Spiskie Podgrodzie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Spiskie Podgrodzie
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Słowacja
Kraj Preszowski
Powiat Lewocza
Region Spisz
Starosta František Slebodník
Powierzchnia 24,94 km²
Wysokość 430 m n.p.m.
Populacja (2006)
• liczba ludności
• gęstość

3826
152 os./km²
Nr kierunkowy 0 53
Kod pocztowy 053 XX
Tablice rejestracyjne LE
Położenie na mapie kraju preszowskiego
Mapa lokalizacyjna kraju preszowskiego
Spiskie Podgrodzie
Spiskie Podgrodzie
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Spiskie Podgrodzie
Spiskie Podgrodzie
Ziemia 48°59′56″N 20°45′11″E/48,998889 20,753056
Strona internetowa
Widok na miasto z Zamku Spiskiego

Spiskie Podgrodzie dawniej Podegrodzie Spiskie (słow. Spišské Podhradie, niem. Kirchdorf, węg. Szepesváralja) – słowackie miasto w powiecie Lewocza. Po raz pierwszy wzmiankowane w 1249, prawa miejskie otrzymało w roku 1271. W latach 1412-1769 wchodziło w skład starostwa spiskiego.

Jak wskazuje nazwa, było osadą na podgrodziu Zamku Spiskiego, w następnych wiekach rozwijało się niezależnie od niego. Pohradie jest najstarszą osadą niemiecką na Spiszu, założoną przez Sasów w XII wieku za panowania Gejzy II. Do ok. 1133 kasztelania spiska miała być posagiem Judyty, córki Bolesława Krzywoustego. W średniowieczu słynęło z cechów rzemieślników, zwłaszcza sukienników i rzeźników, a w późniejszym okresie także szewców. Od 1456 miało prawo do urządzania targów, które odbywały się w czwartki aż do XX wieku. W 1667 odnotowano w mieście 16 cechów, a wyroby ze Spiskiego Podgrodzia był znane na całym Spiszu i w okolicznych krajach.

Od 1894 miasto zyskało połączenie z miejscowością Spiskie Włochy, a przez to z koleją koszycko-bogumińską. Ponieważ jednak linia do Spiskiego Podgrodzia była linią boczną, teren ten ominęła industrializacja.

Kiedyś w Spiskim Podgrodziu mieszkali liczni Niemcy (jeszcze w 1921 ok. 15%) oraz Żydzi. Obie narodowości posiadały własne świątynie i szkoły. Obecnie najliczniejsza mniejszość to Romowie.

Od 1948 w skład miejscowości wchodzi również Spiska Kapituła (Spišská Kapitula) – dawniej osobna miejscowość, nazywana "słowackim Watykanem" – siedziba biskupa Spiszu.

Wraz z Zamkiem Spiskim, Spiską Kapitułą i Kościołem Ducha Świętego w pobliskiej miejscowości Żehra od 1993 znajduje się na liście dziedzictwa UNESCO.

Zabytki[edytuj]

Centrum miasta z widokiem na zamek. Po prawej kościół ewangelicki
  • rynek z XVI-wiecznym ratuszem i barokowym słupem maryjnym,
  • klasycystyczny kościół katolicki Narodzenia NMP, wzniesiony na ruinach kościoła gotyckiego, z którego ocalałą wieża i portal wejściowy,
  • klasycystyczny kościół ewangelicki,
  • synagoga,
  • zabytki Spiskiej Kapituły.

Linki zewnętrzne[edytuj]