkowa (spłonął tam w 1976 r.). W latach 1842-1846 powstał nowy murowany kościół

W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W 2016 roku w Sławikowie ludność w wieku przedprodukcyjnym na 100 mieszkańców wynosiła 15,06, co uplasowało wieś poniżej średniej w gminie (16,95). Natomiast ludność w wieku produkcyjnym wynosiła 69,74 (średnia w gminie – 66,90), a w wieku poprodukcyjnym – 14,66 (średnia w gminie – 16,25). Stosunek mieszkańców w wieku poprodukcyjnym do mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosił 21% (średnia w gminie – 24%). Mediana wieku mieszkańców wynosi 43 lat (średnia w gminie - 47,11)[5].

Rok Liczba ludności Gęstość zaludnienia (os./km²)
2004 474[6] 79,0
2011 435[7] 72,5
2016 423[8] 70,5

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Przy ul. Parkowej znajdują się wpisane do wojewódzkiego rejestru zabytków (A/OP-746/64) ruiny pałacu wybudowanego w stylu eklektycznym na rzucie prostokąta, przebudowanego w 1865 r., którego frontowa elewacja ma 62 metry, a także ruiny oranżerii[4][9]. Na terenie parku znajduje się również mauzoleum, a także spichlerz, który zbudowany z cegły na przełomie XVIII/XIX wieku, prostokątny z dachem naczułkowym, dwukondygnacyjny[4].

Przy ul. Parkowej (nr 48) stoi wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków (A/OP-618/59) kościół parafialny pw. św. Jerzego, który został wzniesiony w latach 1842-1846, w stylu neogotyckim. Wokół kościoła znajdują się wpisane do wojewódzkiego rejestru zabytków (A/OP-616/59) cztery murowane późnoklasycystyczne kaplice z połowy XIX wieku[4][9].

Przy ul. Słowackiego stoi krzyż kamienny z postacią Chrystusa na postumencie z niszą, w której stoi figura Matki Boskiej Bolesnej. Krzyż pochodzi z początków XX wieku[9].

Lista zabytków[10]
Nr ewidencyjny Obiekt Forma ochrony Adres
A/OP/618/59 Kościół parafialny świętego Jerzego, z 1846 roku, projekt J. Linke, murowany wpis do woj. rej. zabytków
A/OP-616/59 Cztery kaplice cmentarne z około połowy XIX wieku, murowane wpis do woj. rej. zabytków ul. Parkowa 19a
A/OP/746/64 Ruina pałacu wpis do woj. rej. zabytków ul. Parkowa 19a

W Sławikowie znajdują się cztery stanowiska archeologiczne wpisane do wojewódzkiego rejestru zabytków[11]. Oprócz tego jest również jedno stanowisko niewpisane do wojewódzkiego rejestru zabytków, gdzie znaleziono ślady osadnicze z pradziejów oraz XIII-XIX wieku[12].

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W ostatnie dzień karnawału po wsi chodzą przebierańcy z niedźwiedziem, zwyczaj zwany jest wodzeniem bera. W skład korowodu, oprócz niedźwiedzia, wchodzą diabły, baba, lekarz, policjant i trzech grajków (wśród instrumentów są tzw. diabelskie skrzypce)[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. BIP Gminy Rudnik: dokument 'Sławików', bip.gmina-rudnik.pl [dostęp 2017-11-27].
  2. a b c d e f Anna Bindacz: Gmina Rudnik – kraina pałaców i zieleni. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Wydawnicza WAW Grzegorz Wawoczny, 2005, s. 30. ISBN 83-89802-09-0.
  3. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 74.
  4. a b c d e f Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 16.
  5. Program rewitalizacji gminy Rudnik na lata 2017-2023. 2017, s. 16.
  6. Urząd Gminy Rudnik: Gmina w liczbach – Gmina Rudnik (pol.). [dostęp 30 września 2008].
  7. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rudnik. 2011, s. 12.
  8. Program rewitalizacji gminy Rudnik na lata 2017-2023. 2017, s. 10.
  9. a b c Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 40.
  10. Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 17-19.
  11. Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 20-21.
  12. Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 41.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]