Spółgłoska zwarto-otwarta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Spółgłoska zwarto-otwarta to spółgłoska powstająca, gdy w czasie artykulacji dochodzi do zwarcia i równocześnie otwarcia innego kanału (ustnego lub nosowego), którym uchodzi powietrze lub zwarcia i otwarcia następują szybko po sobie.

Artykulacja[edytuj | edytuj kod]

Można wyróżnić zasadniczo trzy typy artykulacji zwarto-otwartej:

  • artykulacja nosowa - w jamie ustnej dochodzi o zwarcia, ale podniebienie miękkie jest opuszczone i powietrze może uchodzić przez jamę nosową
  • artykulacja drżąca - polegająca na serii szybkich zwarć i rozwarć w jamie ustnej
  • artykulacja boczna - dochodzi do częściowego zwarcia jamie ustnej, ale powietrze może wydostawać równocześnie innym torem ustnym.

Dwie ostatnie artykulacje określamy jako płynne.

Spółgłoski zwarto-otwarte są zwykle dźwięczne i w wielu językach mogą być elementem sylabotwórczym. Cechy te zbliżają spółgłoski do samogłosek.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

W międzynarodowym alfabecie fonetycznym IPA wymienione są m.in. następujące głoski zwarto-otwarte:

Przykłady w języku polskim[edytuj | edytuj kod]

W języku polskim występują następujące spółgłoski zwarto-otwarte:

Terminologia[edytuj | edytuj kod]

Spółgłoski zwarto-otwarte to inaczej spółgłoski sonorne lub półspółgłoski. Spółgłoski zwarto-otwarte tworzą razem ze spółgłoskami półotwartymi klasę sonantów (rzadziej stosowana nazwa sonorantów). Określenie spółgłoski półotwarte używane też jest zamiennie z terminem spółgłoski zwarto-otwarte.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]