Rudnik (powiat raciborski)

Rudnik
	wieś
	; Pałac w Rudniku
Państwo	Polska
Województwo	śląskie
Powiat	raciborski
Gmina	Rudnik
Liczba ludności (2008)	916
Strefa numeracyjna	32
Kod pocztowy	47-411
Tablice rejestracyjne	SRC
SIMC	0220919
	Położenie na mapie gminy Rudnik Rudnik
	Położenie na mapie Polski Rudnik
	Położenie na mapie województwa śląskiego Rudnik
	Położenie na mapie powiatu raciborskiego Rudnik
	50°07′36″N 18°11′15″E/50,126667 18,187500
	Multimedia w Wikimedia Commons

Rudnik^[3] (niem. Rudnick^[4.1]) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Rudnik. Rudnik jest położony w południowej części gminy, najbliżej Raciborza^[4.1]. Ma powierzchnię 9,3 km²^[4.1] oraz ponad dziewięciuset mieszkańców^[4.1].

Nazwa

Nazwa wsi pochodzi prawdopodobnie od istniejących w średniowieczu kopalń rudy bądź od rudego koloru ziem uprawnych^[4.1]^[5.1].

W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-1945 miejscowość nosiła nazwę Herrenkirch^[4.1].

Historia

Wieś jest jedną z najstarszych w powiecie raciborskim, a pierwszy raz została wzmiankowana w 1295 roku w związku z budową drewnianego kościoła^[4.1]^[5.1]. Na jego miejscu powstały co najmniej dwa kolejne kościoły drewniane, a w 1892 roku powstał neogotycki kościół murowany św. Katarzyny. W XIX wieku po kasacji kościoła szpitalnego Bożogrobców w Raciborzu przeniesiono do tutejszego kościoła część jego wyposażenia, szczególnie złotnictwo^[5.1].

Po II wojnie światowej w miejscowym pałacu znajdował się PGR^[5.1]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Demografia

W 2016 roku w Rudniku ludność w wieku przedprodukcyjnym na 100 mieszkańców wynosiła 17,24, co uplasowało wieś powyżej średniej w gminie (16,95). Natomiast ludność w wieku produkcyjnym wynosiła 66,43 (średnia w gminie – 66,90), a w wieku poprodukcyjnym – 16,33 (średnia w gminie – 16,25). Stosunek mieszkańców w wieku poprodukcyjnym do mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosił 25% (średnia w gminie – 24%). Mediana wieku mieszkańców wynosi 48 lat (średnia w gminie - 47,11)^[6.1].

Rok	Liczba ludności	Gęstość zaludnienia (os./km²)
2004	904^[7]	97,2
2011	939^[8]	100,9
2016	986^[6.2]	106,02

Religia

Rudnik posiada kościół parafialny pw. św. Katarzyny^[4.2].

Zabytki

neogotycki kościół pw. św. Katarzyny z 1892 r. wybudowany według planów Schneidera z Katowic. Obok kościoła znajduje się budynek plebanii z XIX w.^[5.1]^[5.2] a przy świątyni krzyż kamienny z drugiej połowy XIX w. z postacią Chrystusa na postumencie z niszą, w której jest figura Matki Boskiej Bolesnej. Na cmentarzu parafialnym jest kaplica z XIX w.^[5.3]
piętrowy, neobarokowy pałac wybudowany na planie prostokąta, kryty dachem naczółkowym. Od frontu dwupiętrowy ryzalit, zwieńczony trójkątnym frontonem, zawierający kartusz z herbem^[9] rodziny von Selchow^[10]. Obok obiektu park, oficyna, a także budynki folwarczne: gorzelnia i obora z XIX w.^[5.1]^[5.2].
kapliczka domkowa z XVIII/XIX w. przy ul. Sylwestra 41. Kaplica jest murowana z cegły i otynkowana, a w środku znajduje się barokowo-ludowa rzeźba św. Floriana.
kapliczka domkowa z XVIII/XIX w. przy ul. Sylwestra 3. Kaplica jest murowana z cegły i otynkowana, a w środku znajduje się barokowo-ludowa, drewniana rzeźba św. Jana Nepomucena^[5.1]^[5.3].
krzyż z żeliwną pasyjką znajduje się na wylocie ul. Słonecznej w polu^[5.3].
trzy budynki mieszkalne z XVIII/XIX w. przy ul. Sylwestra, a także zagroda typu frankońskiego z zachowanym wyłomkiem z XVIII/XIX w.^[5.2]

Lista zabytków^[5.4]
Nr ewidencyjny	Obiekt	Forma ochrony	Adres
12	gorzelnia - teren d. dworu	wpis do gminnej ewidencji zabytków	ul. Sylwestra
11	oficyna pałacowa - teren d. dworu	wpis do gminnej ewidencji zabytków	ul. Sylwestra
10	obora - teren d. dworu	wpis do gminnej ewidencji zabytków	ul. Sylwestra
5	pałac	wpis do gminnej ewidencji zabytków	ul. Sylwestra
20	kapliczka domkowa, XVIII/XIX w.	wpis do gminnej ewidencji zabytków	ul. Sylwestra 41
18	kapliczka domkowa, XVIII/XIX w.	wpis do gminnej ewidencji zabytków	ul. Sylwestra 3
	budynki mieszkalne, XIX/XX w.	wpis do gminnej ewidencji zabytków	ul. Sylwestra 5, 7, 9
2	plebania, XIX/XX w.	wpis do gminnej ewidencji zabytków	ul. Gawliny
1	kościół parafialny pw. św. Katarzyny, XIX/XX w.	wpis do gminnej ewidencji zabytków	ul. Sylwestra
4	kaplica cmentarna	wpis do gminnej ewidencji zabytków	ul. Gawliny
	zagroda typu frankońskiego, XIX/XX w.	wpis do gminnej ewidencji zabytków	ul. Sylwestra 41

We wsi znajduje się dziewięć stanowisk archeologicznych niewpisanych do wojewódzkiego rejestru zabytków. W stanowiskach tych znaleziono ślad osadniczy z pradziejów, epoki kamienia, neolitu, kultury łużyckiej, czasów rzymskich i średniowiecza^[5.3].

Zobacz też

Rudnik

Przypisy

↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 118085.
↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1113 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
↑ Anna Bindacz: Gmina Rudnik – kraina pałaców i zieleni. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Wydawnicza WAW Grzegorz Wawoczny, 2005. ISBN 83-89802-09-0.
1. ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g S. 43.
2. ↑ S. 41.
↑ Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013.
1. ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g S. 15.
2. ↑ ^a ^b ^c S. 28.
3. ↑ ^a ^b ^c ^d S. 29.
4. ↑ S. 19.
↑ Program rewitalizacji gminy Rudnik na lata 2017-2023. 2017.
1. ↑ S. 16.
2. ↑ S. 10.
↑ Urząd Gminy Rudnik: Gmina w liczbach – Gmina Rudnik. [dostęp 2008-09-30]. (pol.).
↑ Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rudnik. 2011, s. 12.
↑ PAŁACE NA TERENIE GMINY RUDNIK. gmina-rudnik.pl. [dostęp 2023-03-16]. (pol.).
↑ Rudnik. palaceslaska.pl. [dostęp 2023-03-16]. (pol.).

Bibliografia

Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013.

[prng-1] Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 118085.

[2] Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1113 [zarchiwizowane 2022-10-26] .

[MP-3] Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)

[4] Anna Bindacz: Gmina Rudnik – kraina pałaców i zieleni. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Wydawnicza WAW Grzegorz Wawoczny, 2005. ISBN 83-89802-09-0.
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g S. 43.

↑ S. 41.

[5] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g S. 43.

[13] S. 41.

[7] Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013.
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g S. 15.

↑ ^a ^b ^c S. 28.

↑ ^a ^b ^c ^d S. 29.

↑ S. 19.

[7] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g S. 15.

[14] S. 28.

[15] S. 29.

[18] S. 19.

[12] Program rewitalizacji gminy Rudnik na lata 2017-2023. 2017.
↑ S. 16.

↑ S. 10.

[9] S. 16.

[12] S. 10.

[ug-10] Urząd Gminy Rudnik: Gmina w liczbach – Gmina Rudnik. [dostęp 2008-09-30]. (pol.).

[studium-11] Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rudnik. 2011, s. 12.

[16] PAŁACE NA TERENIE GMINY RUDNIK. gmina-rudnik.pl. [dostęp 2023-03-16]. (pol.).

[17] Rudnik. palaceslaska.pl. [dostęp 2023-03-16]. (pol.).

[5] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g S. 43.

[13] S. 41.

[7] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g S. 15.

[14] S. 28.

[15] S. 29.

[18] S. 19.

[9] S. 16.

[12] S. 10.

[2]

[1]

[3]

[4.1]

[5.1]

[6.1]

[7]

[8]

[6.2]

[4.2]

[5.2]

[5.3]

[9]

[10]

[5.4]

Wsie	Brzeźnica Czerwięcice Gamów Grzegorzowice Jastrzębie Lasaki Ligota Książęca Łubowice Modzurów Ponięcice Rudnik Sławienko Sławików Strzybnik Szonowice
Osady	Dolędzin Folwark
Części wsi	Osiedle Łubowice Osiedle Rudnik Wygon
Kolonia wsi	Gacki
Przysiółki wsi	Kolonia Strzybnik Strzybniczek