Język tadżycki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
тоҷикӣ, تاجیکی, tojikī
Obszar Tadżykistan, Afganistan i inne
Liczba mówiących 4 500 000
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
 Języki indoirańskie
  Języki irańskie
   Język perski
    Język tadżycki
Pismo/alfabet cyrylica, arabskie, łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy  Tadżykistan
Regulowany przez brak
Kody języka
Kod ISO 639-1 tg
Kod ISO 639-2 tgk
Kod ISO 639-3 tgk
IETF tg
Glottolog taji1245
Ethnologue tgk
GOST 7.75–97 тад 640
WALS taj
Występowanie
center
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.
Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko- online

Język tadżyckietnolekt z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, zazwyczaj uważany za wariant języka perskiego. Jest językiem urzędowym Tadżykistanu.

Język tadżycki wyewoluował z języka perskiego pod wpływem sąsiednich języków tureckich (przede wszystkim uzbeckiego). Zachował wiele archaicznych form gramatycznych i leksykalnych, które zanikły we współczesnym języku perskim.

Dialekty[edytuj | edytuj kod]

W języku tadżyckim wyróżnia się 4 dialekty:

  • północne
  • centralne
  • południowe
  • południowo-wschodnie

Ponadto za dialekt języka tadżyckiego uważa się język bucharski.

Pismo[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie język tadżycki, podobnie jak perski, zapisywany był pismem arabskim.

Po wejściu Tadżykistanu w skład ZSRR najpierw w 1923 uproszczono pismo arabskie, w 1929[1] zastąpiono je alfabetem łacińskim, a od roku 1940[1] używa się cyrylicy.

Pod koniec lat 30. do zapisu języka tadżyckiego wprowadzono cyrylicę. Po 1989 władze Tadżykistanu opracowały projekt ponownego wprowadzenia pisma arabskiego, jednak wycofano się z niego w połowie lat 90.

Pismem arabskim nadal posługują się użytkownicy języka w Afganistanie, podczas gdy w Tadżykistanie prawie zanikła już jego znajomość.

Alfabet[edytuj | edytuj kod]

Alfabet tadżycki oparty na cyrylicy
А а Б б В в Г г Д д Е е Ё ё Ж ж З з И и Й й К к
[a] [b] [v] [ɡ] [d] [e] [jɔ] [ʒ] [z] [i] [j] [k]
Л л М м Н н О о П п Р р С с Т т У у Ф ф Х х Ч ч
[l] [m] [n] [ɔ] [p] [ɾ] [s] [t] [u] [f] [χ] []
Ш ш Ъ ъ Э э Ю ю Я я Ғ ғ Ӣ ӣ Қ қ Ӯ ӯ Ҳ ҳ Ҷ ҷ
[ʃ] [ʔ] [e] [ju] [ja] [ʁ] [ˈi] [q] [ɵ] [h] []

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Ф.Д. Искандарова, С.Х. Хашимов: Учебник таджикского языка для вузов стран СНГ. Ответственные редакторы: д.ф.н., профессор Камолиддинов Б., Зозулина В.Я.. Душанбе: Маориф ва фарҳанг, 2014. ISBN 978-99947-34-27-6. (ros. • tadż.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]