Stanisław Paderewski
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
1875 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Lata służby |
1914 |
Siły zbrojne | |
Formacja | |
Jednostki | |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Stanisław Paderewski (ur. 1875 w m. Sudyłków, w pow. zasławskim, zm. 18 listopada 1914 w Załężu) – polski inżynier górniczy, porucznik Legionów Polskich.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był synem Jana (zm. 1894, administratora majątków ziemskich) i jego drugiej żony Anny z Tańkowskich, przyrodnim bratem Ignacego Jana, pianisty i polityka. Po skończeniu gimnazjum w 1892 wstąpił do szkoły wojskowej w Kijowie. Nie rozwinął kariery w wojsku rosyjskim wobec odmowy przyjęcia do Akademii Sztabu Generalnego w Petersburgu; podjął wówczas studia matematyczne na uniwersytecie kijowskim, działając jednocześnie w polskich organizacjach studenckich. Naukę kontynuował na wydziale górniczymprestiżowej Akademii Górniczej w Leoben w Austrii (1900–1907), gdzie uzyskał dyplom inżyniera górnictwa; studia przerwał na pewien czas w związku z wojną rosyjsko-japońską.
Po studiach pracował w wyuczonym zawodzie na Morawach, w Bolesławiu (powiat olkuski), wreszcie w kopalni „Mortimer” w Zagórzu (teren dzisiejszego Sosnowca, Zagłębie dąbrowskie – powiat będziński). Przez cały czas utrzymywał kontakt z polskim ruchem niepodległościowym i jesienią 1914 wstąpił ochotniczo do Legionów. Został dowódcą 3. kompanii (tzw. rzeszowskiej) VII batalionu. Poległ w bitwie pod Krzywopłotami w czasie szturmu na Załęże, do którego poprowadził swoją kompanię. Kapelan legionowy o. Kosma Lenczowski relacjonował: „Podporucznik Paderewski elegantuje się, goli, myje, świeżą wdziewa bieliznę, jakby się wybierał na bal. Skończywszy toaletę mówi: tak mogę już paść”. Pochowany we wspólnej mogile legionowej na cmentarzu w Bydlinie. Miejsce jego śmierci od 2012 r. oznacza głaz z pamiątkową tablicą.
Pośmiertnie został odznaczony: Krzyżem Niepodległości i dwukrotnie Krzyżem Walecznych.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Wiktor Krzysztof. Cygan: Słownik biograficzny oficerów Legionów Polskich. Warszawa: "Gryf", 1992. ISBN 83-85209-08-5.
- Eligiusz Kozłowski, Stanisław Paderewski, w: Polski Słownik Biograficzny, tom XXIV, 1979
- Absolwenci Uniwersytetu Technicznego w Leoben
- Polscy inżynierowie górniczy
- Odznaczeni Krzyżem Niepodległości
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych
- Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918
- Uczestnicy bitwy pod Krzywopłotami 1914
- Urodzeni w 1875
- Zmarli w 1914
- Żołnierze Legionów Polskich polegli w I wojnie światowej