Wierzbowate
![]() Kwiatostan męski wierzby iwy | |
Systematyka[1][2] | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Podkrólestwo | |
Nadgromada | |
Gromada | |
Podgromada | |
Nadklasa | |
Klasa | |
Nadrząd | |
Rząd | |
Rodzina |
wierzbowate |
Nazwa systematyczna | |
Salicaceae Mirb. Elém.Phys.Vég.Bot.2:905 1815 |
Wierzbowate (Salicaceae Mirb.) – rodzina roślin o zdrewniałych pędach należąca do rzędu malpigiowców (Malpighiales). Obejmuje 54 rodzaje z ok. 1200 gatunkami. Dawniej włączano tu tylko dwa rodzaje – topola (Populus) i wierzba (Salix), których gatunki są też jedynymi reprezentantami rodziny w polskiej florze. Jej przedstawiciele występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, w Australii występują nieliczne gatunki tylko na północnym wschodzie kontynentu[2].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Drzewa i krzewy[2].
- Liście
- Ułożone skrętolegle, mają pojedyncze blaszki, na brzegu piłkowane. Ząbki na brzegach liści charakterystyczne – z wiązką przewodzącą dochodzącą do ich szczytu, zakończone kulistym gruczołkiem lub tęgim włoskiem. U nasady liścia obecne są przylistki[2].
- Kwiaty
- Często rozdzielnopłciowe, zebrane w różne typy kwiatostanów (u wierzb i topoli – kotki). Kwiaty są 3- lub 6-krotne, z licznymi pręcikami i słupkiem tworzonym zwykle z trzech owocolistków. Okwiat składa się z dwóch okółków naprzemianległych działek i płatków korony lub go brak. Kwiaty mogą być wiatropylne (topola) lub owadopylne i posiadać miodniki (wierzba)[2].
- Owoce
- Najczęściej torebki[2]. Nasiona bezbielmowe bywają opatrzone puchem.
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Casearia_graveolens_%283491796890%29.jpg/220px-Casearia_graveolens_%283491796890%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Diospyros_dichrophylla_5_ies.jpg/220px-Diospyros_dichrophylla_5_ies.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/Kalamattiga_%28Kannada-_%E0%B2%95%E0%B2%B3%E0%B2%AE%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B2%BF%E0%B2%97%29_%288582819436%29.jpg/220px-Kalamattiga_%28Kannada-_%E0%B2%95%E0%B2%B3%E0%B2%AE%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B2%BF%E0%B2%97%29_%288582819436%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Azara_dentata_%288643642489%29.jpg/220px-Azara_dentata_%288643642489%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Salix_alba_-_Lake_Constance.jpg/220px-Salix_alba_-_Lake_Constance.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/20120818Populus_alba04.jpg/220px-20120818Populus_alba04.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Oncoba_spinosa04.jpg/220px-Oncoba_spinosa04.jpg)
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
Rodzina siostrzana dla Lacistemataceae, wchodzi w skład kladu wspólnego m.in. z fiołkowatymi i męczennicowatymi w obrębie obszernego rzędu malpigiowców (Malpighiales), wraz z którym reprezentuje klad różowych w obrębie okrytonasiennych[2].
← |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Pozycja rodziny w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt., nadrząd Violanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd wierzbowce (Salicales Lindl.), rodzina wierzbowate (Salicaceae Mirb.)[3].
wierzbowate |
| ||||||||||||
Podrodzina Samydoideae Reveal
- Casearia Jacq. (w tym m.in. Laetia Loefl. ex L.)
- Euceraea Mart.
- Irenodendron Alford & Dement
- Lunania Hook.
- Neoptychocarpus Buchheim
- Ophiobotrys
- Osmelia Thwaites
- Piparea Aublet
- Pseudosmelia Sleumer
- Ryania Vahl
- Tetrathylacium Poepp.
- Trichostephanus Gilg
Podrodzina Scyphostegioideae Reveal
- Scyphostegia Stapf
- Dianyuea C. Shang, S. Liao & Z. X. Zhang
Podrodzina Salicoideae Arnott
plemię Abatieae Bentham & J. D. Hooker
plemię Bembicieae Warburg
- Bembicia Oliv.
plemię Homalieae (R. Brown) Dumortier
- Bartholomaea Standl. & Steyerm.
- Bivinia Jaub. ex Tul.
- Byrsanthus Guill.
- Calantica Jaub. ex Tul.
- Dissomeria Hook. f. ex Benth.
- Homalium Jacq.
- Neopringlea S. Watson
- Trimeria Harv.
plemię Prockieae Endlicher
- Banara Aubl.
- Hasseltia Kunth
- Hasseltiopsis Sleumer
- Macrohasseltia L. O. Williams
- Neosprucea Sleumer
- Pineda Ruiz & Pav.
- Pleuranthodendron L. O. Williams
- Prockia L.
plemię Saliceae Reichenbach
- Azara Ruiz & Pav.
- Bennettiodendron Merr.
- Carrierea Franch.
- Dovyalis E. Mey. ex Arn. – dowialis
- Flacourtia Comm. ex L’Hér. – strzeligłóg
- Idesia Maxim. – idezja
- Itoa Hemsl.
- Lasiochlamys Pax & K. Hoffm.
- Ludia Comm. ex Juss.
- Olmediella Baill.
- Poliothyrsis Oliv.
- Populus L. – topola
- Priamosia Urb.
- Salix L. – wierzba (w tym Chosenia Nakai)
- Tisonia Baill.
- Xylosma G. Forst.
plemię Scolopieae Warburg
- Hemiscolopia Slooten
- Mocquerysia Hua
- Phyllobotryon Müll. Arg.
- Pseudoscolopia Gilg
- Scolopia Schreb.
Rodzaj o niejasnej pozycji (incertae sedis): Oncoba Forssk.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2018-01-06] (ang.).
- ↑ Crescent Bloom: Salicaceae. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-12-10]. (ang.).
- ↑ List of Genera in SALICACEAE, [w:] Vascular plant families and genera, Kew Gardens & Missouri Botanical Garden [dostęp 2024-01-20] (ang.).
- EoL: 4400
- Flora of China: 10787
- Flora of North America: 10787
- GBIF: 6664
- identyfikator iNaturalist: 47567
- IPNI: 30002644-2
- ITIS: 22443
- NCBI: 3688
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:30002644-2
- Tela Botanica: 100927
- identyfikator Tropicos: 42000133
- identyfikator taksonu Fossilworks: 54581
- CoL: FWG