Zagórze (Sosnowiec)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Sosnowca Zagórze
Dzielnica Sosnowca
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Sosnowiec
Data założenia 1228 (pierwsza pisemna wzmianka)
Prawa miejskie 1967-1975
W granicach Sosnowca 1975
Populacja 
• liczba ludności

61 000
Nr kierunkowy 32
Kod pocztowy 41-219,41-220,41-221
Położenie na mapie Sosnowca
Mapa lokalizacyjna Sosnowca
Zagórze
Zagórze
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Zagórze
Zagórze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zagórze
Zagórze
Ziemia50°18′10″N 19°11′15″E/50,302778 19,187500
Portal Portal Polska
Kościół pw. św. Joachima

Zagórze – północna, wielka dzielnica Sosnowca, przeobrażona zupełnie z budową Huty Katowice (rozbudowa sięgnęła terenów Klimontowa). W latach 1967-1975 samodzielne miasto w powiecie będzińskim.

Graniczy od północy z Dąbrową Górniczą, od wschodu z Kazimierzem Górniczym i Porąbką, od południa z Klimontowem i Sielcem, od zachodu ze Środulą, a od północnego zachodu z Będzinem (wąska droga, która można dojechać do ul. Zagórskiej w Będzinie).

Ma tutaj swoje źródła Potok Zagórski a północno-zachodnią częścią przebiega droga krajowa nr 94, zwana w tym fragmencie Trasą K-D (Katowice-Dąbrowa Górnicza) i posiadająca na granicy z Dąbrową Górniczą węzeł, z którego odchodzi droga wojewódzka nr 910.

W dzielnicy wyodrębnia się:

  • Józefów (dawny przysiółek wsi Zagórze), często traktowany jako odrębna dzielnica, ale będący integralną częścią Zagórza
  • Kępa
  • Kolonia Mec, dawniej pisana Kolonia Metz
  • Pekin
  • Małe Zagórze
  • os. Bohaterów Monte Cassino
  • os. Kisielewskiego
  • część zwaną nieoficjalnie Stare Zagórze (od Mecu do granic z Dąbrową Górniczą)
  • Zagórze Wschodnie (os. Koszalińska, Lubelska, Radomska itp. , os. Lenartowicza)
  • os. 11 Listopada
  • os. Gwiezdna

Pochodzenie nazwy[edytuj]

Nazwa pochodzi od rzeczownika zagórze, oznaczającego "miejsce położone za górą"[1]. W XIV i XV wieku nazwa wykazywała nieustaloną formę. Świadczą o tym zapisy: de Zagoricz (1379), Zagorze (1389), Zagorzicze (1437) i Zagorze (1470–1480).

Historia[edytuj]

  • XII–XIII w. – pierwsze wzmianki o osadzie w miejscu Zagórza.
  • 2 poł. XIV w. – właścicielami wsi byli bracia Mikołaj i Czader z rodu Gryfitów.
  • XV w. – osada stała się własnością Jana Zagórskiego.
  • 1666 – własność rodziny Mieroszewskich, nabyte przez starostę siewierskiego Krzysztofa Mieroszewskiego.
  • 1869 – Zagórze stało się własnością kapitału francuskiego tworzącego Sosnowieckie Towarzystwo Kopalń i Hut.
  • 1 czerwca 1939 – uruchomiono pierwsze połączenie autobusowe na trasie Śródmieście SosnowcaDąbrowa Górnicza.
  • 15 lipca 1959 – nieudana próba zamachu na I sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) Nikitę Chruszczowa.
  • 3 grudnia 1961 – nieudana próba zamachu na I sekretarza KC PZPR Władysława Gomułkę przy ówczesnej ul. Krakowskiej (później PKWN, dziś Szymanowskiego). Obydwa zamachy przygotował Stanisław Jaros umieszczając bombę zegarową przy trasie przejazdu dygnitarzy.
  • 1 stycznia 1967 – uzyskanie praw miejskich.
  • 1 czerwca 1975 – utrata statusu miasta, przyłączenie do Sosnowca.
  • 1978 – uruchomienie zajezdni autobusowej WPK Katowice zakład nr 8 (obecnie PKM Sosnowiec).
  • 28 października 1982 – uruchomienie połączenia tramwajowego ze Śródmieściem Sosnowca i Katowicami.
  • 14 czerwca 1999 – przejazd papieża Jana Pawła II zagórskimi ulicami (ks. Blachnickiego, gen. Bora-Komorowskiego, gen. Zaruskiego, gen. Rydza-Śmigłego) na pobliski plac przy ul. Gwiezdnej, na którym odbyła się msza zorganizowana w ramach VII pielgrzymki papieża do Polski.
  • 10 stycznia 2008 – uroczyste otwarcie Centrum Targowo-Wystawienniczego Expo Silesia.

Zabytki[edytuj]

  • Dwór Mieroszewskich
  • Kościół św. Joachima
  • Grodzisko stożkowate z XIV-XV w. w miejscu rycerskiej siedziby należącej do rycerzy z rodu Gryfitów. Jego średnica to ok. 25 metrów, a wysokość ok. 7 m. Gródek powstał być może po 1228 roku gdy okoliczne tereny otrzymał Klemens z Ruszczy. W 2 poł. XIV wieku właścicielami wsi i gródka byli bracia Mikołaj i Czader także z rodu Gryfitów[2].

Szkoły podstawowe i średnie[edytuj]

  • SP nr 9
  • SP nr 23
  • SP nr 38 im. Tadeusza Kościuszki
  • SP nr 39 im. Kornela Makuszyńskiego
  • SP nr 40
  • SP nr 46 im. Jana Kiepury
  • Gimnazjum nr 6 im. J. Kochanowskiego
  • Gimnazjum nr 7 im. H.Sienkiewicza
  • Gimnazjum nr 8 im. Kawalerów Orderu Uśmiechu
  • Gimnazjum nr 9 im. Jana Pawła II
  • Gimnazjum sportowe nr 24 im. Olimpijczyków Zagłębia
  • LO nr 5 imienia Roberta Schumana
  • Centrum Kształcenia Ustawicznego
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 5
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 7
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 14
  • Zespół Szkół Architektoniczno-Budowlanych

Kościoły i związki wyznaniowe[edytuj]

Kościół rzymskokatolicki[edytuj]

Świadkowie Jehowy[edytuj]

Sport[edytuj]

  • Górnik Zagórze – klub powstał w 1945 r. Obecnie występuje jako Górnik Sosnowiec.
  • Naprzód Zagórze – klub powstał w 1917 r. Obecnie nie istnieje.
  • Sosnowiecki Klub Motocrossowy Moto Sosnowiec[4]
  • stadion i hala sportowa
  • skate park
  • strzelnica sportowa
  • klub sportowy JAS-FBG Sosnowiec

Urodzeni w Zagórzu[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. K. Rymut, Nazwy miast Polski, Ossolineum 1987, s. 274.
  2. Stanisław Kołodizejski "Rezydencje obronne Gryfitów" s.84
  3. Dane według raportów wyszukiwarki zborów na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org) z 25.12.2014.
  4. "MOTO Sosnowiec"

Linki zewnętrzne[edytuj]