Rondo (drogownictwo)

Kierunkowo zorganizowane rondo z drogowym ruchem prawostronnym zorganizowanym tak, że kierujący znajdujący się już na skrzyżowaniu ma pierwszeństwo przejazdu przed tymi, którzy na to skrzyżowanie zamierzają wjechać

Kierunkowo zorganizowane rondo z drogowym ruchem lewostronnym zorganizowanym tak, że kierujący znajdujący się już na skrzyżowaniu ma pierwszeństwo przejazdu przed tymi, którzy na to skrzyżowanie zamierzają wjechać

Rondo o nietypowym kształcie w Kołbaskowie

Rondo turbinowe w Kłodzku

Rondo – jednopoziomowe skrzyżowanie dróg, na którym ruch odbywa się w jedną stronę dookoła wyspy lub placu.

Ruch wokół wyspy centralnej, zwanej też środkową, odbywa się przeciwnie do kierunku ruchu wskazówek zegara w krajach z ruchem prawostronnym, zgodnie zaś z kierunkiem ruchu wskazówek zegara w krajach z ruchem lewostronnym. Przepisy ruchu drogowego danego kraju mogą traktować rondo jako jedno skrzyżowanie lub zespół kilku skrzyżowań. Ronda swoją konstrukcją ograniczają do niezbędnego minimum przeplatanie strumieni ruchu i wymuszają ograniczenie prędkości, czym zapewniają kierującym lepszą widoczność innych uczestników ruchu (w ruchu prawostronnym: pojazdów nadjeżdżających z lewej strony) i wydatnie podnoszą poziom bezpieczeństwa.

Pasy ruchu na rondach mogą biec okrężnie wokół całej wyspy lub tylko wokół jej części jako przedłużenie pasów ruchu na jezdniach dochodzących do ronda. Szczególnym rodzajem ronda jest rondo turbinowe, na którym kierujący od momentu wjazdu na rondo prowadzeni są jednym pasem ruchu w sposób bezkolizyjny do odpowiedniego zjazdu, zależnie od pasa zajętego przed wjazdem na rondo. Niekiedy w celu upłynnienia ruchu stosuje się pozwalające na ominięcie ronda łącznice (do skręcania w prawo przy ruchu prawostronnym), a na dużych skrzyżowaniach także estakady lub tunele.

Wyróżnia się także tzw. magiczne ronda, określane również jako skrzyżowania pierścieniowe. Jest to rodzaj skrzyżowania, w ramach którego zawierają się tzw. mini-ronda, spotykające się z drogami wjazdowymi. Jedno z magicznych rond znajduje się w Swindon w Wielkiej Brytanii.

W Polsce

Znak drogowy C-12

Znak drogowy A-8

Polskie przepisy ruchu drogowego (ustawa Prawo o ruchu drogowym i wydane na jej podstawie akty wykonawcze) nie posługują się pojęciem ronda – to słowo występuje w ustawie Prawo budowlane jako budowla drogowa zgodnie z art. 3 pkt 1 i 3.

Według ustawy Prawo o ruchu drogowym skrzyżowanie to część drogi będącą połączeniem dróg albo jezdni jednej drogi w jednym poziomie, z wyjątkiem połączenia drogi o nawierzchni twardej z drogą o nawierzchni gruntowej lub z drogą wewnętrzną. Oznacza to, że wedle zasad ruchu rondo należy traktować jako zbiór skrzyżowań typu T lub X.

Rondo zorganizowane okrężnie (skrzyżowanie o ruchu okrężnym)

Cechą charakterystyczną tak zorganizowanych rond jest to, że droga otaczająca plac lub wyspę jest samodzielną drogą. Jadąc nią, nie zmienia się kierunku jazdy (jego zmiana występuje dopiero w trakcie opuszczania).

