Stanisław Przelaskowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Przelaskowski
kapitan obserwator
Data i miejsce urodzenia 7 lipca 1912
Mołodeczno
Data i miejsce śmierci 18 listopada 1990
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 1937-1945
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
Formacja Roundel of Poland (1921-1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
RAF roundel.svg RAF
Jednostki 11 dywizjon artylerii konnej
5 pułk lotniczy
55 samodzielna eskadra bombowa
dywizjon 301
dywizjon 300
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (od 1941, trzykrotnie) Medal Lotniczy (trzykrotnie)

Stanisław Konstanty Przelaskowski (ur. 7 lipca 1912 w Mołodecznie, zm. 18 listopada 1990 w Anglii) – kapitan obserwator Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Stanisław Przelaskowski wywodził się z rodu Przelaskowskich herbu Szreniawa, urodził się w Mołodecznie w ówczesnym województwie wileńskim. Był synem Konstantego i Jadwigi z domu Skrockiej. Prezydent RP mianował go na stopień podporucznika ze starszeństwem z dniem 15 października 1935 i 105. lokatą w korpusie oficerów artylerii, a minister spraw wojskowych wcielił do 11 dywizjonu artylerii konnej w Bydgoszczy na stanowisko młodszego oficera baterii[1]. W 1938 został skierowany na VI kurs aplikacyjny oficerów obserwatorów w Dęblinie. Na stopień porucznika został awansowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 i 103. lokatą w korpusie oficerów artylerii[2][3]. W tym czasie jego oddziałem macierzystym w dalszym ciągu był 11 dak[4].

28 czerwca 1939 wcielono go do 5 pułku lotniczego, gdzie służył do 1 września 1939 w 55 eskadrze bombowej w funkcji obserwatora. 1 września 1939 został wcielony do 55 Samodzielnej eskadry bombowej w miejscowości Marynin z funkcją obserwatora na samolotach PZL.23 Karaś[5]. 3 września uczestniczył w locie bojowym na bombardowanie oddziałów pancernych Wehrmachtu w okolicach Radomsko-Częstochowa[6], 8 września przeprowadził rozpoznanie ruchów nieprzyjaciela na przeprawach przez Narew w kierunku na Warszawę i brał udział w nalocie na kolumnę pancerną w rejonie Ostrowi Mazowieckiej[7]. 9 września atakował niemieckie kolumny pancerne w okolicach Sokołowa Podlaskiego[8].

W wyniku dalszych działań wojennych przedostał się przez Morze Śródziemne, Sycylię do Francji, a po jej klęsce do Anglii. Wstąpił do Polskich Sił Powietrznych, otrzymał numer służbowy RAF P-1152[9]. Od września 1941 do lipca 1942 roku odbywał szkolenie w 10 Air Observer School (AOS). Od lipca 1942 do kwietnia 1943 roku służył w 301 dywizjonie bombowym[a], od października 1944 do lipca 1945 roku służył w dywizjonie 300[11].

Po zakończeniu II wojny światowej poślubił Jane Watkin, nie mieli dzieci. Zmarł w Anglii w 1993 r[12].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Hodyra podaje, że w dywizjonie 301 służył od sierpnia 1942 do marca 1943 roku [10]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 12.
  2. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 514.
  3. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 194.
  4. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 765.
  5. Pawlak 1991 ↓, s. 227.
  6. Pawlak 1991 ↓, s. 231.
  7. Pawlak 1991 ↓, s. 233.
  8. Pawlak 1991 ↓, s. 234.
  9. Krzystek 2012 ↓, s. 471.
  10. Hodyra 2016 ↓, s. 140.
  11. Pawlak 1989 ↓, s. 564.
  12. Internetowa strona rodu Przelaskowskich pod opieką Fundacji Rodu Przelaskowskich herbu Srzeniawa
  13. Strona internetowa 301.dyon.pl, Kawalerowie Orderu Virtuti Militari, Przelaskowski Stanisław, nr krzyża 8304, nr ewid. P-1152

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]