Sebastiano del Piombo
| Imię i nazwisko |
Sebastiano Luciani |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
ok. 1485 |
| Data i miejsce śmierci |
21 czerwca 1547 |
| Narodowość |
włoska |
| Dziedzina sztuki | |
| Epoka | |
Sebastiano del Piombo, właśc. Sebastiano Luciani, zwany również Viniziano[1] (ur. ok. 1485 przypuszczalnie w Wenecji, zm. 21 czerwca 1547 w Rzymie) – włoski malarz reprezentujący późny renesans[2].
Malował pod wpływem Uczeń Giovanniego Belliniego i Giorgiona[2]. Dzięki poleceniu Agostina Chigiego i wsparciu Michała Anioła w 1511 roku przybył do Rzymu[2][3]. Stał się jednym z najpopularniejszych portrecistów, pracujących w Rzymie w drugim i trzecim dziesięcioleciu XVI wieku[1]. Współpracował z Rafaelem przy dekorowaniu Villi Farnesina[1][4].
W 1517 roku kardynał Giulio de Medici (późniejszy papież Klemens VII) zlecił Sebastianowi i Rafaelowi namalowanie obrazów o tematyce religijnej[5]. Na skutek rywalizacji Sebastiano del Piombo namalował Wskrzeszenie Łazarza, a Rafael Przemienienie Pańskie[5][6]. Pomimo rywalizacji obaj malarze darzyli się sympatią[6]. Przypuszcza się, że del Piombo mógł pomagać Rafaelowi podczas prac nad Mszą Bolseńską[7].
Jego portrety charakteryzują się łączeniem wpływów malarzy Europy Północnej z inspiracjami Leonarda, Michałem Aniołem i Rafaela[2][1].
Wybrane dzieła
[edytuj | edytuj kod]
- Polifem (ok. 1509–1512, Villa Farnesina w Rzymie)[8]
- Kardynał Ferry Carondolet z sekretarzem (ok. 1512, Muzeum Thyssen-Bornemisza w Madrycie)[9]
- Dorotea (ok. 1513, Gemäldegalerie w Berlinie)[10]
- Pietà (1516–1517 lub ok. 1517, Museo Civico w Viterbo)[2][11]
- Wskrzeszenie Łazarza (1518, National Gallery w Londynie)[6]
- Portret mężczyzny (ok. 1518, Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie)[1]
- Portret kardynała Antonio Ciocchi del Monte (ok. 1518, National Gallery of Ireland w Dublinie)[12]
- Salome (obraz, 1519, National Gallery w Londynie)[13]
- Portret kobiecy (ok. 1520, Museo de Bellas Artes w Barcelonie)[14]
- Klemens VII (1526, Museo e Gallerie Nazionali di Capodimonte w Neapolu)[2][15]
- Andrea Doria (ok. 1526, Palazzo del Principe w Genui)[2][16]
Sebastiano del Piombo jest również wymieniano jako jeden z możliwych autorów Portretu młodzieńca, tradycyjnie przypisywanego Rafaelowi[10].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Grabski 2003 ↓, s. 233.
- ↑ a b c d e f g Piombo Sebastiano, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-05-31].
- ↑ Girardi 2006 ↓, s. 74.
- ↑ Ristujczina 2020 ↓, s. 232.
- ↑ a b Sarnecka 2019 ↓, s. 87.
- ↑ a b c Grażyna Bastek, Sebastiano del Piombo, „Wskrzeszenie Łazarza”, 1518 – w audycji „Jest taki obraz” [online], grazynabastek.pl, 2 kwietnia 2024 [dostęp 2025-05-31].
- ↑ Girardi 2006 ↓, s. 69.
- ↑ History [online], villafarnesina.it [dostęp 2025-05-31] (ang.).
- ↑ Grabski 2003 ↓, s. 231.
- ↑ a b Grabski 2003 ↓, s. 232.
- ↑ Pietà [online], wga.hu [dostęp 2025-05-31] (ang.).
- ↑ Grabski 2003 ↓, s. 234.
- ↑ Grabski 2003 ↓, s. 230.
- ↑ Grabski 2003 ↓, s. 235.
- ↑ Pope Clement VII [online], wga.hu [dostęp 2025-05-31] (ang.).
- ↑ Portrait of Andrea Doria [online], wga.hu [dostęp 2025-05-31] (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Monica Girardi, KLASYCY SZTUKI. Rafael, Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2006, ISBN 978-83-60529-00-3.
- Józef Grabski, Zaginiony „Portret młodzieńca” ze zbiorów XX. Czartoryskich w Krakowie. Ze studiów nad typologią portretu renesansowego, [w:] Tadeusz J. Żukowski, Sebastian Dudzik (red.), Rafael i jego spadkobiercy. Portret klasyczny w sztuce nowożytnej Europy, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2003, ISBN 83-231-1607-5.
- Luba Ristujczina, Rafael Santi, Bielsko-Biała: Dragon, 2020, ISBN 978-83-8172-638-2.
- Zuzanna Sarnecka, „Posługuję się ideą, jaka się w moim umyśle pojawia”. GIGANCI RENESANSU. Leonardo był jednym z wielu, „Pomocnik Historyczny. Leonardo da Vinci 1452–1519. Człowiek renesansu i jego epoka”, 3, 2019.
- ISNI: 0000000120237396
- VIAF: 34727713
- ULAN: 500032554
- LCCN: n80093545
- GND: 118795937
- LIBRIS: 97mpq5gt108v69z
- BnF: 150424337
- SUDOC: 081359632
- SBN: CFIV018772
- NLA: 35254095
- NKC: ola2011633637
- BNE: XX840827
- NTA: 069155534
- CiNii: DA07832475
- Open Library: OL1691828A
- PLWABN: 9810642254605606
- NUKAT: n2007087445
- J9U: 987007452431805171
- CONOR: 62546787
- LIH: LNB:B4N2;=qP