SS Poznań

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
s/s "Poznań"[1]
Ilustracja
Poprzednie nazwy

Wojciech (nazwa kodowa, II wojna światowa)

Następne nazwy

MAG-ZPS-3 (po 1962)

Bandera  Polska
Call sign SPAB (wcześniej PBHA)
Dane podstawowe
Typ masowiec
Historia
Stocznia Chantiers Navals Français w Blainville
Data wodowania 1925
Data oddania do eksploatacji 6 stycznia 1927
Data wycofania ze służby 8 stycznia 1962
Dane techniczne
Nośność (DWT) 2978
Liczba członków załogi 28
Długość całkowita (L) 84,6 m
Szerokość (B) 12,1 m
Zanurzenie (D) 5,7 m
Pojemność brutto 2051 RT

netto: 1100 RT

Napęd mechaniczny
Silnik maszyna parowa potrójnego rozprężania, 3-cylindrowa
Moc silnika 1200 KM
Liczba śrub napędowych 1
Prędkość maks. 9,5 (później 8,5) w.

SS Poznańpolski statek handlowy – masowiec zbudowany w 1925 roku we francuskiej stoczni Chantiers Navals Français w Blainville-sur-Orne. Bliźniaczymi statkami były SS Wilno, SS Kraków, SS Katowice oraz SS Toruń. Dorobiły się one przydomku twarde francuzy, ze względu na solidną konstrukcję[2]. 3 stycznia 1927 „Poznań” przypłynął po raz pierwszy do Gdyni, a 6 stycznia podniesiono na nim banderę[2].

Pierwszym kapitanem był kapitan ż.w. Stanisław Łabęcki[2]. W pierwszy rejs handlowy statek wyruszył 14 stycznia 1927 z Gdańska do Calais[2]. Pływał następnie głównie po Bałtyku, Morzu Północnym i kanale La Manche[2]. W roku 1935 SS „Poznań” jako pierwszy statek z biało-czerwoną banderą dotarł do Afryki Zachodniej, podejmując w czarterze Ligi Morskiej i Kolonialnej nieudaną próbę otwarcia tych rynków dla polskiego handlu[3][4]. Kapitanem podczas tej wyprawy był Leon Rusiecki, a załogę stanowiło ok. 20 osób, statek zabrał też kilku pasażerów[3]. 28 grudnia 1934 wyruszył z Gdyni, a 17 stycznia 1935 dotarł do Monrowii w Liberii[3]. Odwiedził także m.in. Takoradi, Akrę, Lagos i Freetown, po czym wrócił do Gdyni 18 kwietnia 1935[3].

Wybuch II wojny światowej zaskoczył SS „Poznań” w szwedzkim porcie Luleå. Statek korzystając z osłony szwedzkich okrętów przedarł się wodami terytorialnymi Szwecji 31 października 1939 do Göteborga, a następnie przez Bergen dotarł 18 listopada do Methil w Szkocji. Dowodził nim wówczas (od 1936 roku) kpt. ż.w. Zygmunt Deyaczkowski[5]. Był ostatnim statkiem alianckim, jaki wydostał się z Bałtyku[5].

Od grudnia 1939 do czerwca 1940 statek pływał między Wielką Brytanią a Francją. Podczas inwazji niemieckiej na Francję wydostał się z zaminowanego ujścia Sekwany do Wielkiej Brytanii. Pływał dalej w konwojach na Morzu Północnym i Atlantyku, w czarterze brytyjskiego Ministerstwa Żeglugi, następnie Ministerstwa Transportu Wojennego[5]. Podczas Operacji Overlord jako transportowiec zawinął 18 czerwca 1944 roku do sztucznego portu Mulberry A, gdzie zaskoczył go sztorm. Statek zaczął tonąć i jedynie dzięki załodze udało się go sztrandować. Stojący na płyciźnie, wyładowany amunicją statek znalazł się w ogniu walki. Amerykański dowódca sektora uznał go za stracony, jednak nieustępliwość załogi sprawiła, że kontynuowano akcję ratunkową. Po doholowaniu do redy SS „Poznań” o własnych siłach doszedł do stoczni remontowej w Cardiff. Po gruntownym remoncie statek powrócił do służby[4].

Po wojnie SS „Poznań” powrócił 22 grudnia 1945 do kraju, gdzie do 1962 roku pływał jako tramp po Bałtyku. Był to najdłużej pozostający w czynnej służbie statek swojego typu. Po wycofaniu z eksploatacji 8 stycznia 1962, przez ponad dziesięć lat służył jako magazyn pływający MAG-ZPS 3 w Szczecinie. W roku 1975 roku jako ostatni z piątki został zezłomowany i pocięty w Świnoujściu[6].

Pamiątką po SS „Poznań” jest kotwica ze statku, wyeksponowana przy zachodnim brzegu Jeziora Maltańskiego w Poznaniu. W dziale morskim Muzeum Narodowego w Szczecinie znajduje się natomiast ocalony podczas rozbiórki statku i zrekonstruowany mostek nawigacyjny.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dane według Kroniki Miasta Poznania nr 3/1977
  2. a b c d e Michał Boksa, "Szczęśliwy francuz". S/s Poznań. "Morze, Statki i Okręty" nr 5/2011, s. 71
  3. a b c d Michał Boksa, "Szczęśliwy francuz". S/s Poznań. "Morze, Statki i Okręty" nr 5/2011, s. 72-74
  4. a b J. Piwowoński, s. 20.
  5. a b c Michał Boksa, "Szczęśliwy francuz". S/s Poznań. "Morze, Statki i Okręty" nr 5/2011, s. 76-77
  6. J. Piwowoński, s. 21.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]