Zamek Świętego Anioła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek Świętego Anioła
Zamek Świętego Anioła i most św. Anioła
Zamek Świętego Anioła i most św. Anioła
Państwo  Włochy
Miejscowość Rzym
Typ budynku mauzoleum
Ukończenie budowy 139
Położenie na mapie Rzymu
Mapa lokalizacyjna Rzymu
Zamek Świętego Anioła
Zamek Świętego Anioła
Położenie na mapie Lacjum
Mapa lokalizacyjna Lacjum
Zamek Świętego Anioła
Zamek Świętego Anioła
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Zamek Świętego Anioła
Zamek Świętego Anioła
Ziemia41°54′11,03″N 12°27′58,88″E/41,903064 12,466356
Strona internetowa

Zamek Świętego Anioła (. Castel Sant’Angelo), Mauzoleum Hadriana – grobowiec cesarza Hadriana, jego rodziny oraz następców, znajdujący się na prawym brzegu Tybru, w pobliżu Watykanu.

Budowę mauzoleum rozpoczęto za życia Hadriana, ukończono je jednak dopiero za panowania jego następcy Antoninusa Piusa w 139 roku[1][2]. Usytuowano je na terenie ogrodów Domicji (horti Domitiae)[2]. Aby ułatwić komunikację, na wysokości Pola Marsowego przerzucono ośmioprzęsłowy most Pons Aelius[1]. Grobowiec wybudowany został na obłożonej z zewnątrz płytami z marmuru paryjskiego podstawie w kształcie kwadratu o boku 85 m i wysokości ok. 10 m[1]. Na niej posadowiono wzniesione z betonu i wyłożone z zewnątrz trawertynowymi płytami cylindryczne mauzoleum, o średnicy 64 m i oryginalnej wysokości ok. 21 m[1][2], nakryte kopułą na której na warstwie ziemi posadzono drzewka cyprysowe. Kopuła ozdobiona była ustawionym na podwyższeniu, wykonanym z brązu posągiem cesarza powożącego kwadrygą[1][2]. Na krawędzi ścian mauzoleum ustawiono posągi z marmuru[1]. Ściany podstawy ozdobiono fryzem z bukranionów i inskrypcjami wymieniającymi pochowanych w mauzoleum członków rodziny cesarskiej. W Mauzoleum pochowano Hadriana i jego żonę Sabinę, Antonina Piusa z żoną Faustyną Starszą, Lucjusza Aeliusza, Lucjusza Werusa, Marka Aureliusza, Septymiusza Sewera, Julię Domnę, Getę i Karakallę[2].

Wejście do mauzoleum prowadziło przez dromos i rampę zakończoną kwadratowym pomieszczeniem, w niszy którego umieszczono posąg cesarza. Z tego pomieszczenia spiralny korytarz prowadził do komory grobowej o wymiarach 8×8 m. Ściany tego pomieszczenia wyłożono marmurem, a jego nisze przeznaczone były na urny z prochami zmarłych[2].

Budowla funkcję mauzoleum pełniła do 271 roku, kiedy została włączona w system murów obronnych Rzymu. W czasach Teodoryka zamieniono ją na więzienie. Na początku V wieku, za panowania Honoriusza, została przebudowana na fortecę[1]. Podczas oblężenia Rzymu przez Gotów w 537 roku zniszczone zostały marmurowe rzeźby wieńczące mauzoleum (obrońcy obrzucali nimi szturmujących wrogów)[1].

Pod koniec VI wieku papież Grzegorz I Wielki przemianował budowlę na Zamek św. Anioła, aby upamiętnić ukazanie się podczas zarazy, nad mauzoleum anioła chowającego miecz na znak końca epidemii, którą interpretowano jako gniew Boży[3]. W 608 roku papież Bonifacy IV na szczycie budynku wzniósł kaplicę Świętego Anioła w Niebie.

W X wieku zamek stał się własnością rodziny Krescencjuszy, którzy ufortyfikowali go i wybudowali na szczycie wieżę[2]. W okresie średniowiecza i renesansu Zamek św. Anioła służył papieżom jako więzienie i twierdza, co wiązało się z licznymi przebudowami. W 1277 roku papież Mikołaj III połączył zamek z Watykanem za pomocą korytarza Passetto di Borgo, istniejącego do dziś[1][2]. W 1453 roku na jego murach powieszony został Stefano Porcari, zaś podczas Sacco di Roma w 1527 roku schronił się w nim papież Klemens VII[1].

Od 1752 roku budynek zdobi rzeźba przedstawiająca anioła z mieczem. Obecnie, od roku 1933, znajduje się w nim watykańskie muzeum średniowiecznej broni.

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k Encyclopedia of the History of Classical Archaeology. Edited by Nancy Thomson de Grummond. London: Routledge, 1996, s. 253-255. ISBN 1-884964-80-X.
  2. a b c d e f g h i L. Richardson jr: A New Topographical Dictionary of Ancient Rome. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 1992, s. 249-250. ISBN 0-8018-4300-6.
  3. a b Jan Gordziałkowski: Historia Państwa Kościelnego. Kraków: WAM, 2007, s. 9. ISBN 978-83-7318-865-5.