O tym, że dane rondo jest zorganizowane okrężnie, informuje znak drogowy C-12 ruch okrężny. Zgodnie z treścią Rozporządzenia o znakach i sygnałach drogowych oznacza on, że na skrzyżowaniu ruch odbywa się dookoła wyspy lub placu w kierunku wskazanym na znaku. Istnieje także znak drogowy A-8 skrzyżowanie o ruchu okrężnym, ostrzegający o tak zorganizowanym rondzie.

Zgodnie z Rozporządzeniem MI w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, znak drogowy C-12 ruch okrężny na drogach publicznych stosuje się zazwyczaj w połączeniu ze znakiem A-7 ustąp pierwszeństwa przejazdu. Takie połączenie znaków drogowych w myśl Rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych oznacza, że kierujący znajdujący się już na skrzyżowaniu ma pierwszeństwo przejazdu przed tymi, którzy na to skrzyżowanie zamierzają wjechać. Jednak w sytuacji, gdy przed wjazdem na oznakowane w ten sposób rondo znajduje się wyłącznie znak C-12, bez znaku A-7 (na przykład na drodze niepublicznej albo na błędnie oznakowanej drodze publicznej), obowiązuje zasada pierwszeństwa przejazdu pojazdu nadjeżdżającego z prawej strony, a także pojazdu nadjeżdżającego z przeciwka w przypadku skręcania w lewo, co oznacza, że kierowca pojazdu jadącego po rondzie ma obowiązek ustąpienia pierwszeństwa kierowcy pojazdu, który chce na nie wjechać.

Na skrzyżowaniu o ruchu okrężnym w myśl ustawy Prawo o ruchu drogowym dopuszczone jest wyprzedzanie pojazdów silnikowych.

W myśl Rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych kierujący pojazdem szynowym przy zjeżdżaniu z takiego skrzyżowania, w sytuacji, gdy ruch na nim jest kierowany na przykład sygnalizacją świetlną, nie ma obowiązku bezwzględnego ustąpienia pierwszeństwa uczestnikom ruchu poruszającym się na wprost (oczywiście taki obowiązek mogą na niego nakładać znaki drogowe bądź nadawane sygnały).

Może istnieć sytuacja, gdy na wlotach ronda zorganizowanego okrężnie ustawione są znaki znaki C-1 nakaz jazdy w prawo przed znakiem lub C-2 nakaz jazdy w prawo za znakiem, w połączeniu ze znakami A-7 ustąp pierwszeństwa przejazdu bądź B-20 stop lub bez nich. Takie ronda są jednak bardzo rzadko spotykane (przykładem jest plac Powstańców Śląskich we Wrocławiu).

Ronda zorganizowane kierunkowo

W tak zorganizowanych rondach pasy ruchu biegną na wprost do wylotu. Te ronda nie są skrzyżowaniami o ruchu okrężnym, zatem nie powinno się umieszczać znaków C-12, za to na wyspie środkowej powinny znaleźć się znaki C-1 nakaz jazdy w prawo przed znakiem lub C-9 nakaz jazdy z prawej strony znaku.

W tych rondach na myśl jazdy dookoła wyspy przychodzi zmiana kierunku jazdy w lewo na jednym z skrzyżowań.

W myśl Rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych kierujący pojazdem szynowym przy zjeżdżaniu z takiego skrzyżowania, w sytuacji, gdy ruch na nim jest kierowany na przykład sygnalizacją świetlną, ma obowiązek bezwzględnego ustąpienia pierwszeństwa uczestnikom ruchu poruszającym się na wprost.

Połączenie organizacji ruchu

Na wielu rondach łączone są wykluczające się organizacje ruchu: okrężna i kierunkowa, przez co znaki C-12 występują razem ze strzałkami na drogach (znaki od P-8a do P-8i). Jeśli rondo zostało zorganizowane okrężnie, moc zyskuje znak C-12; jeśli jest to kierunkowo zorganizowane rondo, moc zyskują strzałki na drogach.

Zobacz też

• Magic Roundabout w Swindon (tzw. magiczne rondo)

Linki zewnętrzne

• Zasady projektowania ronda

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.