Stanisław Wasylewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Wasylewski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 18 grudnia 1885
Stanisławów
Data i miejsce śmierci 26 lipca 1953
Opole
Zawód dziennikarz
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Wawrzyn Akademicki

Stanisław Wasylewski (ur. 18 grudnia 1885 w Stanisławowie, zm. 26 lipca 1953 w Opolu) – polski dziennikarz, eseista, krytyk literacki, tłumacz, autor opracowań pamiętników, starszy brat dziennikarza Bolesława Wasylewskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uczył się w gimnazjach w Stryju i Lwowie wraz z Kornelem Makuszyńskim, Juliuszem Kleinerem i Rudolfem Weiglem. W 1904 roku podjął studia historyczne i polonistyczne na Uniwersytecie Lwowskim. W latach 1905-1910 był kolejno: wolontariuszem, stypendystą i asystentem Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. We Lwowie mieszkał do roku 1927, redagując „Gazetę Poranną”, tygodnik satyryczno-polityczny „Szczutek” i „Słowo Polskie”. W 1927 przeniósł się do Poznania, gdzie w Wydawnictwie Polskim R. Wegnera redagował serię Biblioteka Laureatów Nobla. Współpracował także z czasopismami poznańskimi m.in. Tęczą oraz z redakcjami rozgłośni radiowych Poznania i Warszawy. W 1932 roku obronił pracę doktorską z filozofii na Uniwersytecie Poznańskim. Był laureatem nagrody literackiej Poznania (1937)[1][2] i Złotego Wawrzynu Akademickiego Polskiej Akademii Literatury. W 1937 roku został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[3].

Po wybuchu II wojny światowej, kampanii wrześniowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 wszedł w skład konspiracyjnej Rady Narodowej we Lwowie, podległej rządowi RP na uchodźstwie (innymi członkami byli Artur Hausner, ks. Józef Panaś, Adam Bogdanowicz, płk dr Aleksander Domaszewicz, Jan Szczyrek)[4]. Okupację przeżył we Lwowie. Na polecenie wywiadu Armii Krajowej współpracował z proniemiecką „Gazetą Lwowską” pisząc felietony o polskich zabytkach w Małopolsce Wschodniej[5]. W roku 1945 został za to potępiony przez Związek Zawodowy Literatów Polskich, jednak rok później został zrehabilitowany przez sąd. Po przymusowym wysiedleniu ze Lwowa w 1944 roku przez trzy lata mieszkał w Krakowie, po czym przeniósł się do Opola.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Jest autorem wielu książek dotyczących Lwowa. Pisał – z wdziękiem, erudycją i humorem – poczytne eseje i szkice historyczne poświęcone głównie polskiej kulturze obyczajowej i literackiej okresu oświecenia i romantyzmu, m.in.:

  • Na dworze króla Stasia
  • W srebrnym dworku z modrzewia
  • Romans prababki
  • Portrety pań wytwornych
  • O miłości romantycznej
  • Historie lwowskie
  • U księżnej pani
  • Zerwana kokarda
  • Życie polskie w XIX wieku
  • Na śląsku opolskim[6]

oraz wspomnienia:

  • Pod kopułą lwowskiego Ossolineum

i książki o Lwowie, m.in.:

  • Bardzo przyjemne miasto
  • Lwów

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W Opolu i Nysie znajdują się ulice Stanisława Wasylewskiego[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. St. Wasylewski laureatem nagrody m. Poznania. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 275 z 3 grudnia 1937. 
  2. Wręczenie Nagrody miasta Poznania St. Wasylewskiemu. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 294 z 29 grudnia 1937. 
  3. Odznaczenia w dniu Święta Niepodległości. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 258 z 13 listopada 1937. 
  4. Wojciech Hausner: Artur Hausner i rodzina z Kończyc. [dostęp 2015-05-02].
  5. Grzegorz Hryciuk: Gazeta Lwowska w latach 1941-1944 (pol.). www.lwow.home.pl. [dostęp 2009-07-07].
  6. Stanisław Wasylewski, „Na Śląsku opolskim”, Katowice 1937.
  7. Mapa kodów pocztowych - Polska. [dostęp 2014-12-18].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]