Sacco di Roma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
 Ten artykuł dotyczy zdobycia Rzymu w 1527 roku. Zobacz też: inne przypadki zdobycia miasta.
Złupienie Rzymu (Sacco di Roma)
Wojna Ligi z Cognac 15261530
Sack of Rome of 1527 by Johannes Lingelbach 17th century.jpg
Spalenie Rzymu w 1527 (Johannes Lingelbach)
Czas 6 maja 1527
Miejsce Rzym
Terytorium Italia
Wynik zdobycie i spalenie miasta
Strony konfliktu
Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg Cesarstwo Niemieckie

Hiszpania Królestwo Hiszpanii

Flag of the Papal States (pre 1808).svg Armia papieska w tym Gwardia Szwajcarska
Dowódcy
Karol V Klemens VII
Siły
20 000 wojsk regularnych 5000 milicji papieskiej, 500 żołnierzy gwardii szwajcarskiej
Straty
nieznane 500 zabitych, rannych i jeńców (żołnierze), 45 000 zabitych, rannych, zaginionych (cywile)
Złupienie Rzymu. 6 maja 1527. Martin van Heemskerck
Wojny włoskie

(I: 1494-1495) - Rapallo (1494) - Volturno (1494) - Seminara (1495) - Fornovo (1495) - Rapallo (1495) - (II: 1499-1504) - Wojna francusko-hiszpańska - Barletta (1502) - Ruvo (1503) - Seminara (1503) - Cerignola (1503) - Garigliano (1503) - (III: 1508-1510) - Agnadello (1509) - Ferrara (1509) - Polesella (1509) - (IV: 1510-1514) - Santerno (1511) - Rawenna (1512) - Novara (1513) - Guinegate (1513) - Schio (1513) - Marignano (1515) - (V: 1521-1525) - Pampeluna (1521) - Esquiroza (1521) - Bicocca (1522) - Robecco (1523) - Scanasio (1524) - Sesia (1524) - Pawia (1525) - (1526-1530) - Wojna Ligi z Cognac - Borgoforte (1526) - Sacco di Roma - Landriano (1529) - Gavinana (1530) - (VI: 1535-1544) - Wojna sabaudzka (1536-1538) - Muros (1543) - Nicea (1543) - Ceresole (1544) - (VII: 1552-1556) - Marciano (1551) - Ponza (1552) - Metz (1552) - Renty (1554) - Siena (1555) - (VIII: 1557-1559) - Paliano (1557) - Saint Quentin (1557) - Gravelines (1558)

Sacco di Roma (wł.) – zdobycie i złupienie Rzymu w dniach 614 maja[1] 1527 przez niemiecko-hiszpańskie wojska Karola V podczas wojny z Francją, papieżem Klemensem VII oraz miastami włoskimi (liga w Cognac 1526). Barbarzyńskie zniszczenie miasta położyło kres epoce odrodzenia w Rzymie.

Ku pamięci bohaterskiej obrony Bazyliki św. Piotra, gdzie poległa większość jej obrońców, 6 maja zaprzysięgani są nowi członkowie papieskiej gwardii[2].

Szczegóły[edytuj | edytuj kod]

Porankiem 6 maja 1527 ruszyła seria ataków na Rzym z rejonu Klasztoru Św. Onufrego na wzgórzu Janikulum (wł. Giancilo) na Zatybrzu pod ogólnym dowództwem księcia Karola Burbona. Podczas jednego z wypadów Karol Burbon został śmiertelnie ranny w pobliżu bramy Torrione. Po chwili wahania jednakże hiszpańscy najemnicy (6 tys.) przedarli się przez bramę Torrione, podczas gdy landsknechci Georga von Frundsberga (14 tys.) nacierali wzdłuż drogi Borgo Santo Spirito w kierunku Bazyliki Św. Piotra. Gwardia Szwajcarska w liczbie 189 gwardzistów pod dowództwem kapitana Kaspara Röista (i resztki rzymskiego garnizonu) stawiła im zacięty opór. Szwajcarzy walczyli bohatersko, ale ostatecznie ogromna przewaga liczebna nacierających doprowadziła do całkowitej zagłady oddziału. Przeżyło tylko kilkunastu, którzy bezpośrednio otoczyli papieża i zdołali wyprowadzić go przez Passetto di Borgo – tajne przejście łączące Watykan z Zamkiem Świętego Anioła. Po wkroczeniu do Bazyliki wymordowano ok. 200 pozostających jeszcze przy życiu uciekinierów i żołnierzy – część masakry odbyła się na schodach prowadzących do głównego ołtarza Bazyliki.

Po brutalnej egzekucji ok. 1000 obrońców papieskie stolicy i świątyń rozpoczęło się intensywne rabowanie i plądrowanie miasta trwające 8 dni. Kościoły, klasztory, pałace były pierwszym celem. Ale w poszukiwaniu wartościowych przedmiotów grabiono nawet grobowce (m.in. papieża Juliusza II). Zginęło ok. 12 tys. mieszkańców miasta. Gwałtowność i okrucieństwo działań można częściowo wytłumaczyć zapałem protestanckich – głównie niemieckich – landsknechtów Frundsberga, aby zniszczyć centrum duchowe kościoła katolickiego. Na przeciw twierdzy, gdzie schronił się papież urządzano parodie procesji katolickich, podczas których żołnierze krzyczeli „Vivat Lutherus pontifex!”. Imię Lutra zostało wyryte mieczem na słynnym fresku Rafaela Dysputa o Najświętszym Sakramencie, a w innych miejscach wyryto teksty wychwalające cesarza Karola V. W zwięzły i dosadny sposób opisał te wydarzenia przeor klasztoru Św. Augustyna: "Mali fuere Germani, pejores Itali, Hispani vero pessimi". (Niemcy byli źli, Włosi jeszcze gorsi, a Hiszpanie najgorsi).

Konsekwencje[edytuj | edytuj kod]

Populacja Rzymu spadła z 55 tys. do ok. 10 tys. Wielu żołnierzy armii cesarskiej zmarło w następnych miesiącach (okupacja miasta trwała aż do lutego 1528 r) na skutek chorób spowodowanych przez dużą liczbę nie pogrzebanych ciał. Rabowanie wygasło dopiero po ośmiu miesiącach, gdy skończyła się żywność i nic wartościowego nie było już do wzięcia, a w mieście pojawiły się oznaki zarazy.[3] Niezliczone skarby sztuki zostały stracone na zawsze.

5 czerwca, Klemens musiał się poddać i zaakceptować ciężkie warunki. Oddanie twierdz Ostia, Civitavecchia i Civita Castellana; zrzeczenie się praw do miast Modena, Parma i Piacenza na rzecz cesarza; 400 tys. dukatów kontrybucji oraz okup za uwolnienie uwięzionych; papieski garnizon został zastąpiony czterema kompaniami Niemców i Hiszpanów, a także oddziałem 200 landsknechtów.

Przypisy

  1. Z. Wojcik, Historia powszechna XVI-XVII wieku, s. 167.
  2. Radio Watykańskie
  3. Watson, Peter -- Boorstin, Op. cit., str. 180