Stanisław Gołąb (prawnik)
Data i miejsce urodzenia |
25 sierpnia 1878 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
30 marca 1939 |
Profesor nauk prawnych | |
Alma Mater | |
Doktorat | |
Habilitacja | |
Profesura | |
Polska Akademia Umiejętności | |
Status |
członek krajowy |
Uczelnia | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Stanisław Aleksander Gołąb (ur. 25 sierpnia 1878 w Rzeszowie[1], zm. 30 marca 1939 w Krakowie) – polski prawnik, cywilista, profesor nauk prawnych (1921), od 1919 profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w 1878 w Rzeszowie jako syn Michała i Marii z domu Rittner[1]. Kształcił się w Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie, gdzie w 1896 zdał egzamin dojrzałości (w jego klasie byli m.in. Kajetan Golczewski, Władysław Semkowicz)[2][3]. Podjął studia na kierunku prawa na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego[1]. W 1900 uzyskał stopień naukowy doktora[1]. Edukację prawniczą prowadził później na zagranicznych uniwersytetach w Wiedniu, Berlinie, Monachium i Paryżu[1]. Od 1901 pracował w służbie Prokuratorii Skarbu we Lwowie, początkowo jako praktykant konceptowy, następnie jako koncypient. Po zdaniu egzaminu prokuratorskiego w 1904, rok później został koncepistą w Prokuratorii Skarbu w Krakowie. Po zdaniu egzaminu adwokackiego w 1909, został mianowany adiunktem, a następnie sekretarzem. Podczas I wojny światowej w 1917 został awansowany na stanowisko radcy skarbu reprezentującego interesy państwa. Uczestniczył w pracach dotyczących stworzenia systemu prawa na obszarze ziem polskich. W 1917 uzyskał habilitację na UJ na podstawie pracy pt. Rozporządzanie hipoteką przez właściciela, napisanej pod kierunkiem Władysława Leopolda Jaworskiego oraz otrzymał tytuł veniam legendi.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w 1919 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego. Był członkiem zespołu powołanego celem planowanej kodyfikacji prawa cywilnego, a następnie 22 sierpnia 1919 został mianowany członkiem Komisji Kodyfikacyjnej[4], powołanej w czerwcu 1919 i w jej ramach pełnił funkcję sekretarza sekcji prawa cywilnego, referenta kodeksu postępowania cywilnego, referenta podkomisji prawa o stosunkach z pokrewieństwa i opieki. Był współtwórcą projektu kodeksu postępowania cywilnego, prawa rodzinnego, autorskiego i międzynarodowego prawa prywatnego, kodeksu zobowiązań. W 1921 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego na UJ. Sprawował stanowiska kierownika Katedry Prawa Cywilnego UJ, a od 1928 także Katedry Prawa Procesowego Cywilnego UJ. Ponadto dwa razy pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa UJ od 1923 do 1924 oraz od 1934 do 1935[1]. Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności.
Zmarł 30 marca 1939 w Krakowie[5]. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera 24-wsch-po prawej Szumrańskiej)[6][7].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Go%C5%82%C4%85b_Stanis%C5%82aw.jpg/220px-Go%C5%82%C4%85b_Stanis%C5%82aw.jpg)
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Wojna a kodeks cywilny (1916)
- Istota ustawowych ograniczeń alienacji w austr. prawie prywatnym (1917)
- Projekt ustępu polskiego kodeksu cywilnego o przymusie, błędzie, podstępie i oświadczeniach nie na serjo: z motywami i tabelą porównawczą (1920)
- Prawo cywilne w zarysie: Wyd. 2. Źródła praw cywilnych, obowiązujących w Polsce; ogólne wiadomości o podmiotowych prawach prywatnych; zarys przepisów prawa prywatnego, obowiązującego w Małopolsce; wykładnia ustaw prawno-prywatnych; rzut oka na prawo międzynarodowe i międzydzielnicowe w Polsce... (1921, współautorzy: Fryderyk Zoll, Tomasz Sołtysik)
- Powszechne obowiązki i prawa obywatelskie (1922)
- Zasady prawa małżeńskiego: z obrad Sekcji Prawa Cywilnego Komisji Kodyfikacyjnej (1925)
- Sądy polubowne według projektu polskiej procedury cywilnej (1926)
- Ankieta nad ustawą, wprowadzającą kodeks polskiej procedury cywilnej, w okręgach apelacyjnych: toruńskim, poznańskim i katowickim (1927)
- Ustawa o prawie autorskim z dnia 29 marca 1926 r. z materiałami (1928)
- Un théorème sur le balayage (1928)
- Théorie et technique de la codification
- Ustrój sądów powszechnych (1929)
- Ustrój sądów powszechnych. Zasady naczelne ustroju sądownictwa w Konstytucji : ustrój sądów powszechnych przed unifikacją : prawo obowiązujące (Zarys systemu, tekst rozporządzenia Prezydenta R.P. z 6 lutego 1928 r. z uzasadnieniem i objaśnieniami) : dodatek: Udział sędziów w innych władzach : wynagrodzenie funkcjonarjuszów sądowych (1929, współautor: Ignacigo Rosenblütha)
- Projekty polskiej procedury cywilnej. Powstanie, uzasadnienie, zdania odrębne (1930)
- Entwurf einer Zivilprocessordnung (1930)
- Polski kodeks postępowania cywilnego a procedura cywilna austriacka (1931)
- Kodeks postępowania cywilnego oraz przepisy wprowadzające Kodeks postępowania cywilnego: (rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada 1930 r., Dz. U. R. P. Nr 83, poz. 651, 652) z przepisami pozostającemi w związku : objaśnione na podstawie materjałów Komisji Kodyfikacyjnej Rzplitej Polskiej i orzecznictwa sądów polskich z wstępem, zawierającym rzut oka na polski proces cywilny (1931, współautor: Zygmunt Wusatowski)
- Polskie prawo małżeńskie w kodyfikacji (1932)
- Zarys polskiego procesu cywilnego. Jurysdykcja sądów powszechnych. Z. 1 (1932)
- Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie sporne. Część 1 (1933, współautor: Zygmunt Wusatowski)
- Kodeks postępowania cywilnego. Część druga: Postępowanie egzekucyjne i zabezpieczające. Wstęp, tekst prawa z uzasadnieniem i objaśnieniami, przepisy wprowadzające, egzekucja administracyjna, rozporządzenia wykonawcze, przepisy o kosztach sądowych (1933, współautor: Zygmunt Wusatowski)
- Interwencja uboczna (1934)
- Rodzina. Projekt działu polskiego kodeksu cywilnego o stosunkach prawnych rodziców i dzieci (1934)
- Sprawa Cornera (1935)
- Il codice di procedura civile polacco: (origine, sistema e principi fondamentali) (1935)
- Organizacja sądów powszechnych opracowana systematycznie z uwzględnieniem rozwoju historycznego, sądownictwa szczególnego oraz ustroju adwokatury, prokuratorii generalnej i notariatu (1938)
- O pełnomocnikach w procesie cywilnym (1938)
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1937)[8]
- Złoty Krzyż Zasługi
- Kawaler Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry, 1916)[9]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 215 .
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1895. Lwów: 1895, s. 61.
- ↑ Wiadomości bieżące. Zjazd koleżeński. „Słowo Polskie”. Nr 287, s. 3, 30 czerwca 1906.
- ↑ Część urzędowa. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 209 z 11 września 1919.
- ↑ Zgon prof. Gołąba. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 74 z 31 marca 1939.
- ↑ Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych [online], zck-krakow.pl [dostęp 2021-05-10] .
- ↑ Lista osób zasłużonych pochowanych na Cmentarzu Rakowickim (1803–1939). W: Karolina Grodziska–Ożóg: Cmentarz Rakowicki w Krakowie. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 109. ISBN 83-08-01428-3.
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 410 „za zasługi na polu pracy naukowej”.
- ↑ Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1918. Wiedeń: 1918, s. 241.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Sebastian Kamiński: Stanisław Gołąb – biogram na stronie Sławni Prawnicy. slawniprawnicy.pl. [dostęp 2015-06-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)].
- Stanisław Gołąb – biogram na stronie Leksykonu Prawników Polskich rp.pl. slawniprawnicy.pl. [dostęp 2015-06-10].
- Stanisław Gołąb – publikacje w bazie Google Books. google.pl. [dostęp 2015-06-10].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Prace Stanisława Gołąba w bibliotece Polona
- Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Członkowie Komisji Kodyfikacyjnej (II Rzeczpospolita)
- Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności
- Ludzie urodzeni w Rzeszowie
- Ludzie związani z Galicją
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Pochowani na cmentarzu Rakowickim
- Polacy – odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Franciszka Józefa
- Polscy adwokaci
- Polscy cywiliści
- Polscy prokuratorzy
- Urodzeni w 1878
- Wykładowcy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Zmarli w 1